ΠΩΣ ΠΕΡΙΜΕΝΑΝ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ;

  Στο ναό της Αγίας Σαββίνας σε μια ειδυλλιακή περιοχή δίπλα στον ποταμό Τίβερη της Ρώμης σώζεται εν χρήσει μια ξυλόγλυπτη θύρα των αρχών του 5ου αιώνα.
 Ανάμεσα στις πολλές παραστάσεις από την ζωή του Χριστού υπάρχει μία δυσεξήγητη. Παρουσιάζεται ο Χριστός σε δόξα από ουράνιο τόξο και τα 4 συμβολικά ζώα της Αποκάλυψης. Σηκώνει το χέρι του στην χειρονομία της ειρήνης. Από κάτω στέκονται δύο αντρικές μορφές, προφανώς ο Πέτρος και ο Παύλος, που στεφανώνουν μία γυναικεία φιγούρα κάτω από τον θολό του ουρανού με τον ήλιο και την σελήνη.
 Η γυναίκα θεωρείται ότι συμβολίζει πιθανόν την Εκκλησία ή την Θεοτόκο. Θα μπορούσε η παράσταση να ονομαστεί: η Δευτέρα Παρουσία. Είναι ενδιαφέρον το πως φανταζόντουσαν τον ερχόμενο Χριστό οι αρχαίοι χριστιανοί, σαν βασιλιά που επαναφέρει την ειρήνη και εξυψώνει-βραβεύει την ταλαιπωρημένη από τους διωγμούς Εκκλησία Του.

Efraim Gkivisis
https://proskynitis.blogspot.com/

Άρα θα βρει πίστη ο Υιός του Ανθρώπου όταν θα έλθει στην γη;!

