Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ



Αυ­τός που εί­ναι τα­πει­νός και δεν έχει με­γά­λη ιδέα για τον εαυ­τόν του, γί­νε­ται πιο επι­με­λής, όταν πά­ρει κά­ποιο χά­ρι­σμα. Πι­στεύ­ει, ότι έλα­βε χω­ρίς να το αξί­ζει και θε­ω­ρεί τον εαυ­τόν του ανά­ξιο. Όποιος όμως νο­μί­ζει, ότι έχει κα­τορ­θώ­σει κάτι, θε­ω­ρεί ότι το πράγ­μα εί­ναι οφει­λή προς αυ­τόν και φου­σκώ­νει...

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

«Αθανάσιον επαινών, αρετήν επαινέσομαι»: Η ταύτιση της αρετής με το πρόσωπο του Αγίου



Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Η φράση «Αθανάσιον επαινών, αρετήν επαινέσομαι», όπως διατυπώνεται από τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο στο εγκώμιό του για τον Μέγα Αθανάσιο, συνοψίζει τη θεολογική και πνευματική διάσταση του βίου και της πολιτείας του μεγάλου αυτού Πατέρα της Εκκλησίας. Η αναφορά αυτή είναι μεν εγκώμιο στο πρόσωπο του Αθανασίου, αλλά συνοψίζει και μια βαθιά θεολογική αλήθεια: η αρετή, ως θείο δώρο και ανθρώπινη απόκριση στη Χάρη του Θεού, ενσαρκώνεται και αποκαλύπτεται πλήρως στον Άγιο.
Ο Μέγας Αθανάσιος (295–373 μ.Χ.) υπήρξε μία από τις πλέον φωτεινές μορφές της Εκκλησίας, πρωταγωνιστής στους αγώνες κατά της αιρέσεως του Αρειανισμού, ο ο οποίος αμφισβητούσε τη θεότητα του Ιησού Χριστού και ταλαιπώρησε την Εκκλησία. Σε μιαν εποχή που η ορθή πίστη κλυδωνιζόταν, ο Αθανάσιος υπερασπίστηκε "μετά παρρησίας" το δόγμα της Αγίας Τριάδος και τη θεότητα του Λόγου.
Ο βίος του χαρακτηρίστηκε από αδιάκοπους διωγμούς, εξορίες και δοκιμασίες, τις οποίες υπέμεινε με αδιάπτωτη σταθερότητα και ακλόνητη πίστη. Αυτή η θαυμαστή αντοχή και η αφοσίωσή του στην αλήθεια του Ευαγγελίου ήταν εύχυμοι καρποί της Θείας Χάριτος που ενεργούσε μέσα του.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, στον εγκωμιαστικό λόγο του για τον Αθανάσιο, τονίζει ότι «η αρετή και ο Αθανάσιος ήταν ταυτόσημες έννοιες» (PG 35, 1080C). Η διατύπωση αυτή ίσως φαίνεται υπερβολική, αλλά αποδίδει την πραγματικότητα ενός ανθρώπου που έγινε πλήρως σκεύος εκλογής.
