Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Δεν είναι μικρό και ασήμαντο




Τίποτε στη ζωή του ανθρώπου δεν είναι μικρό και ασήμαντο. Όλες οι ενέργειές του αποβαίνουν στη ζωή της αιωνιότητας είτε προς σωτηρία είτε προς απώλεια. 
Δηλαδή στην μέθεξη του Θεού είτε ως βίωμα αγάπης είτε ως βίωμα κολάσεως αντίστοιχα.

Γέροντας Εφραίμ Βατοπαιδινός
https://inpantanassis.blogspot.com/

Να θυμάσαι πάντοτε...




Να θυμάσαι πάντοτε,
ότι το σήμερα είναι δικό σου, το αύριο είναι στο χέρι του Θεού. Και Εκείνος που σου έδωσε το πρωί, δεν σου υπόσχεται και το βράδυ.
Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης
Χωρίς νερό είναι αδύνατο να πλυθεί το λερωμένο ρούχο, και χωρίς δάκρυα μετανοίας είναι πολύ πιο αδύνατο να πλυθεί και να καθαριστεί από τις κηλίδες και τους μολυσμούς η ψυχή.
Όσιος Συμεών ο νέος Θεολόγος 
Η ψυχή του ταπεινού μοιάζει με πέλαγος. Ρίξε μια πέτρα στο πέλαγος. Θα ταράξει για λίγο την επιφάνεια και μετά καταδύεται αμέσως στα βάθη. Έτσι κα­ταβυθίζονται στην καρδιά του ταπεινού οι θλίψεις, γιατί η δύναμη του Κυρίου είναι μαζί του.
Όσιος Σιλουανός 
Στον καιρό της θλίψεως να προσέχεις την προσβολή της ηδονής, γιατί εύκολα γίνεται παραδεκτή, επειδή παρηγορεί τη θλίψη.
Άγιος Μάρκος ο Ασκητής 
Απλοποίησε τη ζωή σου όσο μπορείς, για να ελευθερωθείς από το κοσμικό άγχος και για να έχει νόημα η ζωή σου.
Άγιος Γέροντας Παΐσιος 
Όσο πιο επιθετικό είναι ένα παιδί, τόσο πιο ευαίσθητο είναι.
Άγιος Γέροντας Πορφύριος 
Μη νομίζεις ότι τις προσευχές, τη Θεία Μετάληψη και τους άλλους πνευματικούς σου αγώνες, τα χρησιμοποιείς για να πετάξεις το σταυρό από πάνω σου, αλλά για να τον σηκώνεις με περισσότερη δύναμη και για μεγαλύτερη δόξα του Χριστού.
Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης
Εγώ θα φύγω. Πού θα πάω; Όπου κι αν πάω, αν δω ότι η ορθοδοξία κινδυνεύει, θα κάνω επανάσταση θα χτυπήσω συναγερμό. Δεν θα αφήσω την εκκλησία του Χριστού ούτε στους αθέους, ούτε στους μασόνους, ούτε στους οικουμενιστάς…. 
π. Αυγουστίνος Καντιώτης 
Εκείνος που με κάθε τρόπο επιδιώκει την φιλία των ανθρώπων, απομακρύνεται εντελώς από την φιλία του Θεού.
Αββάς Ποιμήν 
Όποιος βλέπει και ίχνος μόνο μίσους μέσα στην καρδιά του για οποιονδήποτε άνθρωπο και για οποιοδήποτε φταίξιμό του, αυτός έχει αποξενωθεί τελείως από την αγάπη στο Θεό. Γιατί η αγάπη στο Θεό δεν ανέχεται καθόλου το μίσος εναντίον του ανθρώπου.
Άγιος Μάξιμος