  Μὲ τρομάζει πάρα πολὺ ποὺ ἄνθρωποι μὲ δεκαετίες συνεχοῦς Θείας Μεταλήψεως, μακρῶν καθημερινῶν ἀκολουθιῶν καὶ κατ'ιδίαν προσευχῶν στὴν πλάτη τους ,τὴν πατᾶνε σὲ κομβικὰ θέματα ὅπως οἱ ταυτότητες καὶ τὰ ἐμβ0λια καὶ μάλιστα, ἀπὸ κορυφαῖες θέσεις ποιμαντικῆς εὐθύνης, ,δηλαδὴ ἐνῶ τὰ πράγματα βοοῦν ἀφ'εαυτών, αὐτοί καλοῦν τοὺς χριστιανοὺς νὰ ὑποταχθοῦν στὴν σοδομικὴ-666 κρατικὴ ἐξουσία ,χωρὶς νὰ μποροῦν κυριολεκτικὰ νὰ ξεχωρίσουν τὴ ζέβρα ἀπὸ τὴν καμηλοπάρδαλη.
 Ἀπὸ κείμενο τοῦ 1983, τοῦ τότε ἐπισκόπου Βρεσθένης:
Λουκ. 18,8 ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;
  «Ο ἀπόλυτος τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο τίθεται τὸ ἐρώτημα αὐτό, προκαλεῖ βαθύτατη ἐντύπωση. Ἔστω καὶ ἂν ἡ διατύπωση θεωρηθεῖ ὡς σχῆμα ὑπερβολῆς, ἡ ἀλήθεια ποὺ ἐκφράζει εἶναι ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκλεισθεῖ τὸ ἐνδεχόμενο νὰ ἐξαφανισθεῖ ἡ πίστη ἀπὸ τὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων ποὺ κατοικοῦν τὸν πλανήτη Γῆ. 
Ἐδῶ συναντοῦμε μιὰν ἀπὸ τὶς πιὸ ὑπέροχες ἐκφράσεις γνησιότητος, ἀλήθειας καὶ ἐλευθερίας τοῦ Εὐαγγελίου.
  Ὁ Κύριος ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ πίστη αὐτὴ μὲ τὶς μοναδικὲς δυνατότητες, γιὰ τὴν ὁποία κάνει λόγο στὸ Λούκ. 18, 1-8, εἶναι πιθανὸ στὸ μέλλον νὰ ψυγεί, νὰ ἀτονήσει καὶ τελικὰ νὰ ἐκλείψει σὲ τέτοιο βαθμό, ὥστε ν' ἀποτελεῖ κάτι τὸ σπάνιο. Αὐτό, ἔστω καὶ σὰν μακρινὴ πιθανότητα, φανερώνει μὲ θαυμαστὸ τρόπο τὸ σεβασμὸ τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας ἀπὸ τὸ Θεό. 
 Ταυτοχρόνως προειδοποιεῖ τὴν Ἐκκλησία καὶ τοὺς πιστοὺς ποὺ ζοῦν στὸ σήμερα, στὸ ἑκάστοτε σήμερα, νὰ εἶναι ἕτοιμοι γιὰ τὶς πιὸ ἀκραῖες, τὶς πιὸ ἀπίθανες, τὶς πιὸ ἀπροσδόκητες ἐξελίξεις στὸ θέμα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἀπιστίας. Μιὰ ραγδαία αὔξηση τῆς ἀπιστίας εἶναι κάτι ποὺ δὲν θὰ αἰφνιδιάσει ὅλους ἐκείνους ποὺ πιστεύουν στὸ Εὐαγγέλιο. Ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ἀκούσθηκε τὸ ἐρώτημα «πλὴν ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου ἐλθὼν ἄρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;» ἡ ἀπιστία ἢ ἡ ἔλλειψη πίστεως σὲ ὁποιαδήποτε μορφή, ἔνταση ἢ ἔκταση καὶ ἂν ἐμφανίζονται δὲν πτοοῦν τοὺς πιστούς. Προκαλοῦν ἀσφαλῶς βαθειὰ ὀδύνη ἀλλὰ δὲν αἰφνιδιάζουν, δὲν ἀπογοητεύουν καὶ δὲν ἐνσπείρουν πανικό. Ἀντίθετα προσκαλοῦν σὲ μεγαλύτερη ἐγρήγορση, σὲ αὐξημένη ἑτοιμότητα, σὲ ἀληθινὴ ἀγρυπνία πνεύματος.
  Ἡ προειδοποίηση καὶ ἡ ἀφαίρεση τοῦ στοιχείου τῆς δυσάρεστης ἐκπλήξεως ἢ τοῦ αἰφνιδιασμοῦ δὲν αἴρουν τὴν τραγικότητα ποὺ κρύβεται πίσω ἀπὸ τὸ ἐρώτημα τοῦ Ἰησοῦ στὸ Λούκ. 18, 8. Ἡ τραγικότητα αὐτὴ ἔγκειται καὶ στὸ ὅτι ἡ πιθανὴ ἔκλειψη τῆς πίστεως ἢ ἡ εἰσβολὴ τῆς ἀπιστίας προϋποθέτουν δύο πολὺ ἀρνητικὰ δεδομένα.
 Τὸ πρῶτο εἶναι ἡ ἀπώλεια τοῦ θάρρους, τῆς ἀντοχῆς, τῆς καρτερίας κάτω ἀπὸ τὴν ἀφόρητη πίεση τοῦ κακοῦ, τῶν δαιμονικῶν δυνάμεων, τῶν ἀνθρωπίνων δοκιμασιῶν, τῶν ἐξοντωτικῶν συνθηκῶν ζωῆς. Ἀποτέλεσμα μιᾶς τέτοιας ἀπωλείας εἶναι ὁ ἐκμηδενισμός της ἐλπίδος στὴν παρέμβαση τοῦ Θεοῦ, στὴν «ἐν τάχει» (Λούκ. 18, ἐνέργειά Τοῦ. Τὸ δεύτερο δεδομένο εἶναι ἡ ὑποταγὴ σὲ «πνεύματα πλάνης καὶ ψευδηγορίας ἀνθρώπων κεκαυτηριασμένων τὸν νοῦν» (Κύριλλος Ἀλεξανδρείας). »

