«Zακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι».
Ἕναν ἄνθρωπο, ἕναν πλούσιο ἀρχιτελώνη, μᾶς παρουσιάζει σήμερα ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς, γιά νά μᾶς ἀποκαλύψει τίς τρεῖς ἀναγκαῖες προϋποθέσεις γιά τήν ἀσφαλή καί βέβαιη σωτηρία μας διά τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Προϋπόθεση πρώτη εἶναι ἡ ὑψοποιός ταπείνωση, ἡ ὁποία στήν περίπτωση τοῦ Ζακχαίου ἐκδηλώνεται μέ ἕναν ἀσυνήθιστο τρόπο, ἐκδηλώνεται μέ τό νά ἀνεβεῖ αὐτός ὁ ἄρχοντας, ὁ πλούσιος, ὁ ἀρχιτελώνης ἐπάνω σέ ἕνα δένδρο προκειμένου νά δεῖ τόν Ἰησοῦ πού θά ἐρχόταν στήν Ἰεριχώ.
Μπροστά στή σφοδρή καί διακαή του ἐπιθυμία νά ἀντικρύσει τόν Ἰησοῦ ὁ Ζακχαῖος δέν σκέφτεται καί δέν ὑπολογίζει τήν κοινωνική του θέση, δέν λαμβάνει ὑπόψη του τά σχόλια ἤ καί τά εἰρωνικά μειδιάματα τῶν συμπολιτῶν του, ταπεινώνεται καί ἀνεβαίνει στή συκομορέα, γιά νά ἀποκαλυφθεῖ στή συνέχεια ἡ ἀλήθεια τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ ὅτι «ὁ ὑψῶν ἑαυτόν ταπεινωθήσεται, ὁ δέ ταπεινῶν ἑαυτόν ὑψωθήσεται».
Καί τό ἀποτέλεσμα γιά τόν Ζακχαῖο εἶναι ἄμεσο· Ἰησοῦς διέρχεται διά τῆς ὁδοῦ, τόν βλέπει καί τόν καλεῖ· «Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι, σήμερον ἐν τῶ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι».
Ἀνάμεσα στό πλῆθος πού συνωστίζεται γύρω ἀπό τόν Χριστό, ἀνάμεσα στούς Φαρισαίους καί τούς νομοδιδασκάλους τῆς Ἰεριχοῦς ὁ Ἰησοῦς ἐπιλέγει ἕναν ἀρχιτελώνη γιά νά καταλύσει στό σπίτι του, διαλέγει ἕναν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος διακρίθηκε ὄχι γιά τή φιλανθρωπία του, ὄχι γιά τίς καλές του πράξεις, ὄχι γιά τήν εὐλάβειά του ἀλλά γιά τήν ταπεινοφροσύνη του, θέλοντας νά μᾶς διδάξει ὅτι αὐτή εἶναι τό θεμέλιο καί ἡ ἀρχή τῆς σωτηρίας μας, ἡ μητέρα καί ἡ πρόξενος πάντων τῶν ἀρετῶν, ὅπως τήν χαρακτηρίζουν οἱ θειότατοι πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀλλά καί γιά νά μᾶς διδάξει ὅτι, ἀντίθετα ἀπό ὅ,τι πιστεύουμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι αὐτή πού κάνει τόν πιστό νά διακρίνεται καί νά εὐαρεστεῖ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.
