Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

Ο σταυρός των πολέμων



«Εἶπεν ὁ Κύριος· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8,34)
«Εἶπε ὁ Κύριος: ῞Οποιος θέλει νὰ μὲ ἀκολουθήσει, ἂς ἀπαρνηθεῖ τὸν ἑαυτό του, ἂς σηκώσει τὸν σταυρό του κι ἂς μὲ ἀκολουθεῖ». 
            Στη μέση της Σαρακοστής στους ναούς στέκεται εν τω μέσω ο τίμιος Σταυρός, για να τον προσκυνήσουμε και να λάβουμε δύναμη, για να θυμόμαστε ότι η πορεία προς το Πάσχα περνά από τον Σταυρό, για να μην θεωρούμε ότι ο Χριστός ανέλαβε έναν δρόμο, τον οποίο εμείς δεν θα γευτούμε. Εκείνος ανέλαβε στον σταυρό την πεπτωκυία φύση μας, αυτή που θεοποιεί τον εαυτό της και διακατέχεται από ένα μίσος με διάφορες μορφές εις βάρος του πλησίον. Ανέλαβε τον θάνατο, τον νίκησε διά της αναστάσεώς Του, και πλέον μας δείχνει ότι η φύση μας ανακαινίστηκε, ότι ο Θεός είναι μεθεκτός, θεατός, ένα με μας. Ότι εφόσον ο θάνατος δεν νίκησε τον Θεάνθρωπο Κύριος ακριβώς διότι η θεία φύση ανασταίνει την ανθρώπινη, παρότι η ανθρώπινη παθαίνει και πεθαίνει, έτσι κι εμείς, αν έχουμε σχέση με τον Χριστό, ήδη από αυτή τη ζωή νικάμε τον θάνατο, αυτόν τον πνευματικό, την κυριαρχία του μίσους στην πεπτωκυία φύση μας, αλλά και στην Δευτέρα Παρουσία, όταν θα έρθει η Βασιλεία του Θεού εν δυνάμει, θα νικήσουμε και τον σωματικό θάνατο, προσλαμβάνοντας και πάλι το σώμα το οποίο κι αυτό μας δόθηκε για να γευθεί την αιώνιο  ζωή.
            Επάνω στον Σταυρό ένας μεγάλος πόλεμος διεξάγεται. Ο πόλεμος κατά του μίσους. Μίσος σημαίνει η απουσία συναίσθησης ότι η ανθρώπινη φύση μας δεν είναι πλήρης. Χρειάζεται τον Θεό και τον άλλο, για να ζήσει, όχι απλώς για να επιβιώσει. Επάνω στον Σταυρό ο Χριστός γεύεται το μίσος των ανθρώπων, οι οποίοι, παρακινημένοι από τον διάβολο, βλέπουν στο πρόσωπό Του την πληρότητα της  αγάπης, ότι Εκείνος ως Θεός είναι πλήρης, αλλά η πληρότητα δεν σημαίνει εγωτική αυτάρκεια. Ο πλήρης θέλει κι άλλοι να μοιραστούν τη χαρά της πληρότητας. Δημιουργεί, διότι αγαπά. Και ζει την χαρά της αγάπης, ακριβώς διότι είναι πλήρης. Ξέρει ότι, χωρίς να είναι αναγκαίο για την δική Του ύπαρξη, είναι ωραίο και περίσσεια αγάπης και ζωής και άλλοι να μοιράζονται την τριαδική αλληλοπεριχώρηση. Εμείς όμως οι άνθρωποι φθονούμε τον πλήρη και αγαπώντα Θεό. Θα θέλαμε να είμαστε στη θέση Του. Κι ενώ Εκείνος μας δείχνει τον δρόμο, διά της αγάπης, εμείς δεν θέλουμε να μοιραστούμε, να ανεχτούμε, να χαρούμε, αλλά τα θέλουμε όλα για τον εαυτό μας. Μισούμε λοιπόν τον φέροντα το μήνυμα, τη ζωή, τον τρόπο και Τον σταυρώνουμε, για να Τον εξαλείψουμε από προσώπου γης και να μη μας θυμίζει η παρουσία Του την έλλειψή μας.
            Ο πόλεμος αυτός κατά του Θεού δεν μπορεί να Τον νικήσει. Ο Θεός είναι ζωή, ζωή δίνει στην ανθρώπινη φύση και σε μας, ζωή και ανάσταση διά του Σταυρού Του. Και μας καλεί να συνειδητοποιήσουμε την έλλειψή μας. Να Τον επιθυμήσουμε. Να Τον αγαπήσουμε, όχι ως δούλοι, αλλά ως φίλοι. Ως παιδιά που είμαστε κοντά Του σε μία πορεία ενηλικίωσης και ελευθερίας. Μόνο που όποιος μεγαλώνει εν αγάπη, τόσο θέλει η αγάπη να αυξάνεται. Κι έτσι νικιέται ο θάνατος. Ακόμη κι αν περνά διά του σταυρού. Διότι ο διάβολος και ο κόσμος πολεμούν αυτόν που αγαπά. Με κάθε τρόπο. Κι όταν δεν τον κλονίζουν, οδηγούν το μίσος να του επιτίθεται. Και τον σταυρώνουν.
            Ο Σταυρός είναι όπλο κατά του διαβόλου. Όπλο κατά του μίσους. Διότι είναι το απόγειο της αγάπης. Σταυρώνω το εγώ μου, τις μικρές ή μεγάλες επιθυμίες μου για να είμαι δίπλα στον πλησίον μου. Γιατί νιώθω τη δική μου έλλειψη και τη δική του. Και χωρίς να ζητώ από εκείνον να το κατανοήσει, προσφέρω και προσφέρομαι. Σ’ έναν κόσμο που αδιαφορεί, που βιαιοπραγεί σε όλες τις ηλικίες διότι δεν θέλει να αντιμετωπίσει την έλλειψη νοήματος, κοινότητας, αγάπης, ταπεινότητας, σηκώνω ελεύθερα τον σταυρό μου και παρακαλώ τον Χριστό να με συνδράμει στον πόλεμο. Βάζω όλους μου τις δυνάμεις. Και αφήνω την χάρη Του να αναπληρώσει τις ελλείψεις μου. Κι Εκείνος με ανασταίνει και θα με αναστήσει. Όχι με την ψευδαίσθηση ότι όλα θα πάνε καλά, αλλά με την πίστη ότι διά του Σταυρού χαρά ήλθεν εν όλω τω κόσμω!
Στην Εκκλησία, που είναι σταυρός κι ανάσταση μαζί! Σε κάθε θεία λειτουργία. Σε κάθε στιγμή, όταν η αμαρτία δεν είναι η χαρά, αλλά η συναίσθηση ότι καλούμαι να ξεκινήσω, να βάλω αρχή μετανοίας και να πορευθώ για να ζήσω με τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα!
            Χρόνια πολλά κι ευλογημένα! 
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

https://www.nyxthimeron.com/

Πόθεν ο Σταυρός;