https://inpantanassis.blogspot.com/

Ὁ φύλακας ἄγγελος τῆς Ἁγίας Τραπέζης




Κάποιο βράδυ ένας ιερέας, πήγε κάπως αργά στην εκκλησία, γιατί είχε ξεχάσει κάτι που έπρεπε οπωσδήποτε να το πάρει. Ξεκλείδωσε την πόρτα και μπήκε μέσα. Ήταν σκοτεινά. 
Από την Ωραία Πύλη, την οποία είχε ξεχάσει ανοιχτή (δεν είχε τραβήξει την κουρτίνα), βλέπει έναν αστραφτερό Άγγελο με ξίφος πύρινο στο χέρι, να στέκεται δίπλα στην Αγία Τράπεζα! Τρόμαξε τόσο πολύ, που τράπηκε σε φυγή! Φοβήθηκε! Φτάνοντας στον Νάρθηκα (ο Ναός ήταν μεγάλος), ακούστηκε μία φωνή: "Στάσου!" Στάθηκε, λοιπόν, κοκκάλωσε, μαρμάρωσε!
Μη φοβάσαι, του είπε πολύ γλυκά η φωνή. Είμαι ο Άγγελος - φύλακας του Ναού. Όταν μία Τράπεζα σε έναν Ναό καθαγιάζεται και γίνεται Αγία, ο Κύριος, ο Παντοκράτωρ, ο Βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων, τοποθετεί έναν ακοίμητο Άγγελο - φύλακα δίπλα στην Αγία Τράπεζα. 
Σε όλη αυτή τη διάρκεια που έλεγε ο Άγγελος αυτά στον ιερέα, αυτός ήταν ακίνητος στον Νάρθηκα και άκουγε έντρομος, με την πλάτη προς το Ιερό. 
Και συνέχισε με ακόμη πιο γλυκιά φωνή ο Άγγελος: 
Έλα, γύρισε, κλείσε σε παρακαλώ την Ωραία Πύλη, που ξέχασες ανοιχτή. (Ο Άγγελος είπε στον ιερέα "σε παρακαλώ". Πόσοι από εμάς λέμε στον συνάνθρωπό μας "σε παρακαλώ;" Πόσοι;). 
Γύρισε ο ιερέας, (του είχε φύγει ο φόβος, μέσα του βασίλευε γαλήνη) και δεν είδε πλέον τον Άγγελο. Προχώρησε διστακτικά, αλλά τώρα χωρίς φόβο, με σεβασμό. Με δέος έπιασε την κουρτίνα της Ωραίας Πύλης και σιγά - σιγά την έκλεισε. 
Μέσα του όμως άρχισε να αναρωτιέται: "Μην ήταν φαντασία μου; Μήπως ονειρευόμουν; Μήπως έχω παραισθήσεις;". 
Ως απάντηση, όμως, άκουσε μυριάδες Αγγελικές φωνές να ψάλλουν το "Άξιον εστί". Δεν άντεξε στο άκουσμα της γλυκιάς αυτής αγγελικής ψαλμωδίας και λιποθύμησε! Έπεσε κάτω! 
Όταν ύστερα από λίγο συνήλθε, πήγε σπίτι του και δεν μίλησε σε κανέναν. Μετά από 15 χρόνια διηγήθηκε το συμβάν, λίγο πριν πεθάνει. 
Έτσι, σε κάθε Ναό, δίπλα στην Αγία Τράπεζα, υπάρχει ένας Άγγελος, που εμείς δεν τον βλέπουμε, αλλά εκείνος μας παρακολουθεί σιωπηλά !!!

https://inpantanassis.blogspot.com/

Η ανάσα μας



Ξεχνάμε συχνά ότι δεν είμαστε παρά εφήμεροι επισκέπτες σ’ αυτή τη ζωή, και πρέπει κατά συνέπεια να κατοικούμε μέσα στην προσευχή αδιάκοπα, διότι η προσευχή είναι η ανάσα της ψυχής μας. 
Η προσευχή προσελκύει ενέργεια από την πηγή της Ζωής, τον Κύριο, ο οποίος περιφρουρεί, διαφυλάττει και τρέφει όλα τα όντα.

Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα
https://inpantanassis.blogspot.com/

Ο Εξάψαλμος, η Δευτέρα Παρουσία και το ανεκτίμητο μυστήριο του Θείου Ελέους.



ΟΤΑΝ ΣΙΓΗΣΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΜΙΛΗΣΕΙ Η ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ
Ο Εξάψαλμος, η Δευτέρα Παρουσία και το ανεκτίμητο μυστήριο του Θείου Ελέους.

