Σάββατο 29 Αυγούστου 2026

Όσιος Ιωσήφ ο Κρητικός ο εν Ζακύνθω: Μια ζωή από αρετή σε αρετή





Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας
Σ' ένα ταπεινό χωριό της Σητείας, έναν κρητικό τόπο απλό μα ευλογημένο, γεννήθηκε γύρω στα 1440 ο όσιος Ιωσήφ ο Σαμάκος. Από τα πρώτα βήματά του στη ζωή, διέφερε. Τα μάτια του, γεμάτα φως, έβλεπαν πέρα από τον κόσμο τούτο. Η παιδική καρδιά του ήταν γεμάτη θείο ζήλο, ενώ η ψυχή του έμοιαζε ήδη να ανήκει στον Θεό.
Παρά την κληρονομία μιας μεγάλης περιουσίας, δεν επέτρεψε στην καρδιά του να δεθεί με τα γήινα. Η φωνή του Κυρίου τον καλούσε να απαρνηθεί τα εφήμερα και να αφιερωθεί στα αιώνια. Έτσι, νέος ακόμη, αφήνει πίσω του όλα όσα του πρόσφερε ο κόσμος και πορεύεται προς τον Χάνδακα, όπου εισέρχεται στην Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου.
Η απόφαση αυτή, εκτός από πράξη πίστης και αφοσίωσης, ήταν και αποδοχή της κλήσεως να καταστεί δοχείο της θείας Χάριτος. Όπως ψάλλει η Εκκλησία μας στο Απολυτίκιό του, η Αγία Τριάδα τιμά το ιερό του λείψανο, διατηρώντας το άφθαρτο και καθιστώντας τον όσιο Ιωσήφ παράδειγμα δόξας και αρετής.
Των Κρητών τε τον γόνον και Ζακύνθου το καύχημα,
των Πατέρων κλέος και δόξα Ιωσήφ τον αοίδιμον
τιμήσωμεν εν ύμνοις οι πιστοί, ού δόξη αρρήτω η Τριάς,
ετιμήσατο το σκήνος, διασώσασα άφθορον.
Συσσωματωμένος στη μοναχική πολιτεία, ο όσιος Ιωσήφ έζησε με απόλυτη ταπείνωση και αδιάκοπο αγώνα συνάφειας με τον Κύριο της Δόξης. Η ζωή του ήταν κατάφορτη από προσευχή, αυστηρή νηστεία και θυσιαστική προσφορά. Η κάθε ημέρα του ήταν μια ανάβαση από «αρετή σε αρετή», όπως περιγράφει ο Συναξαριστής του, η δε κάθε στιγμή του ήταν αφιερωμένη στον Θεό.
Ως ηγούμενος της Μονής υπήρξε το στήριγμα των φτωχών, η παρηγοριά των θλιμμένων, η ελπίδα των απελπισμένων. Ο λαός της Κρήτης τον έβλεπε ως ζωντανή μαρτυρία της θείας αγάπης, ως απάνεμο λιμάνι καταφυγής για κάθε ψυχή που αναζητούσε τον Θεό.
Η Εκκλησία τον υμνεί με τα λόγια του Κοντακίου του, αναγνωρίζοντας το έργο του ως προστάτη και απελευθερωτή από κάθε θλίψη.
Των πιστών προΐστασαι και απαλλάττεις,
από πάσης θλίψεως ταις σαις πρεσβείαις προν Θεόν,
ώ Ιωσήφ παναοίδιμε, κλέος και δόξα, Οσίων και καύχημα.
Στις 22 Ιανουαρίου 1511, ο όσιος Ιωσήφ, μετά από μια ζωή έμπλεη αρετής, παρέδωσε το πνεύμα του στον Θεό. Ο θάνατός του δεν ήταν το τέλος, αλλά η αρχή μιας διαρκούς και ατελεύτητης παρουσίας κοντά στους πιστούς. Το άγιο λείψανό του, ενταφιασμένο στη Μονή όπου εγκαταβίωσε, έγινε γρήγορα πηγή θαυμάτων. Η θεία Χάρις, που ήταν τόσο εμφανής στη ζωή του, συνεχίστηκε να εκδηλώνεται μες από τα θαύματα που συνόδευαν το όνομά του.
Το Μεγαλυνάριό του υμνεί τη διπλή του καταγωγή: την Κρήτη, που τον γέννησε, και τη Ζάκυνθο, που φιλοξενεί το λείψανό του.
Χαίροις ο της Κρήτης γόνος λαμπρός,
χαίροις Εκκλησίας ο ασύλητος θησαυρός,
χαίροις τής Ζακύνθου ο φύλαξ και προστάτης,
ώ Ιωσήφ τρισμάκαρ πιστών το καύχημα.
Ο Όσιος του Θεού, αν και αν είχε επί 150 και πλέον χρόνια κοιμηθεί εν Κυρίω, το 1669, με την τραγική πτώση του Χάνδακα στους Οθωμανούς, γνώρισε αμέσως την Προσφυγιά, μαζί με τους ξεσπιτωμένους συμπατριώτες του Κρητικούς. Εκείνοι οι ανέστιοι και δύσμοιροι άνθρωποι, με πρωτοστάτη τον ιερέα Αντώνιο Αρμάκη, δεν πήραν μαζί τους τα όποια άλλα τιμαλφή τους -όπως θα περίμενε κανείς-, αλλά το εξαίρετο τιμαλφές της πίστης τους: το λείψανο του Αγίου τους!... Το φόρτωσαν σ' ένα ταπεινό πλοιάριο της εποχής κι έπλευσαν όπως-όπως προς την βενετοκρατούμενη τότε Ζάκυνθο, όπου δεν υπήρχε ο κίνδυνος των Οθωμανών. Διά πολλών κινδύνων κατάφεραν να φθάσουν στο Τζάντε στις 29 Αυγούστου 1669. 
Η άφιξη του λειψάνου κατέστη σημείο ευλογίας για τη Ζάκυνθο. Το ιερό σκήνωμα, αρχικά τοποθετημένο στη Μονή του Αγίου Ιωάννου του Μαντινειού και αργότερα στον Ναό του Παντοκράτορος στο Γαϊτάνι, παραμένει έως σήμερα πηγή θαυμάτων και πνευματικής ανάτασης. 
Συνεπώς, πρόσφυγας υπήρξε και ο Όσιος Ιωσήφ μαζί με τους άλλους Κρήτες του 17ου αιώνα. Τούτου δεδομένου, θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε -σήμερα που θαλασσοπνίγονται εκατοντάδες και χιλιάδες αναγκεμένων συνανθρώπων μας στο προσφυγικό πέρασμά τους από την Μικρά Ασία διά του Αιγαίου Πελάγους προς τη σύγχρονη Ελλάδα- ότι ο Όσιος Ιωσήφ, ο Κρητικός Πρόσφυγας, είναι δυνάμει ο ευαίσθητος συναντιλήπτορας τόσων χιλιάδων ψυχών, ταλανιζόμενων ολοένα, οι οποίες -ούτως ή άλλως- επιποθούν την ελευθερία, δυστυχώς όμως οι περισσότεροι χάνουν τη ζωή τους, μη έχοντας προοπτική διεξόδου προς την ελευθερία.