Η έννοια της αρετής στην ορθόδοξη θεολογία ουδόλως ταυτίζεται με την ηθικολογία ή την τήρηση εξωτερικών κανόνων. Είναι η αντανάκλαση της παρουσίας του Θεού στη ζωή του ανθρώπου, η έκφραση της κοινωνίας του με τη Θεία Χάρη. Ο Αθανάσιος ένας καθημερινός άνθρωπος, ο οποίος υπερέβη τα ανθρώπινα και κατέκτησε το «καθ’ ομοίωσιν Θεού».
Ο Γρηγόριος σημειώνει ότι ο Αθανάσιος ήταν «όλος αρετή» (PG 35, 1081A), διότι η ζωή του ήταν πλήρως εναρμονισμένη με τη βούληση του Θεού. Η αρετή του υπήρξε, όχι στατική, αλλά δυναμική, καρπός της σχέσης του με τον Ζώντα Θεό.
Στο έργο του Κατά Αρειανών, ο Αθανάσιος γράφει: «Ο Λόγος του Θεού έγινε άνθρωπος, για να θεώσει εμάς εν Αυτώ» (PG 26, 996C). Αυτή η θεολογική αλήθεια αποτελεί τη βάση της αρετής: όχι αυτοσκοπός, αλλά μέσο κοινωνίας και μετοχής στην ένθεη ζωή.
Ο έπαινος του Γρηγορίου προς τον Αθανάσιο αποτελεί μια πρόσκληση προς όλους τους χριστιανούς να εμπνευσθούν από το παράδειγμά του και να συνοδοιπορήσουν πλάι του. Ο Αθανάσιος, εκτός από εξαίρετος ένας θεολόγος και υπερασπιστής της πίστης, υπήρξε ένας άνθρωπος που αγίασε μες από τους αγώνες του, αποδεικνύοντας ότι η αρετή είναι ζωντανή πραγματικότητα, προσιτή σε κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να ζήσει κατά Χριστόν.
Ο Γρηγόριος τονίζει ότι «εις αυτόν δεν υπήρχε τίποτα υπερβολικό ή ελλιπές· ήταν το μέτρο της τελειότητας» (PG 35, 1081B). Αυτή η περιγραφή αναδεικνύει την ακεραιότητα της προσωπικότητας του Αθανασίου και τον τρόπο με τον οποίο η αρετή του κατέστη φωτεινός σηματοδότης για ολόκληρη την Εκκλησία.
Στην εποχή μας, η έννοια της αρετής συχνά παρερμηνεύεται ως απλώς ηθική βελτίωση ή κοινωνική ευπρέπεια. Το παράδειγμα του Μεγάλου Αθανασίου υπενθυμίζει προς κάθε κατεύθυνση και εποχή ότι η αρετή είναι καρπός της συνάντησης του ανθρώπου με τον Θεό.
Η φράση «Αθανάσιον επαινών, αρετήν επαινέσομαι» αποκτά διαχρονική αξία, καθώς μας καλεί να δούμε την αρετή όχι ως βάρος ή καθήκον, αλλά ως πρόσκληση σε μια ζωή ελευθερίας, αγάπης και αγιότητας.
Ο Αθανάσιος υπήρξε ζωντανό παράδειγμα τού ότι η αρετή δεν αποτελεί στόχο που πετυχαίνεται με δικές μας δυνάμεις, αλλά μια πορεία προς τον Θεό, στην οποίαν η ανθρώπινη ελευθερία συνεργάζεται γόνιμα και καλλίκαρπα με τη Θεία Χάρη.