 Υπάρχουν αλήθειες που ο ανθρώπινος νους αδυνατεί να συλλάβει στην πληρότητά τους, μυστήρια που υπερβαίνουν τα όρια της λογικής και αναμετρήσεις που δεν αφορούν πλέον τη φθαρτή διάρκεια της επίγειας ζωής, αλλά το αχανές και ανεξερεύνητο βάθος της αιωνιότητας. 
Ανάμεσά τους, η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου αποτελεί το πλέον συγκλονιστικό γεγονός της ανθρώπινης ιστορίας· τη στιγμή κατά την οποία ο χρόνος θα παραδώσει τη σκυτάλη στην αιωνιότητα, η ιστορία θα ολοκληρώσει την πορεία της και κάθε ανθρώπινη ψυχή θα βρεθεί ενώπιον της απόλυτης Αλήθειας.
 Κατά μία ευλαβική παράδοση, η συντέλεια του κόσμου συνδέεται συμβολικά με τη διάρκεια του Εξαψάλμου· σαν να πρόκειται να συμπυκνωθούν μέσα σε ελάχιστα λεπτά οι αιώνες των ανθρώπινων αγώνων, οι θρίαμβοι και οι ήττες, τα δάκρυα και οι προσευχές, οι ελπίδες και οι διαψεύσεις ενός ολόκληρου κόσμου. Και τότε, μέσα σε εκείνη την υπερκόσμια ώρα, οι Άγγελοι θα υμνούν τον Δημιουργό, ενώ η κτίση θα εισέρχεται στο μεγάλο και ανεπανάληπτο μυστήριο της εσχάτης μεταμορφώσεώς της.
 Πόσο παράδοξο και συνάμα πόσο συγκλονιστικό! Ολόκληρη η ανθρώπινη ιστορία, με τις αμέτρητες γενιές της, θα μοιάζει να συμπυκνώνεται σε μια στιγμή. Ό,τι κάποτε θεωρούσαμε ατελείωτο θα έχει πλέον τελειώσει. Ό,τι πιστεύαμε πως μπορούσαμε να αναβάλουμε θα έχει αποκτήσει την οριστικότητά του. Και ό,τι κρύβαμε επιμελώς πίσω από τις προσωπίδες της καθημερινότητας θα βρεθεί γυμνό ενώπιον της θείας Αλήθειας.
 Εκείνη την ώρα, οι άνθρωποι που θα βρίσκονται εν ζωή θα περάσουν, κατά τη σχετική εσχατολογική ερμηνεία, από τον θάνατο στην Ανάσταση, ενώ ολόκληρη η ανθρωπότητα θα αναστηθεί με σώματα άφθαρτα και μεταμορφωμένα. Δεν πρόκειται για την εξαφάνιση του σώματος ούτε για την κατάργηση της ανθρώπινης ταυτότητας, αλλά για την υπέρβαση της φθοράς και την αποκατάσταση της ανθρώπινης υπάρξεως στην πληρότητα που προορίστηκε από τον Θεό.
 Η ευλαβική παράδοση συμβολίζει αυτή την κατάσταση με την ηλικία των τριάντα τριών ετών, παραπέμποντας στην επίγεια ηλικία του Χριστού. Ο άνθρωπος δεν θα είναι πλέον αιχμάλωτος της φθοράς, της ασθένειας, των γηρατειών και του θανάτου. Το σώμα του δεν θα αποτελεί φυλακή της υπάρξεώς του, αλλά μέτοχο της αιώνιας ζωής.
Διότι η χριστιανική ελπίδα δεν υπόσχεται απλώς την επιβίωση της ψυχής. Υπόσχεται την Ανάσταση του ανθρώπου. Την ανακαίνιση ολόκληρης της υπάρξεως. Τη νίκη της ζωής απέναντι στον θάνατο.
Και τότε θα σταθούμε όλοι ενώπιον του Χριστού.
 Όχι πλέον με τα ονόματα, τους τίτλους, τα αξιώματα και τις κοινωνικές ιδιότητες που μας συνόδευαν στην επίγεια διαδρομή μας. Όχι με τον πλούτο που συγκεντρώσαμε, τις επιτυχίες που επιδείξαμε ή την εικόνα που φιλοτεχνήσαμε για τον εαυτό μας. Αλλά ως άνθρωποι, στην απόλυτη γυμνότητα της αλήθειας μας.
 Ο Κύριος, ως ο δίκαιος Κριτής, θα φανερώσει το Βιβλίο της Ζωής, και τότε η διάκριση των ανθρώπων στα δεξιά και στα αριστερά Του θα αποκαλύψει το βαθύτερο περιεχόμενο της επίγειας υπάρξεώς τους.
 Ίσως το πιο συγκλονιστικό στοιχείο αυτής της στιγμής να μην είναι καν η ίδια η κρίση, αλλά η πλήρης αποκάλυψη του εαυτού μας. Διότι τότε δεν θα μπορούμε να κρυφτούμε ούτε από τον Θεό ούτε από τη συνείδησή μας. Θα αντικρίσουμε με απόλυτη διαύγεια κάθε στιγμή κατά την οποία η αγάπη μάς επισκέφθηκε και εμείς της κλείσαμε την πόρτα· κάθε άνθρωπο που είχε ανάγκη από την παρουσία μας και εμείς επιλέξαμε την απουσία· κάθε χέρι που απλώθηκε προς εμάς και εμείς αφήσαμε να μείνει μετέωρο.
Θα ανακαλύψουμε, ίσως με ανείπωτη οδύνη, πως ορισμένες από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες της ζωής μας δεν ήταν οι ευκαιρίες να αποκτήσουμε κάτι, αλλά οι ευκαιρίες να γίνουμε κάτι καλύτεροι άνθρωποι.
Και μέσα σε αυτή την προοπτική αποκτά ιδιαίτερο βάθος και ο συμβολισμός της εκκλησιαστικής εικονογραφίας.

 Στο Δεσποτικό, ο Χριστός απεικονίζεται με ανοιχτό το Ευαγγέλιο, ενώ απουσιάζει το καντήλι που συναντάται σε άλλες εικονογραφικές παραστάσεις. Στην ερμηνεία που συνδέει αυτά τα στοιχεία με την εσχατολογική διάσταση, το ανοιχτό βιβλίο παραπέμπει στη φανέρωση του θείου λόγου και στην τελική κρίση, ενώ η απουσία του καντηλιού συμβολίζει την ολοκλήρωση του χρόνου της μετανοίας.
Αντιθέτως, στο Τέμπλο, το βιβλίο που κρατά ο Χριστός είναι κλειστό και το καντήλι παραμένει αναμμένο. Και πόση τρυφερότητα, πόση ελπίδα, πόση θεολογική συγκίνηση μπορεί να χωρέσει αυτή η εικόνα!
Το αναμμένο καντήλι μοιάζει να ψιθυρίζει σε κάθε άνθρωπο: «Μη φοβάσαι να επιστρέψεις. Δεν είναι αργά. Η πόρτα της μετανοίας παραμένει ανοιχτή».
Είναι σαν μια σιωπηλή πρόσκληση του Ουρανού προς τη γη. Σαν μια φλόγα που αρνείται να σβήσει, ακόμη κι όταν γύρω της απλώνεται το σκοτάδι των ανθρώπινων παθών. Σαν μια μικρή, τρεμάμενη υπόσχεση ότι ο Θεός εξακολουθεί να περιμένει την επιστροφή του ανθρώπου.