Του π. Δημητρίου Μπόκου
Αναρωτιόμαστε συνήθως οι άνθρωποι, γιατί να έχουμε τόσα βάσανα στη ζωή μας, γιατί να σηκώνουμε συνέχεια σταυρούς. Και απευθύνουμε αυτό το «γιατί» προς τον Θεό με παράπονο, πολλές φορές και με πικρό γογγυσμό. Ξεχνάμε όμως ότι ζητάμε τον λόγο από ένα Θεό που βρίσκεται ο ίδιος καθηλωμένος (καρφωμένος) σε σταυρό, που του τον ετοιμάσαμε εμείς. Και θα έπρεπε όχι εμείς, αλλά Εκείνος να μας ρωτάει, πώς καταφέραμε να του προσφέρουμε ό,τι χειρότερο μπορούσαμε, πικρό σταυρό στον Βασιλέα της Δόξης (Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως).
Ξεχνάμε ακόμα κάποια πολύ σημαντική συμβουλή των αγίων Πατέρων μας. Ποια είναι η συμβουλή αυτή; Να θεωρούμε ως αιτία των κακών που μας βρίσκουν τις αμαρτίες μας και μόνο. Μας θυμίζουν δηλαδή, ότι για τους σταυρούς μας δεν φταίνε κάποιοι άλλοι, ούτε ευθύνεται γι’ αυτούς ο Θεός, αλλά τους δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι με τον τρόπο της ζωής μας. Λέει ο αββάς Δωρόθεος: Οτιδήποτε κακό και αν μας συμβεί, συμβαίνει «διά τας αμαρτίας ημών». Στο ίδιο πνεύμα ευθυγραμμίζεται και ο αββάς Σισώης: Ο άνθρωπος, όποιον πειρασμό (δυσκολία, βάσανο) και αν συναντήσει, να λέει: «Διά τας αμαρτίας μου τούτο συνέβη». Πραγματικά, συνεχίζει ο αββάς Δωρόθεος, οτιδήποτε πάθουμε, από τις αμαρτίες μας το παθαίνουμε.
Πάσχουν βέβαια και οι άγιοι, σηκώνουν και αυτοί σταυρούς, μεγαλύτερους συνήθως από τους δικούς μας, ακόμα και σε αβάσταχτα βασανιστήρια και μαρτυρικούς θανάτους υποβάλλονται. Αυτά όμως τους συμβαίνουν για να δοκιμασθούν. Υποφέρουν δηλαδή, είτε για τη δόξα του ονόματος του Θεού, είτε για να φανερωθεί η αρετή τους και να ωφεληθούν από αυτήν πολλοί άνθρωποι, είτε για να έχουν αμοιβή μεγαλύτερη, να πολλαπλασιασθεί ο μισθός τους από τον Θεό.
Εμείς όμως που αμαρτάνουμε καθημερινά τόσο πολύ και προσπαθούμε κυρίως να ικανοποιούμε τα πάθη μας με κάθε τρόπο, μπορούμε να ισχυρισθούμε για τον εαυτό μας κάτι παρόμοιο; Αστεία πράγματα!
Για μας είναι φυσιολογικό να περνάμε σταυρούς, επειδή αμαρτάνουμε. Αν όμως προκόψουμε πνευματικά, θα μας φαίνονται οι σταυροί μας ελαφρότεροι. Όσο ανεβαίνει ο άνθρωπος στην αγιότητα, τόσο η ψυχή του δυναμώνει και αντέχει να σηκώνει καλύτερα τον σταυρό της.
Αν βάλουμε ένα βαρύ φορτίο σε ένα ζώο δυνατό, το σηκώνει εύκολα. Ακόμα και αν σκοντάψει κάπου, αμέσως σηκώνεται και ούτε καν καταλαβαίνει ότι σκόνταψε. Αντιθέτως, ένα ζώο ταλαίπωρο λυγίζει με το παραμικρό. Και αν τυχόν πέσει, χρειάζεται πολλή βοήθεια για να σηκωθεί.
Το ίδιο συμβαίνει και με την ψυχή. «Η γαρ αμαρτία ταλαιπωροποιός εστι» και αποσαθρώνει τον άνθρωπο. Ό,τι και να του συμβεί, το αισθάνεται αβάσταχτο. Όταν όμως προοδεύει στην πνευματική οδό του Θεού, γίνεται βαθμηδόν πιο δυνατός, νιώθει όλο και ελαφρότερα όσα θεωρούσε πριν ασήκωτα (αββάς Δωρόθεος, Ζ΄ Διδασκαλία, εκδ. ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, σ. 226-230).
Σταυρούς μας φορτώνει η αμαρτία, γιατί μας χωρίζει από τον Θεό. Βαδίζοντας όμως αντίστροφα, προσεγγίζοντας τον Θεό, σηκώνουμε όλα τα φορτία μας ευκολότερα.