https://proskynitis.blogspot.com/

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΝΑΝΙΑΣ

 Πρώτη Ὀκτωβρίου γιορτάζει ὁ ἅγιος Ἀπόστολος Ἀνανίας. Ἀρχαῖος μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ στὴ Δαμασκὸ τῆς Συρίας, ὁ ὁποῖος ἔλαβε, δι’ ὁράματος, ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Κύριο νὰ βαπτίσει τὸν ἀπόστολο Παῦλο. Καὶ τὸν ἐβάπτισε. 
 Αὐτὸν τὸν γίγαντα τὸν ἐβάπτισε ὁ ταπεινὸς Ἀνανίας. Ἔτσι, καμμιὰ φορά, ὁ Χριστὸς χρησιμοποιεῖ ἁπλοὺς καὶ ἄσημους ἀνθρώπους, γιὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς μεγάλους. Καὶ οἱ μεγάλοι βοηθᾶνε τοὺς μικροὺς ἀλλὰ καὶ οἱ μικροὶ τοὺς μεγάλους. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἑνότητα τῆς πίστεως, ἡ ἑνότητα τῆς ζωῆς καὶ ἡ ἰσχύς, ὅπως ἔλεγαν οἱ ἀρχαῖοι, ἡ δύναμις, εἶναι ἐν τῇ ἑνότητι. Κι ἐμεῖς στὴν πατρίδα μας ἂς εἴμαστε ἑνωμένοι καὶ θὰ κάνομε πολλὰ καλά. Ἐσωτερικὴ ἑνότητα, νά ’χουμε ἰσορροπία, ψυχικὴ καὶ σωματική, καὶ ἐξωτερικὴ ἑνότητα. Μεταξύ μας ἀγαπημένοι καὶ δυνατοὶ καὶ χριστιανοὶ καὶ πατριῶτες καὶ φιλάνθρωποι καὶ νὰ κρατᾶμε Θερμοπύλες. 
 Λοιπόν.Ἔγινε ἐπίσκοπος στὴ Δαμασκὸ ὁ Ἀνανίας καὶ θαυματουργοῦσε. Ἔκαμε ἀμέτρητα θαύματα. Κι ἔφερνε ἄπειρα πλήθη, πολλά, δηλαδή, στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Τόσο πολύ, ποὺ ὁ ἡγεμόνας ἐκεῖ τῆς Συρίας Λουκιανὸς ἐστράφη ἐναντίον του. Σοῦ λέει, αὐτὸς σὲ λίγο θὰ τοὺς ἔχει ὅλους δικούς του. Κι ἐμεῖς τί κάνομε ’δῶ πέρα; Τὸν ἐκάλεσε καὶ τοῦ ’πε ν’ ἀλλάξει. Ἀλλὰ ὁ Ἀνανίας τοῦ λέει:
 «Ὄχι. Ἐγὼ δὲν ἀλλάζω». 
Κι ἂς λέει ἡ παροιμία «Τοῦ ἄλλαξαν τὸν Ἀνανία»
 Ἐκεῖνος δὲν ἄλλαξε. Λοιπόν. Καὶ τὸν ὑπέβαλε, τί ἄλλο; Oἱ δειλοὶ αὐτὸ κάνουν. Βασανίζουν καὶ ταλαιπωροῦν. Κι εἶναι καὶ πωρωμένοι μερικοὶ πολύ.
Μηνολόγιο Βασιλείου Β'. Κωνσταντινούπολη. 985 Βιβλιοθήκη του Βατικανού. Ρώμη
 Τὸν ἔξυσαν μὲ νύχια, —τί ἄλλο νὰ τοῦ κάνουνε;— τὸν κτύπησαν μὲ βούνευρα, τοῦ ἔκαμαν καὶ ἄλλα πολλά, μὴν σᾶς τὰ λέω, καὶ ὕστερα τὸν ἔβγαλαν ἔξω ἀπὸ τὴ Δαμασκό, εἶχε καὶ τὴν Ἐλευθερόπολη, μία περιοχὴ ἐκεῖ πέρα μεγάλη, κι ἀνάμεσα ἐκεῖ τὸν ἐλιθοβόλησαν τὸν ἀπόστολο Ἀνανία. Καὶ πῆγε νὰ βρεῖ τὸν ἀγαπημένο του Παῦλο καὶ ὅλους τοὺς ὑπόλοιπους. Ὁ τάφος του ὑπάρχει καὶ σήμερα, καὶ ναΐσκος ἐκεῖ στὴ Δαμασκό, ἔβρυε ἰάματα. Ἔκαμε θαύματα.

Ἀρχιμανδρίτης Ἀνανίας Κουστένης,
Φθινοπωρινὸ Συναξάρι, Τόμος Α´.
https://proskynitis.blogspot.com/

ΚΥΡΙΑΚΗ B´ ΛΟΥΚΑ: Ο χρυσός κανόνας της ζωής του χριστιανού.