https://www.nyxthimeron.com/

Η αχαριστία των εννιά θεραπευμένων λεπρών



Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ 
Η σημερινή διήγηση από το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο μάς φέρνει αντιμέτωπους με ένα βαθύ και πολυπλόκαμο ανθρώπινο πρόβλημα: την αχαριστία. Δέκα άνθρωποι, όλοι τους λεπροί και καταδικασμένοι σε κοινωνική απομόνωση, φώναξαν με αγωνία στον διερχόμενοι από τα μέρη τους Κύριο Ιησού: «Ιησού, επιστάτα, ελέησον ημάς». Ο Χριστός, με τη γνωστή ευσπλαχνία Του, τους έδωσε την εντολή να πάνε να δείξουν τον εαυτό τους στους ιερείς, και στον δρόμο προς εκείνους θεραπεύτηκαν.
Όμως, από αυτούς τους δέκα, μόνον ένας γύρισε πίσω για να δοξάσει τον Θεό και να ευχαριστήσει τον Ιησού. Οι υπόλοιποι εννέα έλαβαν τη θεραπεία τους κι έφυγαν, χωρίς να σκεφτούν να επιστρέψουν για να εκφράσουν λόγο ευγνωμοσύνης.
Η αχαριστία των εννέα λεπρών φανερώνει μια πικρή αλήθεια: ο άνθρωπος συχνά θυμάται τον Θεό μόνο στη στιγμή της ανάγκης. Όταν βρεθούμε σε δύσκολες καταστάσεις, προσευχόμαστε με ένταση και ζητάμε τη βοήθεια του Θεού. Όμως, όταν η δοκιμασία παρέλθει, πολύ εύκολα ξεχνάμε Εκείνον που μας στήριξε, και συνεχίζουμε τη ζωή μας,  ωσάν να μην χρωστάμε τίποτα.
Αυτό ακριβώς συνέβη με τους εννέα λεπρούς. Έζησαν το θαύμα, αλλά δεν ένιωσαν την ανάγκη να αναγνωρίσουν τον ευεργέτη τους. Μπορεί να θεώρησαν ότι άξιζαν τη θεραπεία ή ότι ήταν κάτι φυσικό να συμβεί. Αυτή η στάση, όμως, φανερώνει μια βαθιά πνευματική ασθένεια: την έλλειψη ταπεινοφροσύνης και ευγνωμοσύνης.
Η αχαριστία γεννιέται από τον εγωισμό και την αίσθηση ότι όλα μάς ανήκουν δικαιωματικά. Όταν ο άνθρωπος πιστεύει ότι αξίζει τα πάντα, τότε παύει να ευχαριστεί. Ο εννιά λεπροί έλαβαν τη θεραπεία, αλλά δεν συνειδητοποίησαν ότι αυτό ήταν ένα δώρο, μια επιπλέον έκφραση της άπειρης αγάπης του Θεού. Θεώρησαν τη θεραπεία δεδομένη και συνέχισαν τη ζωή τους.
Μια άλλη αιτία της αχαριστίας είναι η λήθη. Οι άνθρωποι ξεχνάμε εύκολα τις ευεργεσίες που δεχόμαστε. Ζητάμε διαρκώς καινούργια δώρα από τον Θεό και ξεχνάμε να Τον ευχαριστήσουμε για όσα ήδη έχουμε λάβει.
Αντίθετα, ο ένας λεπρός που γύρισε πίσω έδειξε μιαν εντελώς διαφορετική στάση. Αναγνώρισε το δώρο που έλαβε, ένιωσε την ανάγκη να επιστρέψει, να πέσει στα πόδια του Ιησού και να Τον ευχαριστήσει. Αυτή η πράξη δεν ήταν απλώς μια ευγενική χειρονομία· ήταν μια κίνηση που φανέρωσε την πίστη του και τον οδήγησε στη σωτηρία. Δεν άκουσε μόνο λόγια παρηγοριάς, αλλά και την ύψιστη διαβεβαίωση: «ἡ πίστις σου σέσωκέ σε».
Η ευγνωμοσύνη είναι η πόρτα που ανοίγει τον δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού. Όταν αναγνωρίζουμε τα δώρα του Θεού και Τον ευχαριστούμε, η ψυχή μας γεμίζει από χάρη. Η ευγνωμοσύνη μάς κρατά σε επαφή με τον δωρητή της ζωής και μάς βοηθά να καλλιεργούμε την ταπεινότητα, τη χαρά και την αγάπη.
Ας αναλογιστούμε, πόσες φορές έχουμε κι εμείς φερθεί σαν τους εννέα λεπρούς... Πόσες φορές ζητήσαμε από τον Θεό βοήθεια, τη λάβαμε, και στη συνέχεια Τον ξεχάσαμε... Πόσες φορές θεωρήσαμε δεδομένα όσα έχουμε: την υγεία μας, την οικογένειά μας, τους φίλους μας, την ίδια μας τη ζωή.
Η αχαριστία συνιστά απομάκρυνση από την αλήθεια ότι όλα είναι δώρα του Θεού. Αντίθετα, η ευγνωμοσύνη μάς επανασυνδέει με τον Δημιουργό, μας βοηθά να ζούμε με πληρότητα και μας οδηγεί σε μια αυθεντική πνευματική ζωή.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, πίσω μας τη στάση των εννέα λεπρών και ας μιμηθούμε τον έναν που επέστρεψε. Ας μάθουμε να ζούμε με ευγνωμοσύνη, όχι μόνο προς τον Θεό, αλλά και προς τους συνανθρώπους μας. Η ευγνωμοσύνη είναι το πρώτο βήμα για τη σωτηρία, γιατί μας κάνει να βλέπουμε τον κόσμο και τη ζωή μας μες από το φως της αγάπης του Θεού.
Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο για όλα όσα μας χαρίζει καθημερινά και ας Τον δοξάσουμε με την καρδιά μας. Έτσι θα γίνουμε πραγματικοί μαθητές Του, όχι μόνο θεραπευμένοι, αλλά και αληθινά σωσμένοι.