https://www.nyxthimeron.com/

Τίμιος Σταυρός, το υποστύλωμα της ανθρώπινης ύπαρξης



Γράφει ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
«Τύπων μεν τις και μόνον έν που δακτύλω, ευθύς τον εχθραίνοντα δαίμονα στρέφει», αναφέρει ο όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης σ’ ένα επίγραμμά του. Δηλαδή, και μόνον να σημειώσει κάποιος με το δάκτυλό του τον Σταυρό, ευθύς απομακρύνει την εχθρική δύναμη. Τόσο πολύ σέβεται η ορθόδοξη θεολογία και ο πιστός λαός μας τον Τίμιο Σταυρό του Χριστού! Αποτελεί για όλους μας, στο μακρύ διάστημα δύο χιλιετιών, το υποστύλωμα του πνευματικού οικοδομήματος ενός εκάστου, το οποίο -ανθεκτικότατο πλέον σε κλύδωνες και αλλότριες δυνάμεις- μας διασώζει και μας εξασφαλίζει την συνέχεια και την διάρκεια προς τα Έσχατα! 
Όντως, αγαπητοί! Ο καθένας μας, επιθυμώντας να παραμείνει στοιχισμένος στην παράταξη του Χριστού, κάνει προσπάθειες να οικοδομήσει πέτρα-πέτρα το οικοδόμημα της ψυχής του, πάντα βέβαια με ακρογωνιαίο λίθο Εκείνον. Χτίζει -όχι εύκολα, ομολογουμένως- το εν λόγω οικοδόμημα, υποβοηθούμενος από την «υγιαίνουσα διδασκαλία» και την μαρτυρική εμπειρία της Εκκλησίας, μεταχειριζόμενος μάλιστα τα ιερά Μυστήριά Της, ώστε να ισχυροποιηθεί με στέρεους αρμούς η προσπάθειά του. Συχνά-πυκνά όμως εφοδεύουν οι έξωθεν οι κακοί μας οι καιροί, ενίοτε βρίσκουν σε αδυναμία και πτωτική ροπή τον έσω άνθρωπο, οπότε το κτίσμα της ψυχής υφίσταται τέτοιες και τόσες σεισμικές ρωγμές, ώστε είναι επίφοβο να χαθεί ολοσχερώς ο αγώνας του ανθρώπου για να στεγάσει «εις Χριστόν» τον εαυτό του.
Τότε ο εμπερίστατος και απελπιζόμενος άνθρωπος αναθυμάται ότι ο προφητικός λόγος του Δαβίδ τον είχε συμβουλεύσει, αιώνες προ Χριστού: «Εάν μη Κύριος οικοδομήση οίκον, εις μάτην εκοπίασαν οι οικοδομούντες». Στον λόγο αυτόν ο άνθρωπος αντιτείνει δικαιολογούμενος: «Μα έκανα ό,τι μπόρεσα, Κύριε… Δεν υπήρξα ενάντιός Σου… Και όμως! Κινδυνεύει να μου σωριαστεί κατάχαμα η ψυχή. “Πιστεύω, Κύριε. Βοήθει μου τη απιστία”…»
Έτσι ο Χριστός, όντας σπλαχνικός προς το πλάσμα του, παρέχει στον άνθρωπο που αγωνιά για την ευστάθεια όσων έχτιζε μέχρι τώρα, την κατεξοχήν υποστύλωση του οικοδομήματος: Τον Σταυρό Του, ο οποίος, στερεούμενος κάτω από την στέγη του δικού του γήινου κτίσματος, το συγκρατεί στη θέση του ακλόνητο και αβλαβές. Τούτο συμβαίνει, διότι το Ξύλο αυτό έχει δυναμοποιηθεί από το άχραντο Αίμα τού αυτοθυσιασθέντος Χριστού που χύθηκε πάνω Του κι έκτοτε έχει την εξουσία να δυναμώνει τις αδύναμες προσωπικότητες, να στερεώνει τις σεισμόπληκτες ψυχές, να διακρατά τις ασυγκράτητες κινήσεις του νου, ν’ ασφαλίζει τις ανασφάλιστες συνειδήσεις.
Η δυναμοποίηση του Τιμίου Ξύλου δεν προέρχεται μόνον -εννοείται- από το ότι επ’ Αυτού εξέπνευσε ο Θεάνθρωπος, αλλά κυρίως επειδή υπήρξε, είναι και θα είναι στον αιώνα, το σκαλί προς την Ανάσταση Εκείνου, στην οποίαν εν πρώτοις κι εν τέλει στηρίζεται όχι μόνον η πίστη μας, όχι μόνον η πάσα ελπίδα μας, αλλά και η σύνολη εκκλησιαστική ζωή και εμπειρία, παρατεινόμενη στους αιώνες. Γι’ αυτήν ακριβώς την αναστατική διάσταση του Σταυρού, η οποία υποστυλώνει ανακουφιστικά την λιγοσύνη ή μειονεξία του καθενός μας, δικαιούμαστε να καυχιόμαστε!
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, συνοψίζοντας την ανωτέρω πεποίθηση, παραδέχεται: «Ο σταυρός, το σύμβολο του θανάτου, έγινε πηγή μεγάλης ευλογίας, τείχος που μας προστατεύει και μας προσφέρει κάθε είδους ασφάλεια. Ο σταυρός κατάφερε συντριπτική πληγή στον Διάβολο, έγινε χαλινάρι για τους δαίμονες, φίμωτρο για όλες τις αντικείμενες δυνάμεις. Ο σταυρός κατήργησε τον θάνατο, συνέτριψε τις χάλκινες πύλες του Άδου, κομμάτιασε τους σιδερένιους μοχλούς του θανάτου, εξαφάνισε του Διαβόλου τη δύναμη, αφαίρεσε τη δύναμη της αμαρτίας, την οικουμένη ολόκληρη –που βρισκόταν υπό καταδίκη- την ελευθέρωσε».
Οπότε, αγαπητοί μου, ενωτιζόμενοι τις συμβουλές των Αγίων Πατέρων, των συνεσταυρωμένων και συναναστημένων με τον Βασιλέα της Δόξης, ας μη φοβόμαστε, κατέχοντας στο κέντρο της ζωής μας την ασφάλεια του Σταυρού. Ο δε νέος άγιος της Εκκλησίας μας, Παΐσιος ο Αγιορείτης, κατακλείει σήμερα τον λόγο μας: «Να κάνετε τον σταυρό σας και να μην φοβάστε! Έχω υπ’ όψιν μου ανθρώπους που κάνουν την ζωή τους μαρτύριο, γιατί φοβούνται τα πάντα και είναι χριστιανοί, βαπτισμένοι, μυρωμένοι, κοινωνούν, διαβάζουν το Ευαγγέλιο, τα έχουν μάθει απέξω τα ρητά. […] Αν ο άνθρωπος έχει την Χάρη του Θεού, δεν φοβάται τίποτε! Γι’ αυτό πάντα ζητάμε τη Χάρη του Θεού κάνοντας τον σταυρό μας»! Γένοιτο!