Κάθε χρόνο, στις 22 Ιανουαρίου και στις 29 Αυγούστου, οι πιστοί τιμούν τον Όσιο Ιωσήφ με εόρτιες Ευχαριστιακές Συνάξεις και πανηγυρικές Λιτανείες του λειψάνου Του.
Το λείψανο, όρθιο στον ναό του Παντοκράτορος, αποτελεί σημείο συνάντησης γης και ουρανού. Η προς τιμήν του υμνογραφία ευαισθητοποιεί κάθε ψυχή, ούτως ώστε να αντλήσει από τη ζωή του οσίου Ιωσήφ δύναμη και έμπνευση, ώστε να βαδίσει στον δρόμο της ταπείνωσης και της αγάπης.
Ο όσιος Ιωσήφ, με τη ζωή και την αγιότητά του, υπενθυμίζει στον σύγχρονο άνθρωπο ότι η πραγματική δόξα βρίσκεται στη θυσία για τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Ας έχουμε προ οφθαλμών την ηγιασμένη φυσιογνωμία του, εμπνεόμενοι από το πνευματικό μεγαλείο του!

https://www.nyxthimeron.com

Όσιος Ιωσήφ ο Σαμάκος, ο Κρητικός




Γράφει ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
Ο όσιος Ιωσήφ ο Σαμάκος γεννήθηκε, περί το 1440, στο ταπεινό χωριό των Κεράμων (σήμερα: Αζωκέραμος), της επαρχίας Σητείας, της μεγαλονήσου Κρήτης. 
Επιδεικνύοντας παιδιόθεν θείο ζήλο και ένθεη συμπεριφορά, αν και υπήρξε κληρονόμος μεγάλης πατρικής περιουσίας, απέταξε πάντα τα γήινα και εκάρη Μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και Ευαγγελιστή στον Χάνδακα, δηλαδή το σημερινό Ηράκλειο. Χειροτονήθηκε Διάκονος, κατόπιν Πρεσβύτερος και στη συνέχεια χρημάτισε Ηγούμενος της ανωτέρω περιώνυμης Μονής.
Ολόκληρη η ζωή του υπήρξε ασκητική της Αγάπης, δηλαδή ακατάπαυστη και ανυστερόβουλη προσφορά αφοσίωσης, τόσο στον Θεό, όσο και στον συν-Άνθρωπο, ιδίως τον πάσχοντα και αναξιοπαθούντα, αναδεικνυόμενος έτσι ανά πάσα ημέρα και στιγμή του: δοχείο της Χάριτος του Ουρανού. 
Κατά τον Συναξαριστή του, ως Μοναχός "επρόκοπτεν ημέραν με την ημέραν εις τους αγώνας της ασκήσεως, και ανέβαινεν από αρετήν εις αρετήν", αλλά και ως Ιερομόναχος αργότερα υπήρξε υπόδειγμα ποιμαντικής ευαισθησίας, παρηγορία για τους θλιβόμενους, τροφή για τους φτωχούς και πεινασμένους, βακτηρία για τους ανήμπορους, καταφυγή για τους παραμελημένους, ελπίδα για τους απελπισμένους, απάνεμο λιμάνι για τους ψυχικά και υλικά ναυαγισμένους της ευρύτερης περιοχής της διακονίας του.
Σε ηλικία 71 ετών, "οσίως και θεαρέστως πολιτευσάμενος ο Άγιος, (...) και μικρόν νοσήσας, απήλθε προς Κύριον χαίρων και αγαλλόμενος", στις 22 Ιανουαρίου 1511. Ακολούθως ενταφιάστηκε σεβαστικά στο ίδιο το Μοναστήρι του, αποτελώντας και μετέπειτα, για ενάμιση αιώνα, πνευματικό - παρηγορητικό αποκούμπι της περιοχής εκείνης των Κρητών.
Στις 29 Αυγούστου 1669 το Λείψανο του Οσίου μετακομίστηκε από τον Κρητικό πρόσφυγα ιερέα Αντώνιο Αρμάκη στη Ζάκυνθο, για να βρει ασφάλεια, εξαιτίας της φοβερής επιδρομής των Τούρκων στη Μεγαλόνησο και της εντέλει τραγικότατης πτώσης του Χάνδακα στους αλλόπιστους εκείνους πολιορκητές. 
Γράφει σχετικά ο ιστορικός Ντίνος Κονόμος (στο βιβλίο του: Κρητικοί στη Ζάκυνθο, Αθήνα 1970, σ. 10):  "Αρμάκης Αντώνιος, ιερωμένος Κρητικός, μετεκόμισε στη Ζάκυνθο το Λείψανο του Οσίου Ιωσήφ του Σαμάκου την 29 Αυγούστου 1669, καθώς επίσης διάφορε ωραίες μεταβυζαντινές εικόνες και ιερά σκεύη. Ο παπα-Αντώνιος Αρμάκης κατέθεσε το σκήνωμα του Οσίου στο μοναστήρι των Καλογραιών του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου του Μαντινειού στην τοποθεσία Ξεροβούνια κ' έγινε ο εφημέριος του ναού αυτού ώς το τέλος της ζωής του".
Αξίζει εδώ να τονισθεί ιδιαίτερα τούτο: Οι πρόσφυγες του Χάνδακα -στο πλοιάριο της φυγής τους από την κόλαση της κατακτημένης πατρίδας τους- κατόρθωσαν να περισώσουν, όχι τα διάφορα πολύτιμα της κοσμικής καθημερινότητάς τους, αλλά τα ιερά και τιμαλφή της πίστης τους!
Αρχικώς, λοιπόν, το Λείψανο του ηγιασμένου Πατρός εναποτέθηκε στη Μονή του Αγίου Ιωάννου του Μαντινειού, στα Ξεροβούνια (συνοικισμό του σημερινής κωμόπολης του Γαϊτανίου Ζακύνθου), γενόμενο σημείο προσευχητικής αναφοράς των εντοπίων. Πολύ αργότερα, το 1915, το Λείψανο πωλήθηκε στον Ενοριακό ναό του Παντοκράτορος Γαϊτανίου, όπου έκτοτε φυλάσσεται ως πολύτιμος πνευματικός θησαυρός μέχρι σήμερα, πηγή δε ουσιαστικής και αποτελεσματικής παραμυθίας στην απαρηγόρητη εποχή και περιοχή μας.
Κάθε χρόνο, στις 22 Ιανουαρίου (ημέρα της κοίμησής του) και εξαιρέτως στις 29 Αυγούστου (ημέρα της Μετακομιδής του), πραγματοποιούνται στον Ναό, όπου θησαυρίζεται, επίσημες Ευχαριστιακές Συνάξεις, για να αποδοθεί τιμή και προσκύνηση προς τον Όσιο του Θεού, του οποίου το χαριτόβρυτο Λείψανο εκτίθεται όρθιο εν μέσω Εκκλησίας! Κατά την αυγουστιάτικη μάλιστα πανήγυρι, γίνεται μεγαλοπρεπής και κατανυκτική λιτάνευση του ιερού τούτου Λειψάνου στους δρόμους του Γαϊτανίου, με τη συμμετοχή του οικείου Μητροπολίτου (και ενίοτε φιλοξενουμένων Αρχιερέων), πολλών Ιερέων και Διακόνων, πλήθους δε ευσεβούς λαού. 

https://www.nyxthimeron.com/

ΝΑ ΓΕΜΙΣΕΙ ΚΑΘΕ ΦΑΡΑΓΓΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΙΚΡΥΝΕΙ ΚΑΘΕ ΒΟΥΝΟ!



