Άλλο ταπείνωση κι άλλο ταπεινολογία.

π.Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος
Μέ Ποιόν γίνεται ἡ ἀναμέτρηση;
Άλλος είπε το να θεωρείς τον εαυτό σου πιο τελευταίο και πιο αμαρτωλό από τους άλλους. Αυτή είναι γνωστή φράση, αλλά πώς γίνεται;
Για σταθείτε! Άλλο να το λες και να λες: «εγώ είμαι πολύ αμαρτωλός» -είναι πάρα πολύ εύκολο- κι άλλο να το ζεις, όχι να το αισθάνεσαι, το αισθάνομαι είναι μια κατάσταση ψυχολογική. Εδώ οι Πατέρες λένε να το ζεις, «ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστὸς», προσέξτε άλλο το αισθάνομαι, γιατί το αισθάνομαι είναι μια φράση: το φαντάζομαι, το φτιάχνω κι επάνω μου, πάω να απωθήσω τα υπόλοιπα· ενώ η θεραπευτική είναι να το ζεις.
 Μα πώς θα γίνει αυτό το πράγμα; Να θεωρείς τον εαυτό σου πιο αμαρτωλό. Όχι σε σχέση μόνο με αυτούς που έχεις μπροστά σου, σίγουρα κι οι άλλοι αμαρτωλοί είναι, ποιος μετράει την αμαρτία; Σε σχέση με το αναμάρτητο του Θεού, προσέξτε, γιατί «τῷ Θεῷ» αμαρτάνουμε, αυτό είναι το κλειδί αυτής της ισορροπίας των Πατέρων, ότι είσαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους, ποιο είναι το μέτρο; Το μέτρο είναι ο Θεός. Εφόσον λοιπόν αμαρτάνουμε, λίγο ή πολύ, θα πω, κοίταξε αυτό το πράγμα εγώ το έκανα μία φορά, ο άλλος το έκανε δέκα φορές, αυτό είναι μαθηματικό μέγεθος, αλλά ενώπιον του Θεού και το μία και το μισό και το ένα δευτερόλεπτο…., για ένα δευτερόλεπτο κάμφθηκε ο Μωυσής και με το πρώτο κτύπημα της πέτρας δεν βγήκε το νερό, για ένα δευτερόλεπτο.
Λοιπόν τα μαθηματικά του Θεού είναι αλλιώτικα. Αν μπούμε σε αυτά τα μαθηματικά, ότι εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους θα το λέμε, είναι όμως έτσι;
Είναι εάν αμάρτησα ενώπιον του Θεού, βλέπετε καταλυτική σύγκριση στην ιστορία του ασώτου, ο άσωτος αναμετριέται με την αγαθότητα του πατέρα, «ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου» (Λουκ. 15:21), ο άλλος ο γιος όμως αναμετριέται με την αμαρτωλότητα του άλλου αδελφού. Βλέπετε το παράδειγμα; Βλέπετε τι θησαυρούς έχει μέσα η Αγία Γραφή, αυτή που ξέρουμε, είναι οι διηγήσεις πάρα πολύ γνωστές. Με ποιον γίνεται η αναμέτρηση; «Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου». Αυτό δεν κάνει και ο Τελώνης; «Ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ» (Λουκ. 18:13), λέει, ενώ έλεγε ο Φαρισαίος: «δέν εἶμαι ἐγώ σάν τόν Τελώνη», ίδιο πράγμα.
Με αυτά που λέμε τώρα εδώ πέρα, πασίγνωστα, απλώς κωδικοποιώ γνωστά πράγματα για τη ζωή σας. Αλλά δεν θα πείτε: «εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους», και μόνο που το είπες θα πεις: «μα, εγώ;» 
Ο άλλος από την 17 Νοέμβρη σκότωσε τόσους ανθρώπους, εγώ δεν σκότωσα, άρα υπάρχουν και χειρότεροι αμαρτωλοί από εμένα. Η άλλη κλέβει, η άλλη κουτσομπολεύει, η άλλη παράτησε τον άνδρα της, θα βρεις χίλιους αμαρτωλούς και θα λες: «εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από όλους» κι όμως θα το αισθάνεσαι, αλλά δε θα είναι. Η αμαρτία μας θα σταθεί ενώπιον του Θεού και με την αμαρτία, λένε οι Πατέρες, τι κάνουμε; Θίξαμε την ισορροπία τη δημιουργική του Θεού, που τα έκανε όλα τέλεια. Τα κάναμε εμείς ανάποδα.
Κρατήστε αυτό το μέγεθος για να μη γίνει η ταπείνωση μια περιττολογία ή ταπεινολογία. Το λένε οι Πατέρες· άλλο ταπείνωση κι άλλο ταπεινολογία.

https://proskynitis.blogspot.com/

Άγγιξε λίγο το συμφέρον ενός ανθρώπου και θα καταλάβεις τι έχει θρόνο μέσα του.