https://www.nyxthimeron.com/

Λόγος για την Κυριακή των 10 λεπρών



Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ 
Η σημερινή ευαγγελική περικοπή μάς φέρνει μπροστά σε μια παράδοξη κατάσταση: δέκα άνθρωποι, όλοι τους λεπροί, εξόριστοι από την κοινωνία λόγω της φρικτής ασθένειάς τους, πλησιάζουν τον Ιησού, όχι με τολμηρή απαίτηση, αλλά με φωνή ικεσίας: «Ιησού, επιστάτα, ελέησον ημάς». Στη φωνή αυτή δεν υπάρχει μόνο το αίτημα της θεραπείας. Υπάρχει και μια εσωτερική κραυγή για αποδοχή, για επιστροφή στην κανονικότητα της ζωής, την οποία τους στερούσε η λέπρα.
Ο Χριστός δεν τους θεραπεύει αμέσως. Τους δίνει μια οδηγία: να πάνε να παρουσιασθούν στους ιερείς, σύμφωνα με τον Μωσαϊκό Νόμο, που όριζε ότι μόνον οι ιερείς μπορούσαν να επικυρώσουν τη θεραπεία της λέπρας. Εδώ διαπιστώνουμε κάτι σημαντικό: ο Χριστός σέβεται την παράδοση του λαού Του και δεν ενεργεί ενάντια στους θεσμούς, αλλά μέσα από αυτούς.
Το θαύμα δεν έγινε τη στιγμή που οι λεπροί ζήτησαν βοήθεια, αλλά κατά την πορεία τους προς τους ιερείς. Αυτό μας δείχνει ότι η θεραπεία έρχεται μέσα από την υπακοή και την πορεία πίστης. Οι λεπροί ξεκίνησαν να βαδίζουν, χωρίς να έχουν δει ακόμη το αποτέλεσμα της πίστης τους. Δεν είδαν πρώτα το θαύμα και μετά πίστεψαν. Πίστεψαν και ξεκίνησαν να περπατούν – και έτσι ήρθε η θεραπεία.
Από τους δέκα θεραπευμένους, μόνον ένας γύρισε πίσω για να ευχαριστήσει. Ο Χριστός το επισημαίνει με παράπονο: «Δεν καθαρίστηκαν και οι δέκα; Πού είναι οι υπόλοιποι εννέα;». Αυτή η λεπτομέρεια φανερώνει κάτι βαθύ: ότι η ευγνωμοσύνη δεν είναι δεδομένη. Η αχαριστία είναι συχνότατη, ακόμη και μπροστά σε προφανείς ευεργεσίες.
Οι εννέα πήραν αυτό που εκζητούσαν κι έφυγαν. Ίσως το θεώρησαν δικαίωμά τους, ίσως νόμισαν ότι δεν χρωστούσαν τίποτα στον Χριστό. Μόνον ο ένας –και μάλιστα ένας ξένος, Σαμαρείτης– επέστρεψε για να δοξάσει τον Θεό. Δεν ήταν μόνον η πράξη της επιστροφής που είχε σημασία, αλλά το πνεύμα με το οποίο γύρισε: ήρθε με ταπεινότητα και ευγνωμοσύνη.
Η ευγνωμοσύνη, κατά τα ανθρωπίνως ισχύοντα, είναι μια ευγενική συνήθεια, αλλά πρόκειται για κάτι περισσότερο και ανώτερο: Είναι πηγή ζωής. Όταν ο άνθρωπος ζει ευχαριστώντας τον Θεό, η ψυχή του φωτίζεται, γεμίζει από χαρά και ειρήνη. Η αχαριστία, αντίθετα, οδηγεί σε μια ζωή στείρα, όπου όλα θεωρούνται δεδομένα και τίποτα δεν φέρνει αληθινή χαρά.
Η σημερινή περικοπή μάς καλεί να υιοθετήσουμε μια διαφορετική στάση ζωής: να αναγνωρίζουμε τα δώρα του Θεού και να Τον ευχαριστούμε. Να θυμόμαστε ότι τίποτα δεν είναι αυτονόητο: ούτε η ζωή μας, ούτε η υγεία μας, ούτε οι σχέσεις μας. Όλα είναι δώρα, τα οποία οφείλουμε να δεχόμαστε με ευγνωμοσύνη και ταπεινότητα.
Ας γίνουμε, λοιπόν, σαν τον έναν Σαμαρείτη που γύρισε πίσω. Ας μάθουμε να επιστρέφουμε στον Θεό με ευγνωμοσύνη, όχι μόνον όταν λαμβάνουμε κάτι μεγάλο, αλλά κάθε στιγμή που ζούμε. Έτσι, θα γίνουμε αληθινοί μαθητές του Χριστού, όχι μόνο θεραπευμένοι από τις πληγές μας, αλλά και πλημμυριζόμενοι από τη σωτήρια χάρη Του! Γένοιτο!

https://www.nyxthimeron.com/

"ἔστησαν πόρρωθεν"