Με τον τρισμέγιστο άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, (που τις ημέρες αυτές αυτές, 29 Αυγούστου, η Εκκλησία άγει τη μνήμη της αποτομής της τιμίας του κεφαλής),  επιβεβαιώνεται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο αυτό που ο λόγος του Θεού, είτε στην Παλαιά είτε στην Καινή Διαθήκη, εξαγγέλλει: πρώτον, ο σκοπός του ανθρώπου είναι να βρίσκεται αδιάκοπα σε ζωντανή σχέση με τον Θεό λόγω της κατ’  εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Εκείνου δημιουργίας του – «ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημετέραν και καθ’ ομοίωσιν»∙ δεύτερον, ο άνθρωπος πρέπει να συνεργαστεί με τον Δημιουργό του για να παραμένει μαζί Του, αγωνιζόμενος να εξαλείφει κάθε τι από την καρδιά του που εμποδίζει την παρουσία Εκείνου. «Θεού συνεργοί γαρ εσμέν» (απ. Παύλος).
 Και να η απόδειξη. Ήδη ο προφήτης Ησαῒας, οκτακόσια χρόνια προ Χριστού και προ της εμφανίσεως του αγίου Προδρόμου, προφητεύει: «θα έλθει ένας απεσταλμένος από τον Θεό που θα είναι μία φωνή που θα φωνάζει στην έρημο˙ ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ίσια τα μονοπάτια που θα διαβεί. Κάθε φαράγγι ας γεμίσει και κάθε όρος και βουνό ας μικρύνει για να γίνει ομαλό το έδαφος. Και τότε κάθε άνθρωπος, έχοντας εξομαλύνει το έδαφός του, θα δει την παρουσία του Θεού και τη σωτηρία που προσφέρει στη ζωή του».
Ο προφήτης ασφαλώς δεν μιλάει για εξωτερικούς επίγειους δρόμους που θα βαδίσει ο Κύριος, αλλά για τους δρόμους τους εσωτερικούς, «του κρυπτού της καρδίας ανθρώπου», εκεί που αδιάκοπα επιβλέπει ο Κύριος, διότι εκεί ζει ο αληθινός άνθρωπος έχοντας την καρδιά ως «βάση» του νου του. «Υιέ μου, δος μοι σην καρδίαν». Αλλά η καρδιά αυτή, το έσχατο βάθος του νου, λόγω της πτώσεως του ανθρώπου στην αμαρτία δεν λειτουργεί πια με υγιή τρόπο. Διασπάσθηκε, αποπροσανατολίστηκε και κυριαρχήθηκε από τα πάθη και τις άτακτες ορμές του σώματος, ώστε τελικά να άγεται και να φέρεται από αυτά, οπότε ο νους αντί να είναι ο ηγεμόνας που θα κανονίζει την πορεία του όλου ανθρώπου σε συνάφεια με τον Δημιουργό του, έγινε δούλος με πλήρη αλλοίωση της φυσικής του θέσεως. Κατά τον προφήτη και πάλι, «ο άνθρωπος παρασυνεβλήθη τοις κτήνεσι τοις ανοήτοις και ωμοιώθη αυτοίς».
Την τραγική αυτή κατάσταση έχει υπ’ όψιν του λοιπόν ο Ησαΐας και κραυγάζει ότι η καρδιά του ανθρώπου γέμισε από βαθουλώματα και από εξογκώματα, από μειονεξίες δηλαδή και από αλαζονείες και υπερηφάνειες λόγω της αμαρτίας – «άβυσσος» ο κόσμος του κάθε ανθρώπου – αλλά εξίσου  απαιτείται η συνεργασία του ανθρώπου με τον Θεό για να επέλθει η συνάντησή τους. Ο μεν Θεός ποθεί βαθύτατα να είναι με τον άνθρωπο παρέχοντας αφειδώς τη χάρη Του,  ο δε άνθρωπος πρέπει ελεύθερα να αποδεχτεί την προσφερόμενη χάρη. Και το μέγιστο αποδεικτικό γεγονός της αλήθειας αυτής είναι ο ερχομός του ίδιου του Θεού ως ανθρώπου εν προσώπω Ιησού Χριστού, ο Οποίος όμως ζητάει ως απόλυτη προϋπόθεση την ανταπόκριση της βούλησης του ανθρώπου – εδώ αναδεικνύεται και η μοναδικότητα της Υπεραγίας Θεοτόκου που το «ναι» της στην κλήση του Θεού θεωρείται «τύπος» για κάθε άνθρωπο ερχόμενο στον κόσμο. «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα Σου».  
Και τι κάνει η χάρη του Τριαδικού Θεού που κατεξοχήν δίνεται εν Χριστώ με το άγιο βάπτισμα και επιτείνεται με τα άλλα μυστήρια της Εκκλησίας, ιδίως με τη Θεία Ευχαριστία, όπως Εκείνος αποκάλυψε; Αποδεσμεύει τον άνθρωπο από τα δεσμά της αμαρτίας, τα οποία λειτουργούν ως φυλακή και παραλυσία για τη θέλησή του. Ο χριστιανός έτσι μπορεί να κινηθεί προς τον Χριστό, να ζήσει τη χάρη Του, μαζί με Εκείνον να ξεριζώσει το κακό και να φυτέψει το καλό. Με έναν μόνον όρο: ο άνθρωπος να μη ξεφεύγει από τις άγιες εντολές του Κυρίου. Ή κι αν κάπου ξεφύγει, αμέσως εν μετανοία να επανέλθει. Έτσι, μας διδάσκουν οι άγιοι Πατέρες μας, φανερώνεται το μεγαλείο του πιστού ανθρώπου. Όσο είναι προσανατολισμένη, με τη χάρη του Θεού, η θέλησή του εκεί που παραπέμπει το θέλημα του Θεού, τόσο εξομαλύνονται και ομαλοποιούνται τα πάντα μέσα στην ύπαρξή του, την ψυχή και την καρδιά του, τη διάνοια και την όποια δύναμή του ακόμη και του σώματος – οι εντολές του Θεού «ισιώνουν» και φτιάχνουν χώρο για να λειτουργεί η χάρη του Θεού. Οπότε ο πιστός βρίσκεται σε κοινωνία προσωπική με τον Χριστό συντονισμένος με Αυτόν και επιτυγχάνοντας τον σκοπό της ύπαρξής του την κάθε ώρα και την κάθε στιγμή. Γιατί ο νους του απέκτησε την ηγεμονική θέση του, αποκαταστάθηκε στη φυσιολογική του κατάσταση. «Τα αρχαία παρήλθε. Ιδού γέγονε καινά τα πάντα».

https://pgdorbas.blogspot.com/

ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΟΜΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ



 «Για τον άγιο Ιωάννη έχει μαρτυρηθεί από τον ίδιο τον Κύριο ότι υπήρξε ο μεγαλύτερος από όλους τους ανθρώπους και περισσότερο από  προφήτης. Είναι αυτός που σκίρτησε ήδη μέσα από τη γαστέρα της μητέρας του και κήρυξε και στους ανθρώπους εδώ, αλλά και στον Άδη. Ήταν υιός του αρχιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ, γεννημένος από υπόσχεση του αρχαγγέλου Γαβριήλ. Η αποτομή της τιμίας κεφαλής του έγινε από τον Ηρώδη, λόγω της παράνομης σχέσης που είχε αυτός με την Ηρωδιάδα. Ο άγιος Ιωάννης ήταν αυτός που είχε αγιωσύνη ήδη από την κοιλία της μητέρας του, που είχε ως κατοικία του την αγνότητα, που ακολούθησε τη σωφροσύνη, που άσκησε τη νηστεία, που απομακρύνθηκε από κάθε ανθρώπινη συναναστροφή και έκανε πόλη του την έρημο, που ζούσε με τα θηρία, έχοντας ως ένδυμα τρίχες καμήλου και δερμάτινη ζώνη στη μέση του, που έτρωγε σαν πουλάκι του ουρανού, ενώ μελετούσε διαρκώς τον νόμο του Θεού, χάριν του οποίου και φυλακίστηκε, θεωρώντας τη φυλάκισή του ως κάτι δεύτερο και μηδαμινό. Ήταν αυτός που ξεπέρασε τους όρους της φύσεως και βάπτισε τον απόλυτα καθαρό και αμόλυντο και πέραν από κάθε φύση Χριστό. Λοιπόν ο πολύ ακόλαστος Ηρώδης, τετράρχης του Ιουδαϊκού εδάφους, ήθελε να έλθει σε γάμο με τη γυναίκα του αδελφού του Φιλίππου. Από θείο ζήλο λοιπόν κινούμενος ο Προφήτης και με όπλο την αλήθεια, έλεγε προς τον τύραννο: ῾Δεν σου επιτρέπεται να έχεις τη γυναίκα του αδελφού σου Φιλίππου᾽. Γι᾽ αυτόν τον λόγο, η μανιώδης γυναίκα παρέσυρε τον εραστή της, ώστε να φυλακίσει τον άγιο. Λοιπόν: όταν τελούνταν τα γενέθλια του Ηρώδη και το πολύ και παρωθητικό προς φιληδονία κρασί τον είχαν οδηγήσει σε παραφροσύνη, γίνεται χορός ενός πορνιδίου, με τίμημα τον φόνο του Προφήτη. Αμέσως λοιπόν έφεραν σε πιάτο την κεφαλή του Δικαίου, η οποία και παραδόθηκε στη μοιχαλίδα γυναίκα, ενώ ακόμη έσταζε το αίμα, και η οποία δεν έπαυε, έστω και έτσι, να κηρύσσει τα ίδια. Αυτά πραγματοποιήθηκαν στη Σεβαστή, μία πόλη που απείχε από τα Ιεροσόλυμα δρόμο μίας ημέρας. Εκεί και ο τετράρχης που ηγεμόνευσε μετά από εκείνον, έφτιαξε τα ανάκτορα, εκεί έγινε και η γιορτή, που οδήγησε στο θάνατο του προφήτη. Εκεί αποκρύφθηκε και το άγιο σώμα του προφήτη, το οποίο μάζεψαν οι δικοί του μαθητές».
Με την αποτομή της κεφαλής του αγίου Ιωάννου η Εκκλησία μας εξαγγέλλει δύο κυρίως πράγματα: Πρώτον, όπως συμβαίνει σε κάθε βεβαίως εορτή του αγίου Ιωάννου, τη μεγάλη αγιότητά του. Δεν προσφέρουμε κάτι καινούργιο, αν υπενθυμίσουμε ότι ο άγιος Ιωάννης υπερακοντίζει κατά πολύ τα μέτρα και των μεγάλων αγίων ακόμη της Εκκλησίας μας - μόνον η Παναγία Μητέρα του Κυρίου θεωρείται από την Εκκλησία ως μεγαλύτερη ακόμη και από εκείνον. Διότι πρόκειται για «την τιμιωτέραν των Χερουβίμ και την ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφίμ». Και δικαιολογημένα: υπήρξε το