— Γέροντα, πολλοί άνθρωποι λένε συνέχεια ότι δεν τους ενδιαφέρουν τα χρήματα. Ότι δεν κάνουν αυτά που κάνουν για τα χρήματα. Ότι υπηρετούν ιδέες, σχέσεις, ανθρώπους, τέχνη, πίστη, πατρίδα, έργο, αλλά στο τέλος όλα γυρίζουν πάλι στα χρήματα. Πώς ξεχωρίζει κανείς την αλήθεια;
— Παιδί μου, τα χρήματα δεν είναι κακά από μόνα τους. Κακό γίνεται όταν ο άνθρωπος τα βάλει μέσα στην καρδιά του. Άλλο να έχεις χρήματα και άλλο να σε έχουν τα χρήματα. Άλλο να κρατάς το πορτοφόλι στο χέρι και άλλο να έχεις κάνει την ψυχή σου πορτοφόλι. Εκεί αρχίζει η μεγάλη ζημιά.
Βλέπω καμιά φορά ανθρώπους να λένε συνέχεια: «Εγώ δεν τα κάνω για τα χρήματα». Και απορώ. Αν δεν τα κάνεις για τα χρήματα, γιατί μιλάς συνέχεια γι’ αυτά; Αν δεν τα κάνεις για τα χρήματα, γιατί αλλάζει το πρόσωπό σου όταν ακούς για κέρδος; Αν δεν τα κάνεις για τα χρήματα, γιατί στενοχωριέσαι τόσο όταν χάνεις κάτι; Η καρδιά, παιδί μου, προδίδεται από εκεί που πονά. Άγγιξε λίγο το συμφέρον ενός ανθρώπου και θα καταλάβεις τι έχει θρόνο μέσα του.
Ο άνθρωπος που πραγματικά είναι ελεύθερος από τα χρήματα δεν χρειάζεται να το διαφημίζει. Όπως ο ταπεινός δεν λέει συνέχεια «είμαι ταπεινός», έτσι και ο ελεύθερος δεν λέει συνέχεια «δεν με νοιάζουν τα χρήματα». Η ζωή του το φανερώνει. Φαίνεται από το αν μπορεί να δώσει. Από το αν μπορεί να χάσει χωρίς να σκοτεινιάσει. Από το αν μπορεί να βοηθήσει χωρίς να το κάνει εμπόριο. Από το αν μπορεί να πει: «Δόξα τω Θεώ, έχω αρκετά», και να αναπαυθεί.
Παιδιά μου, μη ζηλεύετε εκείνον που όλη του η ζωή έγινε χρήματα. Να τον λυπάστε. Γιατί έφθασε να μετρά τα πάντα και έχασε τα μόνα πράγματα που δεν μετριούνται. Μετρά λογαριασμούς, αλλά δεν μετρά φίλους.
 Μετρά κέρδη, αλλά δεν μετρά δάκρυα. 
Μετρά αποδόσεις, αλλά δεν μετρά προσευχές.
 Και μια μέρα θα καταλάβει ότι γέμισε τα θησαυροφυλάκιά του και άφησε άδειο το σπίτι της ψυχής του.
Ο διάβολος δεν λέει στον άνθρωπο από την αρχή: «Λάτρεψε τα χρήματα». Αυτό θα το καταλάβαινε. Του λέει πιο πονηρά: «Μάζεψε λίγο ακόμη. Για ασφάλεια. Για τα παιδιά. Για τα γηρατειά. Για μια δύσκολη ώρα». Και μετά πάλι λίγο ακόμη. Και μετά πάλι λίγο ακόμη. Και έτσι περνά μια ζωή ολόκληρη κυνηγώντας το επόμενο ποσό, την επόμενη συμφωνία, το επόμενο κέρδος, και δεν καταλαβαίνει ότι δεν χτίζει ασφάλεια. Χτίζει φυλακή.
Γιατί ο άνθρωπος που φοβάται να χάσει τα χρήματά του έχει ήδη χάσει την ελευθερία του. Αυτό να το θυμάστε. Πραγματικά φτωχός δεν είναι εκείνος που δεν έχει χρήματα. Πραγματικά φτωχός είναι εκείνος που δεν μπορεί να χαρεί, δεν μπορεί να δώσει, δεν μπορεί να εμπιστευθεί, δεν μπορεί να κοιμηθεί ήσυχος γιατί φοβάται μήπως μειωθεί αυτό που μάζεψε. Έχει πολλά και ζει σαν να μην έχει τίποτε. Έχει γεμάτους λογαριασμούς και άδεια ανάπαυση.
Και βλέπεις καμιά φορά πλούσιους ανθρώπους να ζουν με μεγαλύτερη αγωνία από τον φτωχό. Ο φτωχός ζητά να ζήσει. Ο πλούσιος πολλές φορές φοβάται να χάσει. Και ο φόβος της απώλειας γίνεται χειρότερη σκλαβιά από την ανάγκη. Έχει πολλά σπίτια και δεν έχει σπίτι μέσα του. Έχει πολλά ρούχα και δεν έχει χαρά. Έχει πολλούς ανθρώπους γύρω του και λίγους που θα κλάψουν αληθινά όταν φύγει.