«Τῷ καιρῷ εκείνω, εἰσερχομένου τοῦ Ἰησοῦ εἴς τινα κώμην ἀπήντησαν αὐτῷ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς» (Λουκ. 17, 12-13)
«Τόν καιρό ἐκεῖνο, καθὼς ἔμπαινε ὁ Ἰησοῦς σ’ ἕνα χωριό, τὸν συνάντησαν δέκα ἄνδρες λεπροί, οἱ ὁποῖοι ἐστάθηκαν λίγο μακριὰ, καὶ τοῦ φώναξαν, «Ἰησοῦ Διδάσκαλε, ἐλέησέ μας».
 Δέκα λεπροί βρίσκονται στην είσοδο ενός χωριού στην Γαλιλαία και περιμένουν τον Χριστό. «Στέκονται λίγο μακριά», από Αυτόν. Γνωρίζουν ότι δεν τους επιτρέπεται από την ασθένεια και τους κανόνες διαχείρισής της να Τον πλησιάσουν. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να φωνάξουν ζητώντας το έλεός Του, την ίασή τους δηλαδή χάρις στην θεϊκή Του δύναμη. Και ο Χριστός θα ανταποκριθεί στο αίτημά τους. Μόνο που η ίασή τους ήταν σωματική. Έχοντας μάθει στην μοναξιά, στον αποκλεισμό, στην περιθωριοποίηση, στον φόβο του θανάτου, δεν σκέφτονται ότι το πρώτο που χρειάζεται να κάνουν είναι  να ευχαριστήσουν Εκείνον που τους γιάτρεψε. Ένας το πράττει, κι αυτός αλλοεθνής, Σαμαρείτης, εχθρός των Ιουδαίων εκ καταγωγής. Και δίκαιο το παράπονο του Κυρίου, όχι γιατί ο Ίδιος είχε ανάγκη από το «ευχαριστώ» των ανθρώπων, αλλά διότι η ίαση του σώματος δεν έφερε την ίαση της καρδιάς. Έναν βαθμό εγγύτητας θα αποκαταστήσουν οι εννέα λεπροί, αυτόν με τους ιερείς της θρησκείας τους που θα βεβαίωναν ότι έχουν ιαθεί, και με τους οικείους τους, με τους οποίους θα μοιραστούν τη χαρά της καινούργιας ζωής, όχι όμως με τον Θεό που τους έκανε καλά. 
 «Στέκονται λίγο μακριά». Οι άνθρωποι φοβόμαστε να πλησιάσουμε τον Θεό, διότι νιώθουμε τον ρύπο της ψυχής μας, την απόσταση από τον Δημιουργό μας που η αμαρτία φέρνει στη ζωή μας. Οι άνθρωποι δεν πλησιάζουμε τον Θεό διότι αισθανόμαστε ότι δεν χρειάζεται να αλλάξουμε ψυχικά, αρκεί να φωνάξουμε για να λάβουμε αυτό που ζητούμε. Η εγγύτητα γεννά το αίτημα της καρδιάς να παραμείνει κοντά σ’ Εκείνον που μας αγαπά και οι άνθρωποι δεν είμαστε έτοιμοι να αγαπήσουμε. Δεν είμαστε έτοιμοι να δείξουμε ευγνωμοσύνη, αλλά θέλουμε να συνεχίσουμε τη ζωή μας, όπως τη σκεφτόμαστε, κατά τα δικαιώματα και τις επιθυμίες μας.  Αν πλησιάσουμε περισσότερο τον Θεό, θα ελεγχθούμε εντός μας, αλλά και μπορεί να ποθήσουμε μια ζωή που δεν είμαστε έτοιμοι να την ζήσουμε, όχι όμως γιατί δεν μπορούμε, αλλά γιατί δεν θέλουμε.  Έτσι, λαμβάνουμε χωρίς να δίνουμε, ούτε στον Θεό και συνήθως ούτε και στον άνθρωπο, παρεκτός των οικείων. 
 Το θαύμα της ίασης των δέκα λεπρών μας δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε την ανάγκη να τολμήσουμε να πλησιάσουμε τον Χριστό. Να Τον κοινωνήσουμε στη Θεία Ευχαριστία, να Τον ζήσουμε και να Τον μοιραστούμε στην αγάπη, να πιστέψουμε, να μετανοήσουμε, να ξεκινήσουμε από την αρχή. Ο Χριστός θέλει την εγγύτητα. Γι’ αυτό έγινε άνθρωπος. Γι’ αυτό ακούει τη φωνή μας και ανταποκρίνεται σ’ αυτήν, όταν είναι προς όφελός μας. Θα Τον πλησιάσουμε στη ζωή της Εκκλησίας ή θα μείνουμε μακριά Του; 

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
18 Ιανουαρίου 2026
Κυριακή ΙΒ’ Λουκά
https://www.nyxthimeron.com/