Και εδώ βρίσκεται, ίσως, το βαθύτερο μυστήριο της Θείας Οικονομίας: ο Θεός δεν χαίρεται με την απώλεια του ανθρώπου, αλλά επιθυμεί τη σωτηρία του. Δεν προσφέρει το Έλεός Του ως ανταμοιβή της τελειότητας, αλλά ως δυνατότητα θεραπείας της ανθρώπινης αδυναμίας.
Η μετάνοια δεν είναι ταπείνωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Είναι η μεγαλειώδης επιστροφή της ψυχής στην αλήθεια της. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος παύει να δικαιολογεί το σκοτάδι του και αρχίζει να αναζητά το φως.
Και πόσο μεγάλη είναι, αλήθεια, η αντίφαση ανάμεσα στον χρόνο που έχουμε σήμερα και στην αιωνιότητα που κάποτε θα αντικρίσουμε!
Σήμερα μπορούμε να ζητήσουμε συγχώρηση, να διορθώσουμε ένα λάθος, να αγκαλιάσουμε έναν άνθρωπο που πληγώσαμε, να επιστρέψουμε σε εκείνον που εγκαταλείψαμε. Σήμερα μπορούμε να μετατρέψουμε μια πικρία σε συγχώρηση, μια αδικία σε αποκατάσταση, μια αδιαφορία σε πράξη αγάπης.
Αύριο, όμως, μπορεί να μην υπάρχει αυτή η δυνατότητα.
Και τότε αναδύεται το πιο οδυνηρό ίσως ερώτημα της ανθρώπινης υπάρξεως:
Πόσες φορές αναβάλαμε την αγάπη, πιστεύοντας πως ο χρόνος μάς ανήκει;
Πόσες φορές αφήσαμε μια συγγνώμη για αύριο, μια αγκαλιά για αύριο, μια συμφιλίωση για αύριο; Πόσες φορές θεωρήσαμε αυτονόητη την παρουσία ενός ανθρώπου, χωρίς να αντιληφθούμε ότι ακόμη και οι πιο πολύτιμες παρουσίες της ζωής μας είναι δώρα και όχι κεκτημένα;
Η Δευτέρα Παρουσία, επομένως, δεν είναι απλώς το τέλος μιας ιστορικής περιόδου. Είναι η υπενθύμιση ότι η ζωή μας έχει αιώνια προοπτική και ότι κάθε πράξη μας φέρει ένα βάρος πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που της αποδίδουμε στην καθημερινότητα.
Ο Χριστός, στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου, αποκαλύπτει το μέτρο αυτής της κρίσεως με λόγια που συγκλονίζουν την ανθρώπινη συνείδηση:
«Επείνασα γαρ και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα και εποτίσατέ με» (Ματθ. 25, 35).
Δεν αναζητά απλώς ανθρώπους που μίλησαν για την αγάπη, αλλά ανθρώπους που έγιναν οι ίδιοι αγάπη για τον πλησίον τους. Δεν αναζητά την επίδειξη της ευσέβειας, αλλά την αλήθεια της καρδιάς. Δεν μετρά τη θρησκευτική μας αυτάρκεια, αλλά τη δυνατότητά μας να αναγνωρίσουμε το πρόσωπό Του στο πρόσωπο εκείνου που υποφέρει.
Διότι, τελικά, ο τρόπος με τον οποίο φερθήκαμε στον συνάνθρωπό μας αποτελεί μία από τις βαθύτερες αποκαλύψεις της σχέσεώς μας με τον Θεό.
Ίσως, λοιπόν, το αναμμένο καντήλι να είναι η πιο εύγλωττη εικόνα της σημερινής μας ευθύνης. Μια μικρή φλόγα που φωτίζει τον δρόμο της επιστροφής. Μια φλόγα που δεν πρέπει να αφήσουμε να σβήσει μέσα στην αλαζονεία, την αδιαφορία, τη μνησικακία και την πνευματική μας ραθυμία.
Ας μην περιμένουμε τη στιγμή που θα αντικρίσουμε την αιωνιότητα για να καταλάβουμε την αξία μιας συγγνώμης. Ας μη χρειαστεί να χάσουμε έναν άνθρωπο για να συνειδητοποιήσουμε πόσο πολύτιμη ήταν η παρουσία του. Ας μην περιμένουμε να σιγήσουν οι φωνές γύρω μας για να ανακαλύψουμε πόσο αναγκαίο ήταν να πούμε μια λέξη αγάπης.
Το καντήλι είναι ακόμη αναμμένο. Και όσο η φλόγα του τρεμοπαίζει μέσα στον χρόνο, ο άνθρωπος εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα της επιστροφής.
Αυτό είναι το μεγάλο δώρο του Θείου Ελέους: ότι, παρά τις πτώσεις μας, παρά τις αδυναμίες μας, παρά τις φορές που απομακρυνθήκαμε από τον Θεό, η πρόσκληση της αγάπης εξακολουθεί να απευθύνεται στην καρδιά μας.