Να προσέχετε και κάτι ακόμη. Τα χρήματα έχουν έναν τρόπο να μεταμφιέζονται. Μπαίνουν μέσα σε ωραίες λέξεις. Λέγονται «έργο», «αποστολή», «κύρος», «ανάπτυξη», «δικτύωση», «ασφάλεια», «προοπτική». Και μπορεί όλα αυτά να είναι καλά όταν υπηρετούν τον άνθρωπο. Όταν όμως υπηρετούν τη φιλαργυρία, τότε γίνονται όμορφες κουρτίνες που κρύβουν ένα σκοτεινό δωμάτιο. Γι’ αυτό να μη βλέπετε μόνο τι λέει κάποιος. Να βλέπετε τι δεν μπορεί να αφήσει.
 Ο άνθρωπος που κάνει τα πάντα για τα χρήματα σπάνια το ομολογεί. Θα πει ότι το κάνει για το καλό, για την οικογένεια, για το μέλλον, για την αξιοπρέπεια, για την ανάγκη. Και μπορεί κάπου να υπάρχει και αλήθεια. Αλλά η αλήθεια φαίνεται όταν του πεις να δώσει, να μοιραστεί, να χάσει, να κάνει πίσω, να βοηθήσει χωρίς αντάλλαγμα. Εκεί καταλαβαίνεις αν τα χρήματα είναι εργαλείο ή θεός του.
Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν ολόκληρη τη ζωή τους κερδίζοντας χρήματα και στο τέλος ανακαλύπτουν ότι ξόδεψαν τη ζωή τους για να αποκτήσουν πράγματα που δεν θα μπορέσουν να πάρουν μαζί τους ούτε ένα βήμα μετά τον τάφο. Αυτό είναι τραγικό. Να έχεις δουλέψει μια ζωή για όσα θα μείνουν πίσω και να έχεις αμελήσει αυτά που θα περάσουν μαζί σου στην αιωνιότητα: την αγάπη, την ελεημοσύνη, τη συγχώρηση, την προσευχή, την καθαρή συνείδηση.
Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσα μαζέψαμε. Θα μας ρωτήσει τι κάναμε με όσα μας εμπιστεύθηκε. Γιατί τα χρήματα που κρατάς μπορούν να γίνουν βάρος. Τα χρήματα που δίνεις με αγάπη μπορούν να γίνουν ευλογία. Το ίδιο νόμισμα, παιδί μου, μπορεί να γίνει αλυσίδα ή ελεημοσύνη. Εξαρτάται από την καρδιά που το κρατά.
Γι’ αυτό να μη λέτε εύκολα «δεν το κάνω για τα χρήματα». Να φοβάστε αυτή τη φράση. Να λέτε καλύτερα: «Θεέ μου, φύλαξέ με να μη με κυβερνήσουν τα χρήματα». Γιατί ο άνθρωπος που ξέρει την αδυναμία του φυλάγεται. Εκείνος που νομίζει πως είναι άτρωτος έχει ήδη ανοίξει την πόρτα στον πειρασμό.
Και στο τέλος, παιδιά μου, να θυμάστε: στο νεκροταφείο δεν ξεχωρίζουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί. Δεν φαίνονται τα ακίνητα, οι συμφωνίες, τα κέρδη, οι αποδόσεις, οι τίτλοι. Εκεί φαίνονται μόνο οι προσευχές που αφήσαμε πίσω μας, τα πρόσωπα που αναπαύσαμε, οι άνθρωποι που βοηθήσαμε κρυφά, οι καρδιές που δεν εκμεταλλευθήκαμε, και εκείνοι που έκλαψαν αληθινά όταν φύγαμε. Αυτός είναι ο πλούτος που δεν χάνεται.Όλα τα άλλα μένουν εδώ.Και πολλές φορές μένουν για να μαλώνουν γι’ αυτά εκείνοι που έλεγαν ότι μας αγαπούσαν.
Γι’ αυτό να είστε ελεύθεροι. Να έχετε χρήματα αν ο Θεός επιτρέψει, αλλά να μην έχουν τα χρήματα εσάς. Να εργάζεστε τίμια, να αμείβεστε δίκαια, αλλά να μη γίνετε δούλοι του κέρδους. Γιατί ο άνθρωπος που κέρδισε όλο τον κόσμο και έχασε την ειρήνη της ψυχής του δεν πλούτισε.Χρεοκόπησε.