https://www.nyxthimeron.com/

Σταυρός, το καύχημα των Χριστιανών




Γράφει ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
«Προσκυνήσεως ημέρα, του τιμίου Σταυρού, δεύτε προς τούτον πάντες• της γαρ εγέρσεως Χριστού, τας αυγάς φωτοβολών, προτίθεται νυν».
Βρισκόμαστε ήδη στο μέσο της Μεγάλης Σαρακοστής. Αγωνιζόμαστε να ολοκληρώσουμε την πορεία προς το Πάσχα. Ασκούμαστε -κατά τις δυνάμεις του ο καθένας- στην προσευχή, τη νηστεία, την εγκράτεια, την ελεημοσύνη, με τον εναγώνιο πόθο, κατάλληλα προετοιμασμένοι, να συναντήσουμε τον Χριστό σε όλη του την δόξα, την ημέρα της Λαμπρής. 
Η προσπάθεια όμως αυτή είναι ιδιαίτερα επίπονη… Κινδυνεύουμε να ηττηθούμε από τον ίδιο τον εαυτό μας, να λιποτακτήσουμε από την προσπάθεια… Κλυδωνιζόμαστε ολοένα. «Ιδού τα τραύματα, τα έλκη, αι πυρώσεις… ο βίος νενέκρωται, το τέλος επί θύραις» (Μ. Κανών Ανδρέου Κρήτης). Μοιάζουμε μ’ εκείνους τους οδοιπόρους, οι οποίοι, πεζοπορώντας σε μονοπάτι δύσβατο και κινδυνεύοντας ν’ αποκάμουν εξαιτίας της ταλαιπωρίας, αναζητούν τον ίσκιο κάποιου δέντρου για να ξαποστάσουν και να πάρουν ανάσα για την περαιτέρω πορεία.
Γι’ αυτό ακριβώς ορθώνεται μπροστά μας κατά την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών ο καταματωμένος Σταυρός του Χριστού. Είναι το ευσκιόφυλλο εκείνο δέντρο, που εξασθενημένους και ασθενικούς, θα μας υποστηρίξει στην άσκηση, διότι ανυψούμενος ανάμεσά μας προαναγγέλλει τη μόνη με διάρκεια Χαρά του κόσμου, ένα μυστήριο υπερουράνιο: Την από τους νεκρούς Ανάσταση του Χριστού και μαζί την δική μας ανάσταση. Μας βεβαιώνει ότι, μετά τη σταυρική εμπειρία, την όποια δοκιμασία μας, θα λάβουμε οπωσδήποτε την εμπειρία της Ανάστασης, αρκεί να γίνουμε οι συνοδίτες του Μεγάλου Αθώου στην Οδύνη, συσταυρώνοντας επάνω στο ξύλο που θα Τον θανατώσει την παλαιότητα και φθαρτότητά μας.
Μέσα στη μουδιασμένη ατμόσφαιρα πένθους της Μεγάλης Σαρακοστής (πένθους και συντριβής για την πνευματική μικρότητα και το πέλαγος των παραπτωμάτων μας) η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως με το Τίμιο Ξύλο ανάμεσά μας καθίσταται γιορτή και πανηγύρι. Η «ασματογράφος φωνή» είναι σαφής: Την χαρακτηρίζει «Πανηγύρεως ημέραν». Και αλλού γράφει: «Σήμερον γίνεται χαρά, εν Ουρανώ και επί γης, ότι του Σταυρού το σημείον, Κόσμω εμφανίζεται», «Χορεύουσιν εν ευφροσύνη, Αγγέλων τάξεις σήμερον» και «Τη λύρα των ασμάτων χορεύοντες, αγαλλιασώμεθα, σήμερον λαοί τη του Σταυρού προσκυνήσει». Η ποιητική έξαρση του Υμνογράφου μάλιστα καλεί στο παράδοξο αυτό πανηγύρι και τα άλλα ξύλα του περιβάλλοντός μας, ώστε να συνδοξάσουν το Τίμιο Ξύλο: «Εν ύμνοις σκιρτάτω, πάντα τα ξύλα του δρυμού, το ομώνυμον ξύλον, του Σταυρού θεωρούμενα, κατασπαζόμενον σήμερον».
Από το ένα μέρος διαπιστώσαμε θλίψη και αγωνία. Από το άλλο, αγαλλίαση και πανηγυρικούς τόνους. Αυτά είναι τα παράδοξα της πνευματικότητάς μας! Από τη μια, ταπεινώνουμε τον εαυτό μας, από την άλλη όμως, η ψυχή μας σκιρτά προσκυνώντας τον Σταυρό, διότι έχουμε πλέον πεισθεί ότι το Ξύλο αυτό έχει καταστεί «ο των πιστών στηριγμός… λιμήν σωτηρίας», «ζωής εργαστήριον». Είναι το μέσο που κατάργησε την καταδίκη, το όπλο που καταπάτησε τον θάνατο, η σκάλα που μας ανέβασε από τα γήινα στα ουράνια, από τ’ ανθρώπινα στα θεία. Είναι το κλειδί που άνοιξε για χάρη μας τις σφαλισμένες πύλες της αιωνιότητας.
Κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, «ούτος των κειμένων ανάστασις, των εστώτων στήριγμα, ασθενών βακτηρία, ποιμαινομένων ράβδος, επιστρεφόντων χειραγωγία, προκοπτόντων τελείωσις, ψυχής σωτηρία και σώματος, πάντων των κακών αποτρόπαιον, πάντων των αγαθών πρόξενος, ξύλον της ζωής αιωνίου».
Αλλά και ο περί Σταυρού λόγος του αγίου Ανδρέου Κρήτης είναι ιδιαίτερα εύγλωττος και αξίζει να προσεχθεί: «Αφού Σταυρός, τα Ιουδαίων ήργησε, τα Ελλήνων απέβη, τα Χριστιανών ανέσχεν, ο αήρ ηγιάσθη, των επιβωμίων αιμάτων ηλευθερώμεθα, της αναιμάκτου λατρείας γεγεύμεθα• αφού Σταυρός, της δαιμονικής κνίσσης απηλλάγμεθα, της πνευματικής ευωδίας του κενωθέντος μύρου μετέσχομεν• αφού Σταυρός,, αι μυθικαί θεογονίαι εις φρούδον εχώρησαν• (…) της καθ’ ημάς θεογνωσίας το μυστήριον έγνωμεν• (…) την υπεράρχιον αρχήν, της προανάρχου αρχής προελθούσαν εμάθομεν (…) αφού Σταυρός, Αγγέλοις συμπολιτεύονται άνθρωποι, και αυτός ο ουρανός τοις επιγείοις βατός, και Θεός ανθρώποις χωρούμενός τε και συμφερόμενος».
Με τέτοια δεδομένα, γιατί λοιπόν να μη χαιρόμαστε; Εάν κατέχουμε οι Χριστιανοί τέτοιαν ακαταμάχητη ασπίδα στις ορατές και τις αόρατες μάχες μας, τέτοιον αποτελεσματικό κυματοθραύστη στις αλλεπάλληλες καταιγίδες του βίου, γιατί να περιπίπτουμε στον φόβο; Ποιος μπορεί στο εξής να μας εναντιωθεί; Ο Σταυρός είναι για εμάς ο θρίαμβος, το καύχημα, η ανάστασή μας.
Όλοι εμείς, ο καθένας καρφωμένος στον ιδιωτικό σταυρό του, πολυτραυματισμένοι από τα χαώδη προβλήματα και τα άγχη της καθημερινότητας, ψυχορραγώντας από ακατάσχετη πνευματική αιμορραγία κι έχοντας ολοένα χάσει τον προσανατολισμό μας, καταφεύγουμε στη στοργική σκέπη του Σταυρού του Κυρίου Ιησού και το Τίμιο ετούτο Ξύλο γίνεται σανίδα σωτηρίας – σχεδία ελεητική, η οποία μάς οδηγεί στην ασφάλεια των Ουρανών. Γι’ αυτό και η Εκκλησία αγαλλόμενη μεγαλύνει τον Χριστό με τόσους δοξολογικούς και σταυροαναστάσιμους ύμνους, ωσάν αυτόν: «Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα και την αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν».