καλύτερο άνθος της ανθρωπότητας, αφού δι᾽ αυτής εισήλθε στον κόσμο ως άνθρωπος ο ίδιος ο Θεός. Αλλά τα περί αγιότητας του αγίου Ιωάννου συνιστούν περίσσια λόγων, όταν έχουμε εκφρασμένη τη γνώμη του ίδιου του Θεού μας, του Κυρίου Ιησού Χριστού: «μεγαλύτερο και σπουδαιότερο άνθρωπο από τον Ιωάννη δεν γέννησε γυναίκα»! Κι αυτό σημαίνει ότι ο άγιος Ιωάννης έχει τεράστια παρρησία ενώπιον του Θεού ώστε να πρεσβεύει υπέρ ημών, είναι λοιπόν συμφέρον μας να τον επικαλούμαστε συχνά-πυκνά, αυτόν που λόγω της μεγάλης χάρης του Θεού που έχει τρέφει και ιδιαίτερη αγάπη προς τον λαό του Θεού. Άλλωστε ο βαθμός αγιότητας ενός αγίου από αυτό φαίνεται: από το πόσο αγαπά τον άνθρωπο και συμπάσχει στα διάφορα και ποικίλα προβλήματά του.
Δεύτερον, με τη μνήμη της αποτομής της κεφαλής του αγίου, η Εκκλησία μας τονίζει το μέγεθος της ανθρώπινης άνοιας και φρενοβλάβειας, καθώς το βλέπουμε στα πρόσωπα του Ηρώδη, κυρίως όμως της Ηρωδιάδας και της κόρης της Σαλώμης. Ο υμνογράφος πράγματι αδυνατεί να κατανοήσει λογικά αυτό που συνέβη: ο πλέον αξιοσέβαστος σε όλον τον Ισραήλ, αυτός τον οποίο φοβούνταν και οι άρχοντες, αυτός στον οποίο έκλιναν ευλαβικό γόνυ και οι άγγελοι, πεθαίνει μαρτυρικά από το ῾καπρίτσιο᾽ μίας νεαράς ελαφρών ηθών και του εγωισμού μίας εξίσου πόρνης γυναίκας, η οποία δεν άντεχε τον λόγο της αλήθειας: τον έλεγχό της, με βάση τον νόμο του Θεού, για τις παρανομίες και τις αμαρτίες της.
 Στις διάφορες μάχες που διεξάγονται, θεωρείται τιμή για έναν μαχητή να πέσει ηρωικά από το όπλο ενός εξίσου σπουδαίου μαχητή. Υπάρχει εκεί πράγματι ένας  ηρωισμός και μία δόξα. Ο Έκτορας, για παράδειγμα, που φονεύθηκε σε μάχη με τον Αχιλλέα. Και η ήττα εκεί ισοδυναμεί σχεδόν με νίκη, γιατί είναι σπουδαίος ο αντίπαλος. Εδώ όμως στον άγιο Ιωάννη; Ο μεγαλύτερος και αγιότερος άνθρωπος ῾πέφτει᾽ από μία άσωτη γυναίκα, που ῾εκβιάζει᾽ τον θάνατό του. Αλλά ίσως και αυτό αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τον άγιο Ιωάννη, λόγω της ταπείνωσης που περικλείει.  Σημασία πάντως έχει ότι ο υμνογράφος δεν μπορεί να κατανοήσει τα γενόμενα: «ώ, του παραδόξου θαύματος! Την ιεράν κεφαλήν και αγγέλοις αιδέσιμον, ασελγές ακόλαστον περιέφερε κόριον» (Πόσο μεγάλο είναι το παράδοξο θαύμα! Την ιερά κεφαλή του Προδρόμου και σεβαστή από τους αγγέλους την περιέφερε ένα κοριτσόπουλο ακόλαστο και άσεμνο). «Ώ, της υπέρ νουν εκπλήξεως! Των προφητών η σφραγίς, ο επίγειος Άγγελος, πορνικής ορχήσεως αναδείκνυται έπαθλον!» (Ω, τι έκπληξη πέρα από ό,τι μπορεί να φανταστεί ο νους! Η σφραγίδα των προφητών, ο επίγειος άγγελος, ο Πρόδρομος, αναδεικνύεται έπαθλο ενός πορνικού χορού).
Όντως πρόκειται περί ανοίας και φρενοβλαβείας, μάλλον όμως περί δαιμονοπληξίας. Όταν ο άνθρωπος έχει χάσει τον Θεό από τη ζωή του, τα πάντα τότε μπορεί να τα επιτελέσει. Γίνεται ένας δεύτερος σατανάς.