Η μοναξιά του αρρώστου




Του π. Δημητρίου Μπόκου
Πορευόμενος προς τα Ιεροσόλυμα κάποτε ο Χριστός διά μέσου των ορίων Γαλιλαίας και Σαμάρειας, πέρασε από ένα χωριό όπου συναντήθηκε καθ΄ οδόν με δέκα λεπρούς. Αποκλεισμένοι από την ανθρώπινη κοινωνία οι ταλαίπωροι εκείνοι, του φώναξαν δυνατά από μακριά να τους λυπηθεί. Και ο Χριστός, ελεήμων και φιλάνθρωπος, τους θεράπευσε (Κυριακή ΙΒ΄ Λουκά).
Το φαινόμενο της λέπρας ήταν τεράστιο πρόβλημα στις παλιότερες εποχές. Πέρα από την τραγικότητα της ασθένειας, υπήρχε και το ακόμη οξύτερο πρόβλημα του κοινωνικού αποκλεισμού. Οι λεπροί δεν είχαν θέση κοντά στους συνανθρώπους τους. Δεν είχαν την παρηγοριά της ανθρώπινης συμπαράστασης.
Ακόμη και ο αδάμαστος Ιώβ, όταν κορυφώθηκαν οι πρωτόγνωρες δοκιμασίες του με τη φοβερή ασθένεια (κάτι σαν λέπρα) που τον έπληξε ολοσώματο και τον απομόνωσε από την κοινωνία των ανθρώπων, λύγισε. Ήταν τόσο οικτρή η κατάστασή του, που όταν τρεις βασιλιάδες φίλοι του πήγαν να τον παρηγορήσουν και είδαν «πόρρωθεν», από μακριά, σε τί χάλι είχε καταντήσει, αρχικά δεν τον γνώρισαν καν. Κατόπιν έβγαλαν μεγάλη κραυγή, έκλαψαν, έσκισαν τις πολυτελείς τους στολές, έριξαν χώμα πάνω στα κεφάλια τους, πένθησαν. Εφτά μέρες και εφτά νύχτες στάθηκαν μπροστά του άφωνοι εντελώς, σοκαρισμένοι στο έπακρο από το μέγεθος της τραγωδίας. Γιατί η πληγή του Ιώβ, η όλη του δοκιμασία, ήταν όντως «μεγάλη σφόδρα».
Μπροστά στη στάση τους αυτή λύγισε τότε και ο Ιώβ. Άνοιξε το στόμα του και καταράστηκε τη μέρα που γεννήθηκε. «Μακάρι να μην είχε υπάρξει η μέρα εκείνη που γεννήθηκα και η νύχτα εκείνη που είπαν: Να, γεννήθηκε αγόρι… Γιατί να μην είχα πεθάνει στην κοιλιά της μάνας μου; Γιατί να μη χανόμουν αμέσως τη στιγμή που βγήκα απ’ αυτήν; …Γιατί να βλέπουν το φως αυτοί που θα περάσουν μια ζωή γεμάτη πίκρες; Γιατί να ζουν αυτοί που η ζωή τους θα είναι γεμάτη οδύνες; …Ούτε ειρηνεύω, ούτε ησυχάζω, ούτε αναπαύομαι. Ήλθε πάνω μου οργή Θεού»… (Ιώβ 3).
Κραυγές και αναπάντητα ερωτήματα του κάθε πονεμένου ανθρώπου! Οι τρεις φίλοι του, αντί να τον παρηγορήσουν, τον πλήγωσαν τελικά περισσότερο με τα λόγια τους, ίσως άθελά τους. Ώσπου επενέβη τελικά ο Θεός και έβαλε τα πάντα στη θέση τους.
Η λέπρα σήμερα δεν αποτελεί πια πρόβλημα όπως παλιά. Αντιμετωπίζεται ιατρικά. Παραμένει όμως το πρόβλημα της απομόνωσης, πιθανό συνακόλουθο πρόβλημα για πολλούς ασθενείς πάσης φύσεως. Συνήθως από δική μας αδιαφορία, άλλοτε όμως και για λόγους υγειονομικούς, ενίοτε υπερτιμημένους, ο ασθενής απομονώνεται. Θεωρείται επικίνδυνος. Απόβλητος. Αποκόπτεται από τη συμπάσχουσα συντροφιά των οικείων του. Μόνος διέρχεται το οδυνηρό στάδιο της ασθένειας. Μόνος οδεύει και προς τον θάνατο, χωρίς την ενισχυτική συμπαράσταση των αγαπημένων του. Κατάμονος αποτίθεται κάποιες φορές και στον τάφο, σε σάκκο φιμωμένος απορριμματικό, βδελυκτό απόρριμμα και ο ίδιος, χωρίς την παρουσία φίλων και συγγενών.
Πράγματα όλ’ αυτά που τα βιώσαμε και θα τα βιώνουμε πλέον κατά κόρον, υποταγμένοι, υποχρεωμένοι και καθοδηγούμενοι από μακράν κατευθυνόμενες πολιτικές σκοπιμότητες, που τώρα έχουν το θράσος να ενδύονται αδίστακτα, αλλά και αναίσχυντα το προσωπείο της ιατρικής δεοντολογίας.
Ο άρρωστος όμως επιμένει να μας ζητάει κοντά του. Μας θέλει συνοδίτες του στην αγωνιώδη πορεία του «εν μέσω σκιάς θανάτου», συγκοινωνούς στον πόνο, τον στεναγμό, την οδύνη του.