https://www.nyxthimeron.com/

Περί του Τιμίου Σταυρού λόγος ταπεινός



Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Σήμερα, Κυριακή Γ΄ των Νητειών ή της Σταυροπροσκυνήσεως, στις λειτουργικές συνάξεις τους οι απανταχού Ορθόδοξοι χαίρονται και αγαλλιούν κλίνοντας γόνυ τιμής και προσκύνησης μπροστά στο Ξύλο του Σταυρού, «τούτο γαρ το του θανάτου σύμβολον… θάνατον ανείλε», κατά τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο (ΕΠΕ, 34, 58).
Δεν είναι φράσεις τυχαίες ή υπερβολικές αυτές, αγαπητοί! Συνοψίζουν την ορθόδοξη θεολογία και πεποίθηση περί του Σταυρού του Κυρίου. Αυτό το πρώην φονικό όπλο των Ρωμαίων, επί του οποίου καταδικάζονταν να πεθάνουν οι χειρότεροι των εγκληματιών, καθίσταται ο θρόνος του Μεγάλου Τεθνεώτος, αλλά συντελεί τα μέγιστα σ’ έναν τελευταίο θάνατο, πλην εκείνου του Κυρίου Ιησού. Δίχως να το πολυκαταλάβει ο Διάβολος, επί του Σταυρού θανατώνεται ο ίδιος ο Θάνατος. Έκτοτε ο Σταυρός δεν είναι σύμβολο αποτρόπαιο φρικτών θανάτων, αλλά διά του θανάτου του Θανάτου, εφαλτήριο Ζωής! Γι’ αυτό ακριβώς τον ονομάζουμε «ζωοποιόν ξύλον» ή «ζωηφόρον δένδρον και φυτόν». Έκτοτε η κάθε ανθρώπινη θλίψη, η κάθε πτώση, το κάθε δάκρυ, η κάθε αγωνία μας δεν έχει πια την πρότερη αγριάδα και βαναυσότητα. Έχουμε πια το δικαίωμα να στρέφουμε «τον νουν και την καρδίαν» προς το «μακάριον ξύλον» και να αντλούμε άμβλυση ή και λύση του προβλήματός μας.
Ο Σταυρός είναι μια αγκαλιά αγάπης, της υπερτέλειας και απαράμιλλης θείας Αγάπης, μέσα στην οποία καταφεύγουμε και κουρνιάζουμε, έστω και αν αποδεικνυόμαστε παιδιά πότε κακομαθημένα - πότε άσωτα, λαμβάνοντας μάλιστα το χάδι της επιείκειας του Ουρανού και τη στοργή του Πατέρα!
Ο Πατροκοσμάς ο Αιτωλός, με τον δικό του παραστατικό τρόπο, συμβούλευε σχετικά: «Βλέπετε, αδελφοί μου, ο τίμιος και άγιος σταυρός πόσον βοηθά τον άνθρωπον. Και όποιος τον κάμνει τον σταυρόν ποτέ δεν έχει ζημίαν, αλλά τον φυλάγει από κάθε λογής φαρμακερό πράγμα και από κάθε δαιμονική πείραξιν. […] Ο σταυρός είναι όπλον φωτεινόν […] είναι ωσάν δίστομον σπαθίον και δεν ζυγώνουν σιμά οι δαίμονες να παρακινούν τους ανθρώπους δια να κάμωσιν αμαρτήματα. Και όπου κινήση να πηγαίνη ο άνθρωπος πρώτον να κάμη τον σταυρόν και να λέγη το “Κύριε Ιησού Χριστέ”. Ή εις το παζάρι κινάς, ή εις το χωράφι, ή εις το αμπέλι, ή όταν φάγης ψωμί, ή όταν πίνης κρασί, ή νερόν, ή οπωρικόν, ή όταν κοιμηθής να προσκυνήσης τον Θεόν, να σταυρώσης και το σώμα σου και ύστερον να πλαγιάσης. Να κοιμηθής και θέλεις σηκωθή το πρωί γερός και χαρούμενος». (Διδαχή 8η).
Όλα όσα προείπαμε καταδεικνύουν ότι ο Σταυρός αποτελεί εντέλει τον καθημερινό και άτρωτο θώρακα του ανθρώπου στα πλείστα όσα και πολυειδή παλαίσματα του βίου. Έχουμε ν’ αντιμετωπίσουμε ορατούς και αόρατους εχθρούς τόσους, ώστε μας είναι αναγκαίο ένα όπλο για την άμυνά μας. Κατανοείτε ότι δεν εννοώ ένα μαχαίρι ή ένα περίστροφο, αλλά τη σταυρική ρομφαία, έναντι του οποίου καμιά σκοτεινή δύναμη δεν μπορεί ν’ ανθέξει.
Την σοβαρότερη πάντως προάσπιση την ενεργεί ο Σταυρός υπέρ της ψυχής του ανθρώπου. Τόσο αγαπά ο Θεός την ανθρώπινη ψυχή, ώστε έχει καταστεί ο κατεξοχήν Νυμφίος της. Μάλιστα, για χάρη της ντύθηκε σάρκα, σκήνωσε στον κόσμο κι εντός μας, αλλά και αυτοθυσιάστηκε επί Σταυρού. Άλλωστε, «τι ωφελήσει άνθρωπον εάν κερδήση τον κόσμον όλον, και ζημιωθή την ψυχήν αυτού; Ή τι δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού;» (Ματθ. 16,26-27). Στην αυτονόητη απάντηση μπορούμε να προσθέσουμε ότι το ασφαλές φυλακτήριο της ψυχής είναι αέναα και αδιάλειπτα ο Σταυρός του Χριστού!