Ας ζήσουμε, λοιπόν, με τη συναίσθηση ότι δεν είμαστε απλώς περαστικοί από έναν κόσμο που κάποτε θα τελειώσει, αλλά πρόσωπα πλασμένα για την αιωνιότητα. Ας αφήσουμε πίσω μας λιγότερη πίκρα και περισσότερο φως. Λιγότερη υπερηφάνεια και περισσότερη ταπείνωση. Λιγότερη κατάκριση και περισσότερη κατανόηση.
Ας γίνουμε, όσο ακόμη έχουμε χρόνο, η παρηγοριά κάποιου ανθρώπου, η συγχώρηση κάποιου πληγωμένου, το χαμόγελο κάποιου που ξέχασε να ελπίζει.
Και όταν κάποτε ο τελευταίος ήχος του χρόνου σβήσει μέσα στην απεραντοσύνη της αιωνιότητας, ας μην ανακαλύψουμε τότε πως περάσαμε ολόκληρη τη ζωή μας κυνηγώντας όσα δεν μπορούσαν να μας ακολουθήσουν πέρα από τον τάφο, παραμελώντας εκείνα που είχαν πραγματικά αιώνια αξία.
Γιατί ο πλούτος που θα συνοδεύσει τον άνθρωπο στην αιωνιότητα δεν θα είναι όσα κράτησε για τον εαυτό του, αλλά όσα προσέφερε με αγάπη. Δεν θα είναι οι θρόνοι που διεκδίκησε, αλλά οι άνθρωποι που σήκωσε από το χώμα. Δεν θα είναι τα λόγια που είπε για τον Θεό, αλλά η αγάπη με την οποία τίμησε το δημιούργημά Του.
Και ίσως το μεγαλύτερο θαύμα να μην είναι ότι κάποτε θα αντικρίσουμε τον Χριστό στην αιωνιότητα, αλλά ότι Εκείνος μάς αναζητά ήδη σήμερα, μέσα από κάθε άνθρωπο που έχει ανάγκη την αγάπη μας.
Ας κρατήσουμε, λοιπόν, αναμμένο το καντήλι της ψυχής μας.
Ας μην αφήσουμε την καρδιά μας να γεράσει πριν από το σώμα μας. Ας μη συνηθίσουμε τον πόνο του άλλου, ας μη θεωρήσουμε τη συγχώρηση αδυναμία και ας μην αναβάλουμε την αγάπη.
Διότι ο χρόνος είναι δανεικός, η ζωή είναι δώρο και το Έλεος είναι η μεγάλη ευκαιρία της υπάρξεώς μας.
Όταν ο Εξάψαλμος σιγήσει, όταν η ιστορία ολοκληρώσει τον κύκλο της και όταν η αιωνιότητα ανοίξει μπροστά μας τις πύλες της, ας είναι η καρδιά μας εκείνη που θα έχει μάθει να αναγνωρίζει το φως.
Γιατί, στο τέλος, δεν θα έχει τη μεγαλύτερη σημασία πόσο χρόνο ζήσαμε, αλλά πόση αγάπη χωρέσαμε μέσα στον χρόνο που μας δόθηκε.
Και ίσως αυτή να είναι η βαθύτερη αλήθεια ολόκληρης της χριστιανικής υπάρξεως:
Δεν δημιουργηθήκαμε απλώς για να ζήσουμε. Δημιουργηθήκαμε για να αγαπήσουμε, ώστε να μπορέσουμε κάποτε να ζήσουμε αιώνια μέσα στην Αγάπη.