Manos Lambrakis
https://proskynitis.blogspot.com/

Όσο περισσότερο ο άνθρωπος κλείνεται στον εαυτό του, τόσο μικραίνει ο κόσμος του.

  [...]Ο άνθρωπος συχνά ταυτίζει την ελευθερία με την ανεξαρτησία. Όμως η ανεξαρτησία είναι η πιο εκλεπτυσμένη μορφή μοναξιάς. 
  Η αληθινή ελευθερία αρχίζει όταν παύει κανείς να φοβάται την αυτοπροσφορά. Όσο περισσότερο ο άνθρωπος κλείνεται στον εαυτό του, τόσο μικραίνει ο κόσμος του. Όσο περισσότερο αγαπά, τόσο διευρύνεται η ύπαρξή του πέρα από τα όρια της ατομικότητάς του. Η αγάπη δεν μειώνει το πρόσωπο· το καθιστά άπειρο.
  Στο κέντρο αυτού του μυστηρίου βρίσκεται πάντοτε ένα ποτήριο. Όλη η ζωή οδηγείται αργά ή γρήγορα μπροστά στην αποκάλυψη της θυσίας. Δεν υπάρχει κοινωνία χωρίς κόστος, ούτε αληθινή αγάπη χωρίς σταύρωση του εγωισμού. Ο άνθρωπος που θέλει να αγαπήσει χωρίς να πληγωθεί, στην πραγματικότητα δεν θέλει να αγαπήσει· θέλει να προστατευθεί. Αλλά ό,τι προστατεύεται υπερβολικά νεκρώνεται. Μόνο ό,τι προσφέρεται σώζεται από τη φθορά του εαυτού του.
  Η θυσία όμως δεν είναι τραγωδία· είναι μεταμόρφωση. Το μυστήριο της αγάπης συνίσταται στο ότι ο θάνατος δεν καταργείται αλλά διαπερνάται από ζωή. Η οδύνη δεν εξαφανίζεται, όμως παύει να είναι αδιέξοδο. Γίνεται πέρασμα.
 Όπως ο σπόρος πρέπει να χαθεί μέσα στη γη για να ανθίσει, έτσι και η ύπαρξη περνά μέσα από τη διάλυση της αυτάρκειας για να γεννηθεί σε μια ανώτερη πληρότητα. Η αγάπη σώζει όχι επειδή αποφεύγει τον πόνο, αλλά επειδή τον μεταβάλλει σε κοινωνία.
 Και τότε ο κόσμος παύει να είναι ένας τόπος εγκατάλειψης. Αποκτά κέντρο. Όλα συγκλίνουν προς μια αόρατη καρδιά που κρατεί μυστικά την ύπαρξη ενωμένη. Ακόμη και το κακό φανερώνεται τελικά ως αποτυχία κοινωνίας, ως άρνηση της σχέσης, ως πείσμα του όντος να υπάρχει μόνο του. 
 Η κόλαση ίσως να μην είναι τίποτε άλλο παρά η αιώνια αδυναμία του ανθρώπου να εξέλθει από τον εαυτό του.
 Η θεία παρουσία δεν εισέρχεται στον κόσμο με θόρυβο. Εμφανίζεται πάντοτε με τη λεπτότητα του φωτός που πέφτει επάνω σε κλειστά βλέφαρα. Δεν συντρίβει· περιμένει. Δεν απαιτεί· καλεί. Και αυτή ακριβώς η πραότητα αποτελεί τη φοβερότερη δύναμή της. Διότι μόνο η αγάπη που δεν εξαναγκάζει είναι άξια να μεταμορφώσει ελεύθερα τον άνθρωπο.[...]