Πλείστα όσα θα μπορούσε ο κάθε κήρυκας του θείου Λόγου να απευθύνει –θεολογικά ή εμπειρικά- περί του Τίμιου Ξύλου. Ο ομιλών σταματά εδώ, σεβόμενος την στενότητα των χρονικών ορίων της αποψινής κατανυκτικής Ακολουθίας. Αντί επιλόγου, σταχυολογώ ορισμένους περί Σταυρού στίχους από εκτενές ποίημα Καισαρίου του Δαπόντε (1713-1784), ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες στιχουργούς και χρονογράφους του 18ου αιώνα:
«Σταυρός αγγέλων καλλονή,
Σταυρός ανθρώπων χαρμονή,
Σταυρός σφραγίς των προφητών,
Σταυρός κρηπίς των μαθητών.
Σταυρός εικών των αθλητών,
Σταυρός κανών των ασκητών,
Σταυρός ανάβλεψις εθνών,
Σταυρός το φως των χριστιανών,
Σταυρός η κλεις των ουρανών,
Σταυρός η χειρ των γηγενών,
Σταυρός το φως το ιλαρόν,
Σταυρός το πυρ το ιερόν,
Σταυρός θησαύρισμα κοινόν,
Σταυρός αγίασμα τερπνόν,
Σταυρός δοτήρ των δωρεών,
Σταυρός λουτήρ αμαρτιών,
Σταυρός δαιμόνων ο χειμών,
Σταυρός ανθρώπων ο λειμών,
Σταυρός το ρόδον των ψυχών,
Σταυρός το μύρον των ευχών,
Σταυρός πιστών η αηδών,
Σταυρός ψυχών η χελιδών,
Σταυρός ισχύς των μοναχών,
Σταυρός ελπίς η των πτωχών,
Σταυρός παρθένων αρμοστής,
Σταυρός χηρών προασπιστής,
Σταυρός νηπίων ο φρουρός,
Σταυρός νοσούντων ιατρός,
Σταυρός θεόβλαστον φυτόν,
Σταυρός φυτόν Θεού σεπτόν».
Βοήθεια και σκέπη όλων μας να είναι! Γένοιτο!

https://www.nyxthimeron.com/

Ο ΗΛΙΟΣ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΤΟ ΕΚΑΝΕ ΣΚΟΤΑΔΙ!



«Σέ ὡς ἐθεάσατο σαρκί κρεμάμενον, Χριστέ, ἐν ξύλῳ, τό φῶς εἰς σκότος μετέβαλεν ἥλιος˙ καί γῆ ἐσαλεύθη καί πέτραι διερράγησαν» (ωδή ε΄).
(Καθώς Σε είδε, Χριστέ, να κρέμεσαι ως άνθρωπος στο ξύλο του Σταυρού ο ήλιος, το φως του το έκανε σκοτάδι. Και η γη σαλεύτηκε και οι πέτρες έσπασαν).
Ο άγιος Ιωσήφ μάς μεταφέρει στα συγκλονιστικά γεγονότα της Μεγάλης Παρασκευής: τη Σταύρωση του Υιού και Λόγου του Θεού ως ανθρώπου, του Κυρίου Ιησού Χριστού. Κι ενώ σε πολλούς άλλους ύμνους αναφέρεται στη σωτηρία που πήγασε από τον Σταυρό, καθώς ο Εσταυρωμένος «αἴρει τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου» και ανοίγει την κλεισμένη θύρα του Παραδείσου δίνοντας και πάλι τη ζωή στον άνθρωπο – «τῷ Σταυρῷ Σου, οἰκτίρμον, ἀνεζωώθημεν» (κάθισμα όρθρου) -, στον συγκεκριμένο ύμνο θυμίζει την αντίδραση της φύσης μπροστά σ’ αυτά που υπέστη ο Δημιουργός της, όπως βεβαίως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο. Διότι δεν πρέπει ποτέ να μας διαφεύγει ότι «τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καί τό πλήρωμα αὐτῆς» και ότι ο Κύριος είναι ο Παντοκράτωρ Δημιουργός Κύριος, διά του Οποίου «πάντα ἐγένετο καί χωρίς Αὐτοῦ ἐγένετο οὐδέ ἕν ὅ γέγονε» (όλα δημιουργήθηκαν από τον Χριστό και χωρίς Αυτόν δεν έγινε τίποτε από αυτά που υπάρχουν). Το ομολογούμε άλλωστε διαρκώς και στο Σύμβολο της Πίστεως. Ο Χριστός είναι ο «δι’ Οὗ τά πάντα ἐγένετο». Και μας προκαλεί με την υπόμνησή του αυτή ο άγιος υμνογράφος να μη ξεχνάμε ότι η φύση, μέρος της οποίας είμαστε και εμείς, συνιστά την αδελφή μας, συνιστά «ιερό τόπο» αφού διακρατείται από τις άκτιστες ενέργειες του Δημιουργού της, αποτελεί μία άλλη Βίβλο, στην οποία μπορούμε να διαβάζουμε την παρουσία του Τριαδικού Θεού μας – «οἱ οὐρανοί διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δέ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τό στερέωμα». Κι αυτό θα πει κατ’ επέκταση ότι προσεγγίζοντας έτσι τη Δημιουργία του Θεού, η οποία κινείται από τον Κύριο για να εκφράσει τον αποτροπιασμό της για όσα εχθρικά συνέβησαν πάνω στον Γολγοθά από πλευράς του πρώτου της Κτίσεως ανθρώπου, την σεβόμαστε και την αγαπάμε. Γιατί «σκοποῦμεν οὐ τά βλεπόμενα ἀλλά τή μή βλεπόμενα» κατά τον απόστολο, τη χάρη όπως είπαμε και την ενέργεια του Θεού μας.  Η άλογη φύση γίνεται εν προκειμένω ο δάσκαλος και ο καθοδηγητής μας.