https://pgdorbas.blogspot.com/

Αγιογραφικό ανάγνωσμα



ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Ϛ´ 14 - 30
14 Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης· φανερὸν γὰρ ἐγένετο τὸ ὄνομα αὐτοῦ· καὶ ἔλεγεν ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐκ νεκρῶν ἠγέρθη, καὶ διὰ τοῦτο ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν αὐτῷ. 15 ἄλλοι ἔλεγον ὅτι Ἠλίας ἐστίν· ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι προφήτης ὡς εἷς τῶν προφητῶν. 16 ἀκούσας δὲ ὁ Ἡρῴδης εἶπεν ὅτι Ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Ἰωάννην, οὗτός ἐστιν· αὐτὸς ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν. 17 αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρῴδης ἀποστείλας ἐκράτησε τὸν Ἰωάννην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν. 18 ἔλεγε γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. 19 ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἠδύνατο· 20 ὁ γὰρ Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ ἐποίει καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουε. 21 καὶ γενομένης ἡμέρας εὐκαίρου, ὅτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίει τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας, 22 καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς αὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδος καὶ ὀρχησαμένης καὶ ἀρεσάσης τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συνανακειμένοις, εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ κορασίῳ· Αἴτησόν με ὃ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοι. 23 καὶ ὤμοσεν αὐτῇ ὅτι Ὅ ἐάν με αἰτήσῃς δώσω σοι ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. 24 ἡ δὲ ἐξελθοῦσα εἶπε τῇ μητρὶ αὐτῆς· Τί αἰτήσομαι; ἡ δὲ εἶπε· Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. 25 καὶ εἰσελθοῦσα εὐθέως μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα ᾐτήσατο λέγουσα· Θέλω ἵνα μοι δῷς ἐξαυτῆς ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. 26 καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ βασιλεὺς, διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους οὐκ ἠθέλησεν αὐτὴν ἀθετῆσαι. 27 καὶ εὐθέως ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς σπεκουλάτωρα ἐπέταξεν ἐνεχθῆναι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 28 ὁ δὲ ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ἤνεγκε τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ, καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς. 29 καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθον καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ, καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν μνημείῳ. 30 Καὶ συνάγονται οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα, καὶ ὅσα ἐποιήσαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν.