https://www.nyxthimeron.com/

Μέγας Αθανάσιος, ο στύλος της Ορθοδοξίας



Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού 
Ελάχιστοι άνθρωποι αξιώθηκαν να λάβουν τον τίτλο του «Μεγάλου» στην ιστορία της ανθρωπότητας, διότι αυτό προϋποθέτει να υπάρξει κάποιος υπέρμετρα σπουδαίος και να προσφέρει υπέρτατες και μοναδικές υπηρεσίες σε αυτή. Ένας από αυτούς είναι και ο Μέγας Αθανάσιος, ο οποίος εκτός από τον τίτλου του «Μεγάλου» του αποδόθηκε και ο μοναδικός τίτλος «Στύλος της Ορθοδοξίας». Μελετώντας κάποιος την προσωπικότητα και το τιτάνιο έργο του, δε μπορεί παρά να συμφωνήσει με την επιλογή αυτή της Εκκλησίας μας. 

        Γεννήθηκε περί το 298 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου από ευσεβείς Έλληνες γονείς και ανατράφηκε με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Οι ευκατάστατοι γονείς του φρόντισαν να λάβει μια σπάνια κλασική παιδεία, η οποία άκμαζε ακόμα στην Αλεξάνδρεια. Παράλληλα φοίτησε στην περίφημη Κατηχητική Σχολή θεολογία, αναδεικνυόμενος ως ένας από τους σπουδαιότερους Πατέρες και Διδασκάλους της Εκκλησίας μας όλων των εποχών. Καθοριστική σημασία για την κατοπινή πορεία του Αθανασίου υπήρξε η γνωριμία του και η πνευματική του σύνδεση με τον μέγιστο ασκητή της Εκκλησίας μας Μέγα Αντώνιο. Κοντά του μυήθηκε στην ευσέβεια και χαλυβδώθηκε ο χαρακτήρας του να είναι αμετακίνητος και απόλυτα προσηλωμένος στην αλήθεια της Εκκλησίας. Σε ηλικία δεκαοκτώ ετών εισέρχεται στις τάξεις του ιερού κλήρου, ως διάκονος της αλεξανδρινής Εκκλησίας, μπαίνοντας στην υπηρεσία του γηραιού και σεβάσμιου επισκόπου Αλεξάνδρου. 
       Δεν έμελλε όμως να βιώσει μια ειρηνική ιερατική διακονία, διότι κατά την χρονική εκείνη περίοδο ξέσπασε μια από τις μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες θεολογικές θύελλες στην ιστορία της Εκκλησίας μας, η φοβερή αίρεση του αρειανισμού. Ο πρεσβύτερος της αλεξανδρινής Εκκλησίας Άρειος δίδασκε άκρως βλάσφημες και κακόδοξες διδασκαλίες, ανατρέποντας εκ θεμελίων την διδασκαλία της Εκκλησίας μας. Απέρριπτε το θεμελιώδες δόγμα της Αγίας Τριάδος, υποβιβάζοντας τον Υιό σε κτίσμα του Θεού και αρνούμενος την προσωπική υπόσταση του Αγίου Πνεύματος. Ο νεαρός διάκονος Αθανάσιος, με την ευλογία του επισκόπου Αλεξάνδρου ανέλαβε να ανασκευάσει τις βλάσφημες δοξασίες του Αρείου. Στα 325 συγκροτήθηκε η Α Οικουμενική Σύνοδος στην Νίκαια της Βηθυνίας για να συζητηθεί η αρειανική κακοδοξία και να διατυπωθεί με σαφήνεια το ορθόδοξο δόγμα. Ο διάκονος Αθανάσιος εκπροσώπησε τον Αλέξανδρο και μάλιστα ορίστηκε και γραμματείας της Συνόδου. Στις θυελλώδεις συζητήσεις με τον αιρεσιάρχη Άρειο και τους οπαδούς του, ο Αθανάσιος εξέπληξε με την ωριμότητα της σκέψεώς του, τη θεολογική του κατάρτιση και προ πάντων την ακριβή έκφραση της ορθόδοξης διδασκαλίας. Δεν είναι υπερβολή να υποστηρίξουμε πως ο Μέγας Αθανάσιος υπήρξε ο πρωταγωνιστής της Συνόδου και ο εκφραστής της αλήθειας της Εκκλησίας. 