https://pgdorbas.blogspot.com/

Άγιος Μάρτυς Ιουλιανός



Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού     
Ο ηρωισμός των Μαρτύρων της Εκκλησίας μας είναι φαινόμενο πρωτόγνωρο στην ανθρώπινη ιστορία. Μεγάλο κεφάλαιο ηρωισμού αποτελούν τα μαρτύρια μυριάδων Χριστιανών στα πρωτοχριστιανικά χρόνια, όταν ο διάβολος, δια του αντίχριστου ρωμαϊκού κράτους, είχε κηρύξει εξοντωτικό διωγμό κατά της Εκκλησίας του Χριστού. Ένας από τους ηρωικούς Μάρτυρες των χρόνων αυτών υπήρξε και ο άγιος Μάρτυρας Ιουλιανός.
      Γεννήθηκε στην πόλη Ανάζαρβο της Δευτέρας Κιλικίας της Μ. Ασίας στα τέλη του 3ου μ. Χ. αιώνα. Είχε ευγενή καταγωγή, ήταν γιός κάποιου επιφανούς  εθνικού (ειδωλολάτρη) συγκλητικού και της ευσεβούς Χριστιανής Ασκληπιοδώρας. Ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στα χρόνια εκείνα τα αντρόγυνα να είναι θρησκευτικά διχασμένα. Στις περισσότερες περιπτώσεις Χριστιανές ήταν οι σύζυγοι γυναίκες, οι οποίες κρατούσαν την πίστη τους κρυφή από τους συζύγους τους. Πιθανότατα η  Ασκληπιοδώρα να ήταν κρυφή Χριστιανή από τον σύζυγό της, λόγω του αξιώματός του. 
     Η Ασκληπιοδώρα είχε βαθιά πίστη στον αληθινό Θεό και είχε ασυνήθιστη κατάρτιση στην χριστιανική πίστη. Είχε μεγάλη κατάρτιση και γνώση των Αγίων Γραφών και της διδασκαλίας της Εκκλησίας. Αυτή την πίστη και την ευσέβεια μετέδωσε και στο γιο της Ιουλιανό.
     Στις αρχές του 4ου αιώνα, το 405, ο θρησκομανής ρωμαίος αυτοκράτορας Διοκλητιανός κήρυξε τον πλέον σκληρό διωγμό κατά των Χριστιανών, ασύγκριτα χειρότερο από όλους τους διωγμούς των προκατόχων του. Είναι γνωστό, πως το διωγμό απαίτησαν οι σκοταδιστές ειδωλολάτρες ιερείς και μάντεις των δαιμονικών διαβόητων Μαντείων της Μ. Ασίας, του Κλαρίου και Διδυμαίου Απόλλωνος, διότι, λόγω της εξαπλώσεως του Χριστιανισμού, ερήμωναν τα κέντρα αυτά της δεισιδαιμονίας και της απάτης και έχαναν τεράστιες προσόδους. Έπεισαν τον δεισιδαίμονα αυτοκράτορα, πως τους διαμήνυσαν οι «θεοί», ότι απαιτούσαν την ολοκληρωτική εξόντωση των Χριστιανών, διότι διαφορετικά θα ήραν την εύνοιά τους προς το κράτος και τον αυτοκράτορα και θα επέρχονταν η καταστροφή του! 
     Ο διωγμός λοιπόν του Διοκλητιανού ήταν πραγματικός αφανισμός για τους Χριστιανούς. Χιλιάδες πιστοί του Χριστού συλλαμβάνονταν, σύρονταν στα δικαστήρια και βασανίζονταν για να προσφέρουν θυσία στους δαιμονικούς ειδωλικούς «θεούς». Όσοι αρνούνταν θανατώνονταν με τους πλέον φρικτούς τρόπους.
      Η βασιλική διαταγή έφτασε και στην Ανάζαρβο της Δευτέρας Κιλικίας. Ο τοπικός διοικητής Μαρκιανός, με έδρα την πόλη Φλάβια (Σις), ένας φανατικός ειδωλολάτρης και ανελέητος άνθρωπος, ανέλαβε να υλοποιήσει με φανατισμό το διάταγμα του Διοκλητιανού. Πλήθος Χριστιανών συλλαμβάνονταν, ανακρίνονταν και βασανίζονταν για να απαρνηθούν το Χριστό και να θυσιάσουν στα είδωλα. 
       Μεταξύ αυτών συνέλαβαν και τον νεαρό Ιουλιανό. Τον οδήγησαν στην Φλάβια, μπροστά στον Μαρκιανό να απολογηθεί και να υπογράψει το σχετικό λίβελλο, τη βεβαίωση ότι απαρνείται την πίστη του στο Χριστό και ότι δέχεται να θυσιάσει στους «θεούς» της ειδωλολατρίας. Ο ηρωικός Χριστιανός νέος αρνήθηκε με θάρρος και παρρησία να συμμορφωθεί με το αυτοκρατορικό διάταγμα,  αψηφώντας τα επερχόμενα μαρτύρια, τονίζοντας: «Δεν φοβάμαι το μαρτύριο και τίποτε δεν πρόκειται να με κάνει να αρνηθώ τον Νόμο που μου μεταδό­θηκε παιδιόθεν, ακόμη κι αν με κάψεις στην πυρά, γιατί έχω στήριγμα τον Χριστό, στον οποίο προσφέρω ακατάπαυστα θυσία αινέσεως».