Ερμηνευτική απόδοση:
ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Ϛ´ 14 - 30
14 Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης περὶ τοῦ Ἰησοῦ καὶ περὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ καὶ τῶν μαθητῶν του. Διότι ἔγινε φανερὸν καὶ γνωστὸν τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ. Καὶ ἔλεγεν ὁ Ἡρῴδης ὅτι ὁ Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς ἀνεστήθη ἐκ νεκρῶν μὲ νέα ἀποστολὴν καὶ μὲ νέα χαρίσματα ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ δι΄ αὐτὸ αἱ ὑπερφυσικαὶ δυνάμεις ἐνεργοῦν δι’ αὐτοῦ. 15 Ἄλλοι δέ, ποὺ ἐσύγχυζαν τὸν Ἰησοῦν μὲ τοὺς παλαιοὺς προφήτας, ἔλεγον ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ Ἠλίας· ἄλλοι δὲ ἔλεγον, ὅτι εἶναι προφήτης σὰν ἕνας ἀπὸ τοὺς προφήτας. 16 Ὅταν δὲ ἤκουσεν ὁ Ἡρῴδης αὐτά, ποὺ ἔλεγαν οἱ διάφοροι διὰ τὸν Ἰησοῦν, εἶπεν, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ Ἰωάννης, τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἀπεκεφάλισα. Αὐτὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν. 17 Καὶ εἶπεν αὐτὰ ὁ Ἡρῴδης, διότι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἔστειλε καὶ συνέλαβε τὸν Ἰωάννην καὶ τὸν ἔρριψε δεμένον εἰς τὴν φυλακὴν ἐξ αἰτίας τῆς Ἡρῳδιάδος, ποὺ ἦτο σύζυγος τοῦ ἀδελφοῦ του Φιλίππου καὶ ὁ Ἡρῴδης τὴν ἐπῆρε σύζυγον. 18 Ἔγινε δὲ τοῦτο αἰτία τῆς φυλακίσεως τοῦ Ἰωάννου, διότι ἔλεγεν ὁ Ἰωάννης εἰς τὸν Ἡρῴδην, ὅτι δὲν σοῦ ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὸν νόμον τοῦ Θεοῦ νὰ ἔχῃς σύζυγον τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου, ὁ ὁποῖος ζῇ ἀκόμη. 19 Ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐκράτει μέσα της μῖσος κατ’ αὐτοῦ καὶ ἤθελε νὰ τὸν φονεύσῃ καὶ δὲν ἠδύνατο. 20 Δὲν ἠδύνατο δὲ ἡ Ἡρῳδιὰς νὰ φονεύσῃ τὸν Ἰωάννην, διότι ὁ Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο αὐτὸν καὶ διὰ τὸν σεβασμόν, ποὺ τοῦ εἶχεν ὁ λαός, ἀλλὰ καὶ διότι τὸν ἐγνώριζεν ὡς ἄνθρωπον δίκαιον καὶ ἅγιον. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸν διετήρει εἰς τὴν ζωήν· καὶ ὅταν τὸν ἤκουσε κάποτε εἰς τὴν φυλακήν, πολλὰ ἀπ’ ἐκεῖνα, ποὺ τὸν συνεβούλευσεν ὁ Ἰωάννης, τὰ ἔκαμε, καὶ ὁσάκις συνήντα τὸν Ἰωάννην, τὸν ἤκουε μὲ εὐχαρίστησιν. 21 Καὶ ὅταν ἦλθεν ἡμέρα, ποὺ ἔδιδεν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Ἡρῳδιάδα νὰ ἐκτελέσῃ τὸ σχέδιόν της, ὅταν δηλαδὴ ὁ Ἡρῴδης διὰ τὰ γενέθλιά του ἔκανε δεῖπνον εἰς τοὺς μεγάλους ἄρχοντας καὶ εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τοὺς προύχοντας τῆς Γαλιλαίας, 22 καὶ ἐμβῆκεν αὐτὴ ἡ ἰδία ἡ θυγατέρα τῆς Ἡρῳδιάδος, καὶ ἐχόρευσε χορὸν ἄσεμνον καὶ πολὺ ἐξευτελισμένον, καὶ ἤρεσεν εἰς τὸν Ἡρῴδην καὶ εἰς τοὺς καθισμένους μαζί του εἰς τὸ τραπέζι, εἶπεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ κοράσιον· Ζήτησέ μου ὀ,τιδήποτε θέλεις, καὶ θὰ σοῦ τὸ δώσω. 23 Καὶ τῆς ὡρκίσθη, ὅτι θὰ σοῦ δώσω ὅ,τι καὶ ἄν μοῦ ζητήσῃς ἕως τὸ μισὸ βασίλειόν μου. 24 Ἐκείνη δὲ ἐβγῆκε καὶ εἶπε εἰς τὴν μητέρα της· Τί νὰ ζητήσω; Αὐτὴ δὲ εἶπε: Ζήτησε τὴν κεφαλὴν τοῦ Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. 25 Καὶ ἐμβῆκεν ἐκείνη ἀμέσως βιαστικὰ εἰς τὸν βασιλέα καὶ ἐζήτησε λέγουσα· θέλω νά μου δώσῃς αὐτὴν τὴν ὥραν καὶ χωρὶς χρονοτριβὴν μέσα εἰς πιάτο τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ. 26 Καὶ ὁ βασιλεὺς κατελυπήθη διότι εἶχε βάλει ὅρκους, ἦσαν δὲ παρόντες καὶ αὐτοί, ποὺ ἐκάθηντο μαζί του εἰς τὸ τραπέζι, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἤθελε νὰ παρουσιασθῇ ψεύτης καὶ ἐπίορκος. Καὶ μολονότι ἐλυπεῖτο πολὺ νὰ θανατώσῃ τὸν Ἰωάννη, δὲν ἠθέλησε νὰ τῆς ἀρνηθῇ καὶ νὰ ἀθετήσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του. 27 Καὶ ἀμέσως ὁ βασιλεὺς ἔστειλεν ἕνα στρατιώτην ἀπὸ τοὺς σωματοφύλακάς του μὲ τὴν διαταγὴν νὰ φέρῃ τὴν κεφαλὴ τοῦ Ἰωάννου. 28 Αὐτὸς δὲ ἐπῆγε καὶ τὸν ἀπεκεφάλισε εἰς τὴν φυλακὴν καὶ ἔφερε μέσα εἰς πιάτο τὴν κεφαλὴν τοῦ Ἰωάννου καὶ τὴν ἔδωκε εἰς τὸ κοράσιον καὶ τὸ κοράσιον τὴν ἔδωκεν εἰς τὴν μητέρα της. 29 Καὶ ὅταν ἤκουσαν τοῦτο οἱ μαθηταὶ τοῦ Ἰωάννου, ἦλθον καὶ ἐσήκωσαν τὸ λείψανόν του καὶ τὸ ἔβαλαν μέσα εἰς μνημεῖον. 30 Καὶ συναθροίζονται ἀπὸ τὴν περιοδείαν οἱ Ἀπόστολοι πλησίον τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἀνέφεραν εἰς αὐτὸν ὅλα, δηλαδὴ καὶ ὅσα ἔργα καὶ θαύματα ἔκαμαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ



Κοί­τα­ξε υπάρ­χουν τρία στά­δια (πνευ­μα­τι­κό­τη­τας). Στο πρώ­το στά­διο, ο Θεός δί­νει κα­ρα­μέ­λες και σο­κο­λά­τες, για­τί βλέ­πει την ανάγ­κη και την αδυ­να­μία της ψυ­χής. Στο δεύ­τε­ρο, παίρ­νει λίγο την Χάρη Του για παι­δα­γω­γία, για να κα­τα­λά­βει ο άν­θρω­πος, ότι χω­ρίς την βο­ή­θειά Του δεν μπο­ρεί να κά­νει το πα­ρα­μι­κρό, ώστε να τα­πει­νω­θεί και να αι­σθαν­θεί την ανάγ­κη να κα­τα­φύ­γει σ' Αυ­τόν. Και το τρί­το στά­διο εί­ναι μια μό­νι­μη και στα­θε­ρή καλή πνευ­μα­τι­κή κα­τά­στα­ση.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

Ο Χριστός της εκκλησίας...




Είναι το λιγότερο αφελές, να λες ότι πιστεύω στον Χριστό ή σε αυτά που είπε ο Χριστός αλλά όχι στην εκκλησία. Μα ο Χριστός που λες ότι πιστεύεις είναι της εκκλησίας. 
Είναι οι καταγραφές και η εικόνα που έχουν οι πρώτες εκκλησιαστικές κοινότητες. Δεν υπάρχει Χριστός έξω από την εκκλησία. Τα ευαγγέλια μέσα από τα οποία αντλούμε εικόνα του λόγου και της παρουσίας του Χριστού, είναι η καταγραφή της αρχαϊκής εκκλησίας. 
Αυτή διασώζει την πίστη περί του Χριστού. Ο Χριστός δεν έγραψε κανένα βιβλίο, η εκκλησία έγραψε γι αυτόν. Οπότε Χριστός και εκκλησία δεν διαχωρίζονται. 
Τώρα εάν θέλεις να πεις ότι κάποιες φορές μέσα στην δισχελιετή πορεία της, η χριστιανική εκκλησία ως ανθρώπινος φορέας έκανε λάθη και εξέκλινε του ρόλου της έχοντας στην πορεία της και μαύρες σελίδες, κατ' αρχήν θα συμφωνήσω και επιπροσθέτως θα απαντήσω με τα λόγια του μεγάλου Γάλλου συγχρόνου φιλοσόφου Ζαν-Λυκ Μαριόν: 
«Ποτέ δεν είχα την ελάχιστη πρόθεση να πάψω να είμαι Χριστιανός. Για πολλούς λόγους. Γιατί πιστεύω ότι ο Χριστιανισμός είναι απολύτως αληθής. Εντελώς. Και όσο έχω μελετήσει φιλοσοφία, ιστορία της φιλοσοφίας, λογοτεχνία κι όλα τα υπόλοιπα, τόσο πεπεισμένος είμαι γι’ αυτό. 
Το ότι μπορώ να κάνω μια λίστα με σφάλματα, δεν είναι λόγος να αφήσω την Εκκλησία. Όπως δεν είναι λόγος το να πω ότι η Εκκλησία δεν είναι τέλεια. Πώς θα μπορούσε να είναι τέλεια αφ’ ης στιγμής αποτελείται από αμαρτωλούς;»

https://inpantanassis.blogspot.com/