Αλέξανδρος Βατσικουρας
https://proskynitis.blogspot.com/

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΑΜΟΣΑΤΩΝ

«Ο άγιος Ευσέβιος ήταν κατά τους χρόνους του βασιλιά Κωνσταντίου, υιού του μεγάλου Κωνσταντίνου, κατά το έτος 338, χρημάτισε δε φλογερός ζηλωτής της ορθόδοξης πίστης. Γι᾽ αυτό με πολλή ανδρεία ψυχής και με περιφρόνηση των παρόντων σπούδασε πώς να έλθει σε αύξηση η ευσέβεια και η ορθοδοξία, αν και ο βασιλιάς Κωνστάντιος ήταν αντίθετος, όσο κανείς άλλος, επειδή ήταν Αρειανιστής. Όταν μία φορά φοβέρισε ο βασιλιάς να κόψει το δεξί χέρι του αγίου, αν δεν δώσει το ψήφισμα που έγινε από τον μεγάλο Μελέτιο, ο άγιος άπλωσε και τα δύο του τα χέρια, θέλοντας να δείξει ότι μετά χαράς δέχεται και των δύο την εκκοπή, παρά να προδώσει το ζητούμενο ψήφισμα, και μαζί με εκείνο να προδώσει και την ευσέβεια. Αυτόν τον άγιο πατέρα μας Ευσέβιο, μετά τον Κωνσταντίνο και Ιουλιανό, εξόρισε ο Ουάλης από τον θρόνο του και τον καταδίκασε να περπατά εξόριστος κατά τον ποταμό Δούναβη. Όταν πέθανε ο Ουάλης, επανήλθε ο άγιος στην επισκοπή του τα Σαμόσατα (που βρίσκονται στη Συρία πλησίον του Ευφράτη ποταμού, υπό τον Μητροπολίτη Εδέσσης, και που ονομάζονται κοινώς Σεμψάθ). Ύστερα δε από τους πολλούς αγώνες και νίκες όσες έκανε ο αοίδιμος ζώντας ακόμη υπέρ της ορθοδοξίας, αξιώθηκε να έχει και τέλος μαρτυρικό. Διότι μία γυναίκα κακόδοξη, η οποία φρονούσε την αίρεση του Αρείου, πήρε κεραμίδι από μία στέγη και την έριψε εναντίον της κεφαλής του αγίου. Από το χτύπημα αυτό θανατώθηκε ο ιεράρχης του Χριστού. Προτού αποθάνει, συγχώρησε τη γυναίκα που τον φόνευσε, μιμούμενος τον Δεσπότη του Χριστό και τον πρωτομάρτυρα Στέφανο. Τελείται δε η σύναξή του και εορτή στον ναό του αγίου Ιωάννου, πλησίον Αρκαδιανών».
(Από τον Συναξαριστή του αγίου Νικοδήμου του αγιορείτου)
Ο άγιος Ιωσήφ ο υμνογράφος που ανέλαβε να διακονήσει την υμνολογική εν Εκκλησία προβολή του αγίου Ευσεβίου, στέκεται με απορία  ενώπιον της ασκητικής του διαγωγής καταρχάς -  απόρροιας της εκ νεότητος αγάπης του προς τον Κύριο – η οποία τον έφερε με τη χάρη του Θεού να γίνει ποιμένας της Εκκλησίας και να επιστεφθεί στο τέλος με το στεφάνι του μαρτυρίου. Η επί γης πορεία του δηλαδή ακολούθησε την εξής πορεία: από παιδί αγάπη προς τον Κύριο, ασκητική διαγωγή, ώστε να υποταγεί η σάρκα με τις άτακτες ορέξεις της στις δυνάμεις της ψυχής, ανάδειξη σε θείο κατοικητήριο, ανάληψη ποιμαντικής ευθύνης με προβολή της ορθόδοξης πίστης και καταδίκη της αρειανικής αίρεσης, μαρτυρικό τέλος με το οποίο επιστεγάστηκε η αγιασμένη αυτή πορεία. 
«Ήδη από τη νεότητά σου, παμμάκαρ, – σημειώνει συγκεκριμένα ο υμνογράφος – πυρπολούμενος από τον πόθο του Χριστού, υπέταξες τη σάρκα σου στις ιερές δυνάμεις της ψυχής και αποδείχτηκες ιερό σκεύος, οπότε διαποίμανες τον λαό με οσιότητα, όσιε, αφού χρίστηκες με το μύρο της ιερατικής χάρης» (ωδή α´). «Το άγιον Πνεύμα σε προβάλλει ποιμενάρχη που καταστρέφει με τα φωτισμένα λόγια σου τη θολούρα των αιρετικών, σοφέ, και δείχνει την ορθή οδό με σαφήνεια σ᾽ αυτούς που την ακολουθούν κατά το θέλημα του Θεού, μέγιστε Ευσέβιε, φωστήρα των καρδιών μας» (ωδή α´).
Η από αγάπη προς τον Θεό πνευματική άσκηση του αγίου τον γέμισε, κατά τον άγιο Ιωσήφ, με όλες τις αρετές, οπότε δέχτηκε ως τελικό κόσμημά του το μαρτύριο. «Υπήρξες πράος και ανεξίκακος, ταπεινόφρων και μετριοπαθής και γεμάτος από θεία αγάπη, και κοσμήθηκες τελικά με το στεφάνι των μαρτύρων»  (ωδή γ´). Δεν είναι παράδοξο λοιπόν ότι ο υμνογράφος θεωρεί το κεραμίδι που του πέταξε στο κεφάλι η αιρετική γυναίκα ως το στεφάνι της όλης πορείας του. «Το κεραμίδι, Ευσέβιε, μάρτυρα Κυρίου, αμέσως έγινε στο κεφάλι σου στεφάνι» (στίχοι συναξαρίου).
 Ο άγιος υμνογράφος εν προκειμένω μάς υπενθυμίζει την αλήθεια που προβάλλει ο απόστολος Παύλος, ότι δηλαδή το κατά Χριστόν μαρτύριο συνιστά ιδιαίτερη χάρη του Κυρίου, είναι ακριβώς το στεφάνι του. «Ημίν εδόθη ου μόνον το εις Αυτόν (τον Χριστό) πιστεύειν, αλλά και το υπέρ Αυτού πάσχειν». Κι αυτό σημαίνει: κανείς δεν εισέρχεται στο μαρτύριο απροϋπόθετα, στηριγμένος μόνο στις δικές του δυνάμεις. Χρειάζεται η ψυχή του ανθρώπου να είναι έτοιμη για τη χάρη του μαρτυρίου, δηλαδή πρέπει να έχει ασκηθεί κατά των παθών και υπέρ των αρετών. Ακόμη και στην περίπτωση που αιφνιδίως και χωρίς προετοιμασία φτάνει κανείς να μαρτυρήσει, όπως υπάρχουν και τέτοιες περιπτώσεις, εκεί πρέπει να σκεφτούμε ότι την εσωτερική προετοιμασία την είχε ο μάρτυρας με την καλή του προαίρεση και την αναζήτηση του Θεού, έστω κι αν εξωτερικά δεν φαινόταν κάτι τέτοιο.
Ο άγιος Ιωσήφ λοιπόν επιμένει στο θεμέλιο της ιερωσύνης και της όλης ποιμαντικής διακονίας, όπως και του ίδιου του χαρισματικού μαρτυρίου, δηλαδή τον πνευματικό εσωτερικό αγώνα. Δεν μπορεί να κατανοήσει την όλη δράση του αγίου Ευσεβίου, τους αγώνες του κατά των αρειανοφρόνων αιρετικών, την ανύστακτη φροντίδα του για την πνευματική τροφοδοσία των πιστών, χωρίς την προϋπόθεση του αγιασμού του ίδιου. «Ήσουν αφιερωμένος στους ύμνους, ιεράρχη, και στις δεήσεις προς τον Θεό, γι᾽ αυτό και κοίμισες τα πάθη σου και έτσι φάνηκες άγρυπνος φύλακας των πιστών» (ωδή ζ´).
Θυμίζει η ζωή του αγίου Ευσεβίου με την όλη ποιμαντική δράση του, όπως μας το προσφέρει ο άγιος υμνογράφος, αυτό που διαπιστώνει ο μέγας πατέρας της Εκκλησίας και οικουμενικός διδάσκαλός της άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: πρέπει πρώτα να καθαριστεί κανείς ψυχικά κι έπειτα να βοηθήσει στην κάθαρση των άλλων, πρέπει πρώτα να γίνει σοφός κι έτσι να προσφέρει σοφία, να γίνει φως και να φωτίσει, να πλησιάσει τον Θεό, για να φέρει σ᾽ Αυτόν τους άλλους, να αγιαστεί κι έπειτα να αγιάσει. «Καθαρθήναι δει πρώτον, είτα καθάραι,  σοφισθήναι και ούτω σοφίσαι, γενέσθαι φως και φωτίσαι, εγγίσαι Θεώ και προσαγαγείν άλλους, αγιασθήναι και αγιάσαι».