Αλέξανδρος Βατσικουρας
https://proskynitis.blogspot.com/

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΔΕΚΑΠΟΛΙΤΗΣ



«Ο όσιος Γρηγόριος ήταν από τη Δεκάπολη της Ισαυρίας, υιός του Σεργίου και της Μακαρίας, κατά τους χρόνους των δυσσεβών εικονομάχων. Στα οκτώ του χρόνια αρχίζει την εκπαίδευση στα ιερά γράμματα. Κι όταν τελείωσε αυτές τις σπουδές, περνούσε όλον τον καιρό του στις Εκκλησίες. Στην κορύφωση της εφηβείας του οι γονείς του άρχισαν να τον ετοιμάζουν για γάμο. Αυτός όμως έφυγε κρυφά, και μάλιστα λόγω της επικρατούσας τότε αίρεσης των εικονομάχων, περιερχόταν από τόπου σε τόπο, κατασπαζόμενος τους μάρτυρες και θησαυρίζοντας για τον εαυτό του την ωφέλεια που προέκυπτε από τη συνάντησή του με αυτούς. Ζώντας με μεγάλη εγκράτεια  και σκληραγωγία, πάλεψε με πολλές επιθέσεις και μάλιστα των δαιμόνων, γι’  αυτό και αναδείχτηκε σε μεγάλο θαυματουργό. Ο Γρηγόριος πήγε και στην Ασία και έφθασε και στο Βυζάντιο, έχοντας την επιθυμία να πετύχει τη μαρτυρική ομολογία του για τον Χριστό. Από εκεί απέπλευσε προς τη Ρώμη, κι αφού γύρισε όλη τη Δύση και κατέπληξε πολλούς με τα θαύματα και τα σημεία  που επιτελούσε, ξαναγύρισε στο Βυζάντιο. Έπειτα προχώρησε προς το μέρος του Ολύμπου και ανέβηκε πάνω στο όρος. Και τόσο αποξηράθηκε το σώμα του εκεί από την άσκηση, ώστε αυτοί που τον γνώριζαν, τον αναγνώριζαν μόνον από τη φωνή. Πάλι λοιπόν κατέβηκε από το όρος και ήλθε στη Θεσσαλονίκη. Κι από εκεί πήγε στο Βυζάντιο, οπότε αφού βρήκε φυλακισμένο για χάρη των αγίων εικόνων τον Συμεών τον ομολογητή και θεοφόρο και τον ικέτεψε επί πολύ και τον προσκύνησε, εκοιμήθη εν ειρήνη, θεραπεύοντας προηγουμένως πολλά και διάφορα νοσήματα των ανθρώπων».
Ο άγιος Ιωσήφ ο υμνογράφος χρησιμοποιεί πολλές εικόνες και ποιητικά σχήματα προκειμένου να προβάλει την οσιότητα εκ παιδός του Γρηγορίου. Η κατά Χριστόν ζωή του μοιάζει, σημειώνει, με εκείνο το κατάκαρπο αμπέλι, από το οποίο βγαίνει ένα πολύ ωραίο κρασί, που όταν το πίνει ο πιστός, ευφραίνει την καρδιά του. Αλλού ο άγιος Ιωσήφ επισημαίνει ότι ασκητής από νεαρό παλληκάρι ο όσιος Γρηγόριος απέφυγε μεν να οδηγηθεί σε γάμο, όμως τελικώς συζεύχθηκε, έκανε τέκνα, κι αυτά τα τέκνα του τον ανέδειξαν σε τέκνο του Θεού. Τι εννοεί; Συζεύχθηκε, λέει, την αγνότητα κι έκανε τέκνα με αυτήν τις αρετές. «Μνηστεύτηκες, μακάριε, και πήρες ως σύζυγο την αγνότητα, από την οποία σου γεννήθηκαν τέκνα όλες οι αρετές. Κι αυτές σε κατέστησαν τέκνο Θεού». Πράγματι, οι Πατέρες της Εκκλησίας μας επισημαίνουν ότι η κατά Χριστόν αγνότητα είναι ο πιο εύκολος δρόμος που οδηγεί χωρίς παρεκκλίσεις τον πιστό στον Ουρανό.
Ο εκκλησιαστικός μας ποιητής δανείζεται λόγια του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, που με τη σειρά του κι αυτός χρησιμοποιεί το παράδειγμα του πατριάρχη της Παλαιάς Διαθήκης Μωυσή, για να παρουσιάσει τον όσιο ως ανελθόντα στο όρος των αρετών και συνεπώς εισελθόντα στο «φωτεινό σκοτάδι», «τον γνόφον της θεωρίας» του Θεού. Ο Μωυσής ανήλθε στο όρος Σινά και «είδε» τον Θεό. Ο άγιος Γρηγόριος Θεολόγος ανέβηκε κι αυτός στο πνευματικό Σινά και μυήθηκε στα του Πνεύματος του Θεού. Το ίδιο και ο όσιος Γρηγόριος ο Δεκαπολίτης: με την άσκηση των αρετών έφθασε κι αυτός στη θεωρία του Θεού. «Ανέβηκες στο όρος των αρετών, όσιε, μπήκες στον γνόφο της θεωρίας, και κατανόησες, όσο μπόρεσες, τον ακατανόητο ως προς τη φύση Του Θεό. Έτσι, πάτερ, έγινες γεμάτος από φωτισμό».
Σε όλη αυτήν τη διαδικασία της διά των αρετών ανόδου του οσίου στη θέα του Θεού, ο υμνογράφος καταγράφει θεοπτικές εμπειρίες του οσίου ασκητή. Γνωρίζουμε από την ασκητική παράδοση των οσίων μας ότι όσο κανείς ασκείται «νομίμως», δηλαδή μέσα σε εκκλησιαστικά πλαίσια, με ταπείνωση και αγάπη, τόσο και ο Θεός αποκαλύπτεται και ενισχύει τον ασκούμενο. Έτσι και ο όσιος Γρηγόριος: δέχτηκε φως σαν τον απόστολο Παύλο, όσο ασκείτο μέσα σ’  ένα σπήλαιο («πάλαι σε σπηλαίω ενδιαιτώμενον, φέγγει κατήστραψεν επουρανίω ως Παύλον»)∙ στον ύπνο του κάποια φορά του εμφανίστηκε άγγελος, δίδοντάς του φλογίνη μάχαιρα, για να βγάλει τα πάθη από την καρδιά του («νυκτός γαρ καθεύδοντι, επιφανείς σοι άγγελος, μάχαιραν φλογίνην επιδίδωσι πάθη εκτέμνουσαν καρδίας»)∙ άκουσε αγγελική υμνωδία, ενώ ακόμη ήταν στο θνητό του σώμα («αγγελικής ακήκοας υμνωδίας, Γρηγόριε, έτι ενδημών εν τω θνητώ σου σώματι»)∙ δέχτηκε επίσκεψη της ίδιας της Υπεραγίας Θεοτόκου, που τον ενίσχυσε, όταν υφίστατο δαιμονικές προσβολές («η ουράνιος πύλη, η του Χριστού άχραντος Μήτηρ, προσβολαίς σε δαιμόνων περικυκλούμενον, πάτερ, επτέρωσε και δυνατόν εν ισχύι κατ’  αυτών ειργάσατο»).
Είπαμε όμως ότι ο όσιος Γρηγόριος αφιερώθηκε από νεαρή ηλικία στον Θεό. Στράφηκε ολοκληρωτικά σ’ Εκείνον και με αυτή τη στροφή του, με τον έρωτά του για τον Θεό,  μπόρεσε με τη βοήθειά Του να ξεπεράσει τη νεανική πύρωση της σάρκας. «Με τον θείο έρωτα μάρανες εντελώς τους έρωτες της σάρκας». Γι’  αυτό και στην εποχή μας θεωρείται κατεξοχήν επίκαιρη η προβολή του. Σε μια εποχή δηλαδή σαν τη δική μας, που οι σαρκικοί έρωτες και οι προκλήσεις των επιγείων ηδονών είναι στην καθημερινή διάταξη, το παράδειγμα του οσίου Γρηγορίου είναι πολύ βοηθητικό. Κι αυτός υπήρξε νέος. Κι αυτός δέχτηκε ποικίλους πειρασμούς, πάνω μάλιστα στα θέματα των ηδονών του σώματος. Μπόρεσε όμως να αναδειχτεί νικητής, γιατί κατάλαβε αυτό που ως μέθοδος ήταν γνωστό ήδη από την αρχαιότητα: «ήλω ήλον εκκρούειν». Το καρφί το κτυπά κανείς με το καρφί. Δηλαδή, η σαρκική ηδονή αντιμετωπίζεται όταν στη θέση της βάλλει κανείς την πνευματική ηδονή. Ο μη έννομος, ο εκτός του θελήματος του Θεού σαρκικός έρωτας, αντιμετωπίζεται, όταν μπει στη θέση του ο θεϊκός έρωτας. Αυτό απαιτεί βεβαίως γενναιότητα ψυχής, αλλά είναι ο μόνος δρόμος που οδηγεί, ειδικά τον νέο, στη λήψη του αγίου Πνεύματος. «Κυριάρχησες στις ηδονές του σώματος, με γενναιότητα νου, από νεαρή, πάτερ, ηλικία, κι έγινες όργανο του αγίου Πνεύματος, δεχόμενος στην καρδιά σου με λαμπρό τρόπο τις ενέργειές Του και γινόμενος γι’  αυτό θεοειδής».