Πρώτη προϋπόθεση, λοιπόν, γιά τή σωτηρία μας ἡ ταπείνωση. Δέν ἀρκεῖ ὅμως μόνο αὐτή, γιατί ἄν ὁ Ζακχαῖος ἀνέβαινε στό δένδρο ἀλλά δέν ἀνταποκρινόταν στήν πρόσκληση τοῦ Ἰησοῦ, ἡ σωτηρία δέν θά ἐρχόταν. Ἄς προσέξουμε, ἀδελφοί μου, τί ἀκριβῶς λέγει ὁ Χριστός. Δέν τοῦ λέγει ἁπλῶς «Ζακχαῖε, κατάβηθι» ἀλλά «σπεύσας κατάβηθι», κατέβα, δηλαδή, ἐπειγόντως, γιατί ἡ σωτηρία εἶναι μιά ὑπόθεση πού δέν μπορεῖ νά περιμένει, εἶναι μία ὑπόθεση φλέγουσα, πού δέν δέχεται ἀναβολές, εἶναι μία εὐκαιρία πού προσφέρει ὁ Θεός στόν ἄνθρωπο καί δέν πρέπει ἡ ἀμέλεια καί ἡ ἀδιαφορία του νά σταθοῦν αἰτία γιά τήν ἀπώλειά της. «’Ιδού», τονίζει καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος, «νῦν καιρός εὐπρόσδεκτος, ἰδού νῦν ἡμέρα σωτηρίας». Δέν πρέπει νά ἀφήνουμε τίς εὐκαιρίες τῆς σωτηρίας πού μᾶς προσφέρει ὁ φιλάνθρωπος καί ἐλεήμων Θεός νά χάνονται, γιατί δέν ξέρουμε ποιό θά εἶναι τό μέλλον μας καί πότε ὁ Κύριος θά μᾶς πάρει ἀπό τή ζωή αὐτή.
Ἐγρήγορση, λοιπόν, καί ἄμεση ἀνταπόκριση στήν πρόσκληση τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ δεύτερη προϋπόθεση. Οὔτε ὅμως καί μέ αὐτή μόνο θά σωζόταν ὁ Ζακχαῖος. Καθοριστική γιά τή σωτηρία του ἦταν ἡ τελευταία του ἀπόφαση, ἡ γενναία καί ἡρωική ἀπόφαση πού πῆρε, ὅταν ὁ Χριστός βρισκόταν στό σπίτι του· «ἰδού τά ἡμίση τῶν ὑπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοῖς πτωχοῖς».
Αὐτή εἶναι ἡ ἀπάντηση τοῦ Ζακχαίου στήν προσφορά τοῦ Χριστοῦ· δέν ἀρκεῖται στό νά τόν εὐχαριστήσει μέ λόγια ἀλλά ἐκδηλώνει ἔμπρακτα τή μετάνοιά του καί τή διάθεσή του νά ἀλλάξει τρόπο ζωῆς, διδάσκοντας ὅλους μας πώς δέν ἀρκεῖ νά ἐπαναπαυόμεθα στό ὅτι ἐρχόμαστε στήν Ἐκκλησία, δεχόμαστε ἴσως καί τόν Χριστό στόν οἶκο τῆς ψυχῆς μας διά τῶν μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας μας ἀλλά δέν ἀλλάζουμε ἄμεσα καί ριζικά τή συμπεριφορά μας, δέν ἀποφασίζουμε νά κάνουμε κάποιες θυσίες προκειμένου νά ζήσουμε σύμφωνα μέ τίς ἐπιταγές τοῦ Θεοῦ. Ὁ Ζακχαῖος τολμᾶ νά κάνει αὐτή ρήξη μέ τό παρελθόν του, «ἀπεκδυόμενος τόν παλαιόν ἄνθρωπον καί ἐνδυόμενος τόν νέο, τόν κατά Θεόν κτισθέντα», γιά νά ἀκούσει ἀπό τό ἀψευδές στόμα τοῦ Κυρίου τήν εὐφρόσυνη διαβεβαίωση τῆς σωτηρίας του· «σήμερον σωτηρία ἐν τῷ οἴκω τούτῳ ἐγένετο».
Ταπείνωση, ἐγρήγορση καί ζωή σύμφωνα μέ τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ εἶναι, ἀδελφοί μου, οἱ τρεῖς προϋποθέσεις τῆς σωτηρίας μας· εἶναι οἱ τρεῖς προϋποθέσεις πού μᾶς ὑπενθυμίζει καί μέ τή ζωή του καί μέ τή διδασκαλία του ὁ ἑορταζόμενος σήμερα ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
Ἄς τίς ἀκολουθήσουμε, ἀδελφοί μου, γιά νά ἀκούσουμε καί ἐμεῖς τή φωνή τοῦ Κυρίου νά μᾶς διαβεβαιώνει γιά τή σωτηρία μας.
Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων
http://imverias.blogspot.com/2019/01/blog-post_26.html