https://pgdorbas.blogspot.com/

Αγιογραφικό ανάγνωσμα

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΑ´ 2 - 15
2 Ὁ δὲ Ἰωάννης ἀκούσας ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τὰ ἔργα τοῦ Χριστοῦ, πέμψας δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ 3 εἶπεν αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; 4 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ ἀκούετε καὶ βλέπετε· 5 τυφλοὶ ἀναβλέπουσι καὶ χωλοὶ περιπατοῦσι, λεπροὶ καθαρίζονται καὶ κωφοὶ ἀκούουσι, νεκροὶ ἐγείρονται καὶ πτωχοὶ εὐαγγελίζονται· 6 καὶ μακάριός ἐστιν ὃς ἐὰν μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί. 7 Τούτων δὲ πορευομένων ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς λέγειν τοῖς ὄχλοις περὶ Ἰωάννου· Τί ἐξήλθετε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον; 8 ἀλλὰ τί ἐξήλθετε ἰδεῖν; ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἠμφιεσμένον; ἰδοὺ οἱ τὰ μαλακὰ φοροῦντες ἐν τοῖς οἴκοις τῶν βασιλέων εἰσίν. 9 ἀλλὰ τί ἐξήλθετε ἰδεῖν; προφήτην; ναί λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον προφήτου. 10 οὗτος γὰρ ἐστι περὶ οὗ γέγραπται· ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. 11 ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ· ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν μείζων αὐτοῦ ἐστιν. 12 ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ ἕως ἄρτι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν. 13 πάντες γὰρ οἱ προφῆται καὶ ὁ νόμος ἕως Ἰωάννου ἐπροφήτευσαν· 14 καὶ εἰ θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν Ἠλίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. 15 ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω.