     Το 328 κοιμήθηκε ο επίσκοπος Αλεξανδρείας Αλέξανδρος και ο λαός απαίτησε να ανέβει στον επισκοπικό θρόνο ο Αθανάσιος, ο οποίος αποδέχτηκε την ύψιστη αυτή διακονία, διαρκούσης της αρειανικής λαίλαπας, παρά την καταδίκη της από την Α Οικουμενική Σύνοδο. Εργάστηκε σκληρά αναδιοργανώνοντας την αλεξανδρινή Εκκλησία. Επέλεξε άξιους συνεργάτες από την τάξη των ασκητών και των μοναχών, οι οποίοι είχαν αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο εκκλησιαστικό έργο. Το μεγάλο βάρος το έδωσε στην προάσπιση της ορθόδοξης πίστης και τον αντιαιρετικό αγώνα. Αυτό είχε όμως δυσμενείς εξελίξεις για τον ίδιο. Οι αρειανοί και οι άλλοι αιρετικοί της επισκοπής του κατείχαν υψηλά  κρατικά αξιώματα και οικονομική δύναμη. Κάνοντας χρήση αυτών, είχαν κηρύξει ανελέητο πόλεμο κατά του Αθανασίου και οχετούς λάσπης συκοφαντιών, οι οποίες έφταναν ως την αυτοκρατορική εξουσία της Κωνσταντινουπόλεως. Γι’ αυτό και ολόκληρη η ζωή του υπήρξε μαρτυρική. Από τα 46 έτη της επισκοπικής του διακονίας τα 17 τα πέρασε στις εξορίες! Έχουν διασωθεί οι φρικτές συκοφαντίες εναντίον του από τους αιρετικούς, προς τον αυτοκράτορα. Κατηγορήθηκε ο ασκητής Αθανάσιος για δήθεν πορνεία και βιασμό γυναίκας! Κατηγορήθηκε επίσης ο ένθερμος αυτός ζηλωτής του Χριστού και ως μάγος! 
      Αλλά ο Αθανάσιος υπόμενε με καρτερία τις συκοφαντίες και τις άδικες διώξεις. Την προσωπική του πίκρα και τις ατέλειωτες ταλαιπωρίες του τις προσπερνούσε με την νυχθημερόν συγγραφή θεολογικών πραγματικών και αντιαιρετικών έργων. Από τα σπουδαιότερα συγγράμματά του ξεχωρίζουμε το μοναδικό έργο του «Περί της Ενανθρωπήσεως του Λόγου», όπου αν αναπτύσσει με καταπληκτική ακρίβεια την αλήθεια της Εκκλησίας μας για το θείο πρόσωπο του Σωτήρος Χριστού. Στα έργο του «Κατά Αρειανών» καταρρίπτει πανηγυρικά τις αρειανικές κακοδοξίες. Στο επίσης περισπούδαστο έργο του «Κατά Ειδώλων» καταρρίπτει το σαθρό οικοδόμημα της ειδωλολατρίας, η οποία στην εποχή του ήταν ακόμη μια μεγάλη απειλή και μια σοβαρή πρόκληση για την Εκκλησία. Συνέγραψε ακόμη το βίο του δασκάλου του Μ. Αντωνίου, καθώς και πάμπολλες επιστολές σε διάφορα εξέχοντα πρόσωπα, οι οποίες αποπνέουν σπάνιο ζήλο για την διαφύλαξη της αλήθειας της Εκκλησίας, διότι είναι συνώνυμη με τη σωτηρία. Αξίζει να σημειώσουμε πως με την 39η εορταστική επιστολή του ορίζεται ο λεγόμενος «κανόνας της Καινής Διαθήκης», δηλαδή ορίζονται τα 27 γνήσια βιβλία, από τα ψευδεπίγραφα (απόκρυφα) που κυκλοφορούσαν στην αρχαία Εκκλησία και έσπερναν πλάνες στους πιστούς.  
       Κατάκοπος και τσακισμένος από τους ατέλειωτους αγώνες και τις προσωπικές ταλαιπωρίες, κοιμήθηκε στις 2 Μαΐου του 373. Η Εκκλησία μας τον κατέταξε στους αγίους της και τον ανακήρυξε «Μέγα» για τις μοναδικές του υπηρεσίες του προς Αυτήν. Ορίστηκε δε να συνεορτάζεται η μνήμη του στις 18 Ιανουαρίου, μαζί με τον επίσης σπουδαίο αλεξανδρινό επίσκοπο, τον άγιο Κύριλλο, ο οποίος και αυτός έδωσε παρόμοιους αγώνες για την Ορθόδοξη πίστη. 

https://www.nyxthimeron.com/