https://pgdorbas.blogspot.com/

Αγιογραφικό ανάγνωσμα



ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΙϚ´ 15 - 18
15 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς ἐστε οἱ δικαιοῦντες ἑαυτοὺς ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ὁ δὲ Θεὸς γινώσκει τὰς καρδίας ὑμῶν· ὅτι τὸ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλὸν βδέλυγμα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. 16 Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται ἕως Ἰωάννου· ἀπὸ τότε ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ εὐαγγελίζεται καὶ πᾶς εἰς αὐτὴν βιάζεται. 17 εὐκοπώτερον δέ ἐστι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν. 18 Πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμῶν ἑτέραν μοιχεύει, καὶ πᾶς ὁ ἀπολελυμένην ἀπὸ ἀνδρὸς γαμῶν μοιχεύει.
ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΙΖ´ 1 - 4
1 Ἔλεγε δὲ καὶ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· Ἀνένδεκτόν ἐστι τοῦ μὴ ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα· οὐαὶ δὲ δι’ οὗ ἔρχεται. 2 λυσιτελεῖ αὐτῷ εἰ λίθος μυλικὸς περίκειται περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ ἔρριπται εἰς τὴν θάλασσαν, ἢ ἵνα σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων. 3 προσέχετε ἑαυτοῖς. ἐὰν ἁμάρτῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου, ἐπιτίμησον αὐτῷ· καὶ ἐὰν μετανοήσῃ, ἄφες αὐτῷ· 4 καὶ ἐὰν ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ἁμάρτῃ εἰς σὲ καὶ ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ἐπιστρέψῃ πρὸς σὲ λέγων, μετανοῶ, ἀφήσεις αὐτῷ.