Ερμηνευτική απόδοση:
ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΙΑ´ 2 - 15
2 Ὁ Ἰωάννης δέ, ὅταν ἤκουσε μέσα εἰς τὴν φυλακὴν τὰ θαύματα τοῦ Χριστοῦ, ἔστειλε δύο ἀπὸ τοὺς ἰδικούς του μαθητὰς 3 καὶ τοῦ εἶπε: Σὺ εἶσαι ὁ Μεσσίας, ποὺ ἀσφαλῶς ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν πρόκειται νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν κόσμον, ἢ πρέπει νὰ περιμένωμεν ἄλλον; Καὶ ἔκαμε τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν ὁ Ἰωάννης, διὰ νὰ στηριχθοῦν μὲ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν πίστιν πρὸς τὸν Χριστὸν οἱ κλονισμένοι μαθηταί του. 4 Καὶ ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ τοὺς εἶπε· Πηγαίνετε καὶ διηγηθῆτε εἰς τὸν Ἰωάννην ἐκεῖνα ποὺ ἀκούετε καὶ βλέπετε. 5 Ὅ,τι ἐπροφήτευσεν ὁ Ἡσαΐας διὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Μεσσίου, πραγματοποιεῖται ἤδη ἐπακριβῶς.Τυφλοὶ δηλαδὴ ἀποκτοῦν τὸ φῶς των καὶ βλέπουν πάλιν, καὶ κουτσοὶ περιπατοῦν ἐλεύθερα, λεπροὶ καθαρίζονται ἀπὸ τὴν λέπραν καὶ κωφοὶ ἀκούουν, νεκροὶ ἀνασταίνονται καὶ περιφρονημένοι πτωχοὶ καὶ ἄσημοι ἀκούουν τὸ χαροποιὸν ἄγγελμα τῆς οὐρανίου βασιλείας, ἡ ὁποία θὰ τοὺς φέρῃ τὴν εὐδαιμονίαν καὶ δόξαν. 6 Καὶ μακάριος εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ δὲν θὰ λάβῃ ἀφορμὴν νὰ πέσῃ πνευματικῶς καὶ νὰ σκληρυνθῇ λόγω τοῦ ἐξωτερικοῦ φαινομένου τῆς ταπεινώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθην, διὰ νὰ σώσω τὸν ἄνθρωπον. 7 Ὅταν δὲ αὐτοὶ ἀνεχώρησαν, ἤρχισεν ὁ Ἰησοῦς νὰ λέγῃ εἰς τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ περὶ τοῦ Ἰωάννου· Τί ἐβγήκατε νὰ ἰδῆτε εἰς τὴν ἔρημον, τὴν ἐποχὴν ποὺ ἐκήρυττεν ἐκεῖ ὁ Ἰωάννης; Μήπως ἐβγήκατε νὰ ἰδῆτε κανένα ἄνθρωπον ἄστατον, ὁ ὁποῖος νὰ ὁμοιάζῃ μὲ κάλαμον, ποὺ σαλεύεται ἀπὸ κάθε φύσημα ἀέρος; Ὄχι βέβαια. 8 Ἀλλὰ τί ἐβγήκατε νὰ ἰδῆτε; Ἄνθρωπον ντυμένον μαλακὰ φορέματα καὶ μαλθακὸν καὶ ὅχι σκληραγωγημένον; Ἰδοὺ αὐτοί, ποὺ φοροῦν τὰ μαλακά, μένουν εἰς τὰ ἀνάκτορα τῶν βασιλέων ὡς αὐλικοὶ αὐτῶν. 9 Ἀλλὰ τί ἐβγήκατε νὰ ὶδῆτε; Προφήτην; Ναί, σᾶς λέγω, καὶ περισσότερον ἀπὸ προφήτην, διότι αὐτὸς ἠξιώθη νὰ ἴδῃ τὸν προφητευόμενον Μεσσίαν, ἐπὶ πλέον δὲ ἐπροφητεύθη ἡ δρᾶσις καὶ ἡ ἀποστολή του. 10 Διότι αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχει γραφῆ ὑπὸ τοῦ Μαλαχίου· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἀγγελιαφόρον μου ἀμέσως προτήτερα ἀπὸ σέ, ὁ ὁποῖος θὰ προετοιμάσῃ τὸν δρόμον σου ἐμπρὸς ἀπὸ σέ, καὶ θὰ προπαρασκευάσῃ τὰς ψυχὰς νὰ σὲ δεχθοῦν. 11 Ἀληθῶς σᾶς λέγω· δὲν ἔχει ἀναφανῆ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἐγεννήθησαν ἕως τώρα ἀπὸ γυναῖκας, ἄλλος μεγαλύτερος κατὰ τὴν ἀξίαν ἀπὸ Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν.Πρέπει ὅμως νὰ ξεύρετε καὶ τοῦτο· ὅτι ὁ ἔσχατος καὶ ὁ πλέον ταπεινὸς καὶ ἄσημος εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἡ ὁποία θεμελιώνεται ἀπὸ ἑμὲ ἐπὶ τῆς γῆς, (δηλαδὴ τὸ τελευταῖον μέλος τῆς Ἐκκλησίας μου) εἶναι ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν θείων χαρισμάτων καὶ τῆς σωτηριώδους γνώσεως, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνει ἐντὸς τῆς Ἐκκλησίας μου, μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν Ἰωάννην, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπήλαυσε τὰς δωρεὰς καὶ τὰ χαρίσματα τῆς Καινῆς Διαθήκης. 12 Νέοι χρόνοι ἦλθαν τώρα.Ἄλλη ἡ πρὸ τοῦ Ἰωάννου ἐποχὴ καὶ ἄλλη ἡ ἐποχὴ ἡ σημερινή.Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ποὺ ἤρχισε τὸ κήρυγμά του ὁ Ἰωάννης ἕως τώρα, ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ ἀποκτήσῃ, κερδίζεται διὰ τῆς βίας, καὶ ἐκεῖνοι, ποὺ μεταχειρίζονται σπουδὴν καὶ βίαν ἐπὶ τοῦ ἑαυτοῦ των τὴν ἁρπάζουν γρήγορα, πρὶν τοὺς φύγῃ, καὶ τὴν κρατοῦν σφιγκτά. 13 Ναί· ἤρχισεν ἄλλη ἐποχὴ ἀπὸ τὰς ἡμέρας τοῦ Ἰωάννου.Διότι ὅλοι οἱ προφῆται καὶ ὁ νόμος μέχρι τοῦ Ἰωάννου ἐπροφήτευσαν, τώρα δὲ ταῦτα ἀρχίζουν νὰ πραγματοποιοῦνται. 14 Καὶ ἐὰν ἔχετε καλὴν διάθεσιν νὰ τὸ παραδεχθῆτε, αὐτὸς εἶναι ὁ Ἠλίας, ποὺ κατὰ τὴν προφητείαν τοῦ Μαλαχίου ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ πρὸ τῆς ἐλεύσεως τοῦ Μεσσίου.Τόσον μεγάλη, τόσον ἔνδοξος εἶναι ἡ νέα αὐτὴ ἐποχή. 15 Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει αὐτιὰ πνευματικὰ διὰ νὰ ἀκούῃ μὲ ἐνδιαφέρον καὶ κατανοῇ αὐτὰ ποὺ λέγω, ἂς τὰ ἀκούῃ καὶ ἂς κατανοῇ, ὅτι ὁ Μεσσίας ἦλθε.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Οι Άγιοι πώς αγί­α­σαν; Εί­χαν στρα­φεί στον εαυ­τόν τους και έβλε­παν μόνο τα δικά τους πάθη. Με την αυ­το­κρι­τι­κή και την αυ­το­μεμ­ψία που εί­χαν, έπε­σαν τα λέ­πια από τα μά­τια της ψυ­χής τους και έφθα­σαν να βλέ­πουν κα­θα­ρά και βα­θειά. Έβλε­παν τον εαυ­τόν τους κάτω από όλους τους αν­θρώ­πους και όλους τους θε­ω­ρού­σαν κα­λύ­τε­ρους από τον εαυ­τόν τους. Τα δικά τους σφάλ­μα­τα τα έβλε­παν με­γά­λα και τα σφάλ­μα­τα των άλ­λων πολύ μι­κρά, για­τί έβλε­παν με τα μά­τια της ψυ­χής τους και όχι με τα γή­ι­να μά­τια. Η αγά­πη με την τα­πεί­νω­ση, η απλό­τη­τα και η διά­κρι­ση, εί­ναι τα γνω­ρί­σμα­τα των Αγί­ων. Αν ο άν­θρω­πος βιά­σει με διά­κρι­ση τον εαυ­τόν του να μι­μη­θεί την ζωή των Αγί­ων, αγιά­ζε­ται και αυ­τός. Φτά­νει να τα­πει­νώ­νε­ται, να συ­ναι­σθά­νε­ται την αθλιό­τη­τά του και την με­γά­λη του αχα­ρι­στία προς τον Θεό.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