     Ο θηριώδης διοικητής Μαρκιανός διέταξε να τον μαστιγώσουν άγρια, με σκοπό να τρομοκρατηθεί και να καμφθεί. Όμως ο Μάρτυρας έμεινε αμετάπειστος. Τότε τον πήραν και τον οδήγησαν σε παρακείμενο βωμό. Ο Μαρκιανός πήρε ένα κομμάτι ειδωλόθυτο κρέας και το έχωσε με τη βία στο στόμα του Ιουλιανού, να τον μολύνει και να τον πείσει ότι προσέφερε θυσία στο είδωλο. Αλλά ο άγιος έφτυσε το κρέας και διαβεβαίωσε τον Μαρκιανό πως είναι μάταιο να μεταχειρίζεται βία για τη θυσία που επιδίωκε. Θυσία με τη βία δε λογίζεται θυσία!  
     Μετά από αυτό ο φανατικός και θρησκομανής διοικητής έγινε έξαλλος από το θυμό του και έδωσε διαταγή να μαστιγώσουν εκ νέου και με μεγαλύτερη σφοδρότητα τον Ιουλιανό και να τον επιστρέψουν στην Ανάζαρβο. Οι στρατιώτες τον χτυπούσαν και τον κακοποιούσαν σε όλη τη διαδρομή, ενώ ο Μάρτυρας υπόμεινε προσευχόμενος, εκδηλώνοντας την ανεξικακία του στους βασανιστές του. Όταν έφτασαν στην πόλη, τον παρέδωσαν στον τοπικό δικαστή για να απολογηθεί για το «αδίκημά» του. Και εκεί ο ηρωικός Ιουλιανός επέδειξε την ίδια στάση, βεβαιώνοντας με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την αμετάπειστη προσήλωσή του στην μόνη αληθινή πίστη στο Χριστό. Ο δικαστής διέταξε να τον ποτίσουν με το ζόρι κρασί από την ειδωλολατρική σπονδή και τον ανάγκασαν να κρατήσει στα χέρια του το θυμίαμα για την τελετή της θυσίας. Όμως δεν κατάφεραν να κάμψουν την απόφασή του να μην αρνηθεί το Χριστό. 
      Αφού τον βασάνισαν, τον έστειλαν δεμένο στις Αιγές, στον Ισσικό κόλπο, όπου υπήρξε ονομαστός ναός του Ασκληπιού, πιστεύοντας πως ο «θεός της ιατρικής» θα «θεράπευε» τον «ψυχικά ασθενή» Ιουλιανό, διότι αυτή τη γνώμη είχαν οι ειδωλολάτρες για τους Χριστιανούς! Αλλά και πάλι απογοητεύτηκαν, ο Μάρτυρας με την προσευχή του εξουδετέρωσε τις δαιμονικές μαγγανείες των σκοταδιστών ιερέων του ασκληπιείου! Εν συνεχεία τον απείλησαν να θυσιάσει, αλλιώς θα τον έκαιγαν στην πυρά. Τότε ο Ιουλιανός τους απάντησε: «Τι σας εμποδίζει να το πράξετε;». 
      Κατόπιν σκέφτηκαν να φέρουν τη μητέρα του, ελπίζοντας ότι οι παρακλήσεις της για να σώσει τη ζωή του θα τον έπειθαν να μεταστραφεί. Την οδήγησαν στο κελί του και της έδωσαν προθεσμία τριών ημερών να τον μεταπείσει. Αλλά η ευσεβής εκείνη μητέρα, αντί να τον παροτρύνει να αρνηθεί το Χριστό και να σώσει τη ζωή του τον συμβούλευε να μείνει μέχρι τέλους σταθερός στην πίστη του στο Χριστό και να αψηφήσει τις φοβέρες των διωκτών του. Μάλιστα του τόνιζε με έμφαση: «Γνωρίζεις ποιο είναι το αληθινό συμφέρον σου, αφού εγώ σου το δίδαξα. Πράξε λοιπόν ώστε να δοξάσεις τον μόνο αληθινό Θεό!». 
      Όταν έληξε η προθεσμία των τριών ημερών και διαπίστωσαν ότι ο Ιουλιανός δεν είχε μεταπειστεί, ζήτησαν οδηγίες από τον Μαρκιανό τι να κάμουν εισέτι με αυτόν. Εκείνος τους διέταξε να μαζέψουν από τους αγρούς και τα δάση δηλητηριώδη φίδια, σκορπιούς και άλλα ερπετά και έντομα και να τον κλείσουν σε σακί με αυτά και να τον ρίξουν στη θάλασσα. Τα δηλητηριώδη ερπετά και έντομα κατέφαγαν τη σάρκα του και ό, τι απόμεινε βυθίστηκε στη θάλασσα, ενώ η αγιασμένη ψυχή του φτερούγισε στον ουρανό να συμβασιλέψει με το Χριστό στους ατέλειωτους αιώνες. 
      Οι Χριστιανοί κατόρθωσαν και μάζεψαν τα τίμια λείψανά του, τα οποία μετέφεραν στην Αντιόχεια και τα εναπέθεσαν σε περικαλλή ναό, προς τιμήν του στο μαγευτικό προάστιο Δάφνη, τα οποία θαυματουργούσαν. Χιλιάδες ασθενείς έτρεχαν να λάβουν την χάρη και την ίαση από αυτά. Κυρίως θεράπευε τους δαιμονισμένους και φρενοβλαβείς. Ατυχώς αυτά καταστράφηκαν από πυρκαγιά που είχαν βάλλει οι Πέρσες εισβολείς το 537.
      Η μνήμη του τιμάται στις 16 Μαρτίου.  

https://www.nyxthimeron.com/