Ερμηνευτική απόδοση:
ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΙϚ´ 15 - 18
15 Καὶ εἶπεν εἰς αὐτούς· Σεῖς εἶσθε, ποὺ κατορθώνετε νὰ παρουσιάζεσθε δίκαιοι ἐμπρὸς εἰς τοὺς ἀνθρώπους· ὁ Θεὸς ὅμως γνωρίζει τὰς καρδίας σας καὶ τὸ ἐσωτερικόν σας καὶ σᾶς ἀποστρέφεται· διότι αὐτό, ποὺ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ἐμφανίζεται διὰ τῆς ὑποκρισίας καὶ ἐπιδείξεως ὑψηλὸν καὶ ἄξιον τιμῆς, εἶναι σιχαμάρα καὶ ἀηδία ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. 16 Φροντίσατε λοιπὸν νὰ δικαιωθῆτε καὶ νὰ ὑψωθῆτε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ μάλιστα τώρα, ὁπότε ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐγκαθιδρύεται ἐπὶ τῆς γῆς. Ἤρχισεν ἄλλη ἐποχὴ τώρα. Ὁ νόμος μὲ τὰς προτυπώσεις καὶ προεικονίσεις του καὶ οἱ προφῆται μὲ τὰς προφητείας των μέχρι τοῦ Ἰωάννου ἐπροφήτευσαν, καὶ πραγματοποιοῦνται ὅλα αὐτὰ τώρα. Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν δὲ τοῦ Ἰωάννου καταγγέλλεται φανερὰ τὸ χαρμόσυνον κήρυγμα τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ καὶ κάθε ἄνθρωπος φρόνιμος καὶ συνετὸς βιάζει τὸν ἑαυτόν του καὶ σπεύδει νὰ ἔμβῃ εἰς αὐτήν. 17 Μὴ φαντασθῆτε ὅμως, ὅτι ἐπειδὴ ἐπληρώθησαν καὶ ἐπραγματοποιήθησαν πλέον αἱ προτυπώσεις καὶ προεικονίσεις τοῦ νόμου, ἔπαυσαν νὰ ἰσχύουν καὶ αἱ ἠθικαὶ διατάξεις του. Εἶναι εὐκολώτερον ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ νὰ περάσουν καὶ νὰ καταστραφοῦν, παρὰ ἔστω καὶ ἕνα κόμμα, δηλαδὴ ἡ μικροτάτη ἀπὸ τὰς ἐντολὰς νὰ πέσῃ καὶ νὰ χάσῃ τὸ κῦρος της. 18 Τώρα ὁ νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ αὐστηρότερον παρ’ ὅσον κατὰ τοὺς πρὸ ἐμοῦ χρόνους. Ἀπόδειξις τούτου ὅτι ὅποιος χωρίζει τώρα τὴν γυναῖκα του καὶ λαμβάνει εἰς γάμον ἄλλην, διαπράττει μοιχείαν· καὶ ὅποιος λαμβάνει εἰς γάμον γυναῖκα διαζευγμένην ἀπὸ ἄνδρα, διαπράττει μοιχείαν.
ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΙΖ´ 1 - 4
1 Ο Κύριος τώρα ἀπευθύνεται ἀποκλειστικῶς πρὸς τοὺς μαθητάς του. Τοὺς ἔλεγε δέ· Ὅπως ἔχει τώρα ἡ κατάστασις τοῦ κόσμου τοῦ διεφθαρμένου, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἔλθουν τὰ σκάνδαλα καὶ οἱ πειρασμοί, ποὺ σπρώχνουν τὸν ἄνθρωπον εἰς τὴν ἁμαρτίαν. Ἀλλοίμονον ὅμως εἰς ἐκεῖνον, διὰ τοῦ ὁποίου ἔρχεται τὸ σκάνδαλον καὶ γίνεται αἰτία νὰ ἁμαρτήση ὁ πλησίον του. 2 Τὸν συμφέρει περισσότερον νὰ κρεμασθῇ γύρω ἀπὸ τὸν λαιμόν του μυλόπετρα καὶ μὲ αὐτὴν νὰ ριφθῇ εἰς τὴν θάλασσαν, παρὰ νὰ παρασύρῃ εἰς τὴν ἁμαρτίαν ἕνα ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ταπεινοὺς καὶ ἀπλοῦς, ποὺ πιστεύουν εἰς ἐμέ. 3 Προσέχετε εἰς τοὺς ἑαυτούς σας νὰ μὴ γίνετε ποτὲ σκάνδαλον εἰς τὸν πλησίον σας. Ἐὰν δὲ σοῦ πταίσῃ ὁ ἀδελφός σου, ἐπίπληξέ τον μὲ ἀδελφικὴν συμπάθειαν ἀποβλέπων εἰς τὸ νὰ τὸν διορθώσῃς. Καὶ ἐὰν μετανοήσῃ, συγχώρησέ τον. 4 Καὶ ἐὰν ἑπτὰ φορὰς τὴν ἡμέραν (δηλαδὴ πολλὰς φοράς) σοι πταίσῃ καὶ ἑπτὰ φορὰς ἐπιστρέψῃ καὶ σοῦ εἴπῃ· Μετανοῶ· ὀφείλεις νὰ τὸν συγχωρῇς.