Όλα είναι θέμα Βλέμματος

Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
«Εἶπεν ὁ Κύριος · ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός. Ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινὸν ἔσται· ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται» (Ματθ. 6, 22-23)
«Χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια, μόνο τρόπο να κοιτάμε», λέει ένας στίχος σύγχρονου άσματος. Η διαπίστωση αυτή συναντά με έναν απρόσμενο τρόπο τον σημερινό λόγο του Χριστού. Ο Κύριος στρέφει την προσοχή μας σε μία από τις βαθύτερες λειτουργίες της ανθρώπινης υπάρξεως: στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο, τους ανθρώπους και τον ίδιο τον Θεό. Ο οφθαλμός, στην ευαγγελική αυτή περικοπή, εκφράζει το εσωτερικό κέντρο του ανθρώπου, εκεί όπου διαμορφώνονται οι κρίσεις, οι επιθυμίες και οι προσανατολισμοί της ζωής.
Ο Χριστός ονομάζει τον οφθαλμό «λύχνο του σώματος». Από την ποιότητα αυτού του φωτός εξαρτάται ολόκληρη η πορεία του ανθρώπου. Όταν ο οφθαλμός είναι «ἁπλοῦς», η ύπαρξη αποκτά διαύγεια, ενότητα και προοπτική. Η λέξη «ἁπλοῦς» φανερώνει την ακεραιότητα της καρδιάς και την ελευθερία από ό,τι θολώνει την πνευματική όραση. Πρόκειται για το βλέμμα εκείνο που αναγνωρίζει το αγαθό, που διακρίνει την παρουσία της θείας Χάριτος μέσα στην καθημερινότητα και που προσεγγίζει τον συνάνθρωπο με σεβασμό και εμπιστοσύνη.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας συχνά ονομάζουν τον νου «οφθαλμό της ψυχής». Όταν αυτός ο οφθαλμός παραμένει καθαρός, ο άνθρωπος αποκτά την δυνατότητα να διακρίνει βαθύτερα νοήματα και να αναγνωρίζει τα ίχνη της παρουσίας του Θεού μέσα στην ιστορία και στην προσωπική του ζωή.
Η πνευματική παράδοση της Εκκλησίας συνδέει αυτή την καθαρότητα με την κάθαρση της καρδιάς. Ο άνθρωπος βλέπει τον κόσμο μέσα από την κατάσταση της ψυχής του. Η ευγνωμοσύνη, η ταπείνωση, η προσευχή και η αγάπη καθιστούν το βλέμμα φωτεινό. Τότε η δημιουργία αποκαλύπτεται ως δωρεά, ο συνάνθρωπος ως εικόνα Θεού και η ιστορία ως χώρος της θείας Οικονομίας.
Γι’ αυτό ο αγώνας της πίστεως συνδέεται με τη θεραπεία του Βλέμματος. Η Εκκλησία καλεί τον άνθρωπο να βλέπει τον κόσμο μέσα από το φως του Ευαγγελίου και να αναγνωρίζει σε κάθε περίσταση μία ευκαιρία κοινωνίας με τον Θεό. Πρόκειται για μια πορεία συνεχούς μεταμορφώσεως, κατά την οποία ναλλάζει ο τρόπος με τον οποίο ερμηνεύουμε τα γεγονότα, αξιολογούμε τις σχέσεις και κατανοούμε το νόημα της ζωής.
Ο λόγος του Κυρίου αποτελεί πρόσκληση αυτογνωσίας. Καθένας καλείται να εξετάσει ποιο φως τροφοδοτεί τον εσωτερικό του κόσμο και ποια κριτήρια καθορίζουν τις επιλογές του. Από αυτή την εσωτερική ποιότητα εξαρτάται η πνευματική καρποφορία και η δυνατότητα να γίνουμε φορείς φωτός μέσα στον κόσμο.
Η θεραπεία του εσωτερικού οφθαλμού αποτελεί έργο ολόκληρης της ζωής. Μέσα από αυτή τη θεραπεία ο άνθρωπος προχωρεί προς την αληθινή γνώση του Θεού και προς τη χαρά της Βασιλείας Του, όπου λάμπει το ανέσπερο φως της θείας παρουσίας. Αυτό το φως ας γίνει το μέτρο του βλέμματός μας και ο προσανατολισμός της ζωής μας.

https://www.nyxthimeron.com/