«Καί ἔσται ὁ μισθός ὑμῶν πολύς, καί ἔσεσθε υἱοί ὑψίστου» (Λουκ. 6.35).
Ἕναν κανόνα γιά τήν καθημε­ρι­νή μας ζωή καί τή συμπεριφορά μας πρός τούς συνανθρώπους μας ἀκούσαμε στό σημερινό εὐαγγε­λι­κό ἀνάγνωσμα. Ἕναν κανόνα πού μᾶς ὁρίζει κάποιος ἄνθρωπος ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς καί ἔχει μεγάλο ἀντί­κρισμα καί σπουδαία ἀνταμοι­βή. Καλούμεθα νά τόν ἐφαρμό­σουμε στή γῆ, ἀλλά ὁ μισθός τῆς ἐφαρμογῆς του θά μᾶς ἀποδοθεῖ στόν οὐρανό. Καλούμεθα νά τόν ἐφαρμόσουμε γιά λίγα χρόνια, ὅσο διαρκεῖ αὐτή ἡ ζωή μας, ὅμως ἡ ἀμοιβή μας θά εἶναι αἰώνια.
Ποιός εἶναι ὅμως αὐτός ὁ κανό­νας πού μᾶς δίδει ὁ Χριστός; Δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τήν ἐφαμογή τῆς ἀγάπης στίς σχέσεις μας μέ τούς ἀνθρώπους. Δέν εἶναι ἄλλος, παρά τό νά κάνουμε πράξη στή ζωή μας τήν ἐντολή τῆς ἀγάπης πρός τόν πλησίον.
Δέν μᾶς ζητᾶ ὁ Χριστός τίποτε ὑπερβολικό ἤ παράλογο. Μᾶς ζητᾶ νά κάνουμε αὐτό τό ὁποῖο θέλουμε νά κάνουν καί σέ μᾶς οἱ ἄλλοι. «Καθώς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καί ὑμεῖς ποιεῖ­τε αὐτοῖς ὁμοίως». Ὅπως θέλετε, λέγει, νά σᾶς φέρονται οἱ ἄνθρωποι, νά φέρεσθε καί ἐσεῖς σέ αὐτούς.
Τί πιό ἁπλό, τί πιό φυσικό; Καί ὅμως ἔρχεται σέ ἀντίθεση μέ τόν «παλαιό» ἄνθρωπο πού ἔχουμε μέσα μας, μέ τόν ἐγωιστή, τόν σκλη­ρό, αὐτόν πού θέλει νά ἀντα­ποδώσει αὐτό πού τοῦ ἔκαμε ὁ συνάνθρωπός του.
Δέν σκεφτόμεθα τί θέλουμε νά μᾶς κάνουν, ἀλλά τί μᾶς κάνουν, καί αὐτό ἀνταποδίδουμε, γιά νά μήν φανοῦμε ἀδύναμοι, γιά νά μήν φανοῦμε ἀφελεῖς. Ἔτσι νομίζουμε.
Ἄς σκεφθοῦμε γιά λίγο τή συμ­πε­ριφορά μας; Τί κερδίζουμε μέ αὐτήν; Τί κερδίζουμε ἀνταποδί­δο­ντας ἐγωιστικά κακό ἀντί τοῦ κακοῦ καί στήν ἀδικία προσφέροντας ἀδικία, δικαιολογώ­ντας μάλιστα συχνά τόν ἑαυτό μας μέ τή σκέψη ὅτι δῆθεν δέν ἀρχί­σαμε ἐμεῖς τό κακό;
Μέ τή συμπεριφορά μας αὐτή τό κακό διαιωνίζεται, γιατί ὁ καθέ­νας τό ἀνταποδίδει καί δέν σταμα­τᾶ ποτέ καί φθείρει τή ζωή μας καί αὐξάνει τόν ἐγωισμό μας καί σκληραίνει τήν ψυχή μας καί μᾶς ἀπομακρύνει ἀπό τόν Θεό.
Γιατί πῶς μποροῦμε νά εἴμαστε κοντά στόν Θεό τῆς ἀγάπης, ὅταν ἐμεῖς ἐκφράζουμε μέ τή συμπε­ρι­φορά μας τήν κακία μας καί τόν ἐγωι­σμό μας; Πῶς μποροῦμε νά ἀντα­ποδίδουμε κακό στούς συνανθρώ­πους μας, ὅταν λέμε ὅτι πιστεύ­ουμε στόν Θεό ὁ ὁποῖος εἶναι ἀγάπη καί χαρίζει σέ ὅλους τήν ἀγά­πη, χαρίζει τά ἀγαθά του, χωρίς νά κάνει διακρίσεις σέ καλούς καί κακούς;
Ὁ Χριστός δέν μᾶς ζητᾶ κάτι πα­ράλογο. Μᾶς ζητᾶ μόνο νά ἔρθου­με στή θέση τοῦ συνανθρώπου μας, τοῦ ἀδελφοῦ μας, καί νά σκεφθοῦμε πῶς θά θέλαμε νά φερθοῦν οἱ ἄλλοι σέ μᾶς. Μᾶς τό ζητᾶ, γιατί γνωρίζει ὅτι αὐτός εἶναι ὁ πιό εὔκολος τρόπος νά φθά­σουμε στήν ἀγάπη καί ἀκόμη γιατί γνωρίζει ὅτι εἶναι ὁ μόνος τρόπος γιά νά σταματήσει ἡ κακία καί ἡ ἀδικία στόν κόσμο καί νά ἐπικρατήσει καί ἡ εἰρήνη καί ἡ ἀγάπη.
Ἄν, λοιπόν, ἐπιθυμοῦμε καί ἐμεῖς νά συμβάλλουμε στήν ἐπικράτησή της, ἄς ἀκολουθήσουμε αὐτόν τόν χρυσό κανόνα πού μᾶς προτείνει σήμερα ὁ Χριστός. Ἄς προσπαθή­σουμε νά παραμερίσουμε τόν ἐγωι­σμό μας, τά πάθη μας, καί νά κάνουμε πράξη τήν ἀγάπη στήν καθημε­ρι­νή μας ἀναστροφή καί στήν καθη­με­­ρι­νή μας σχέση μέ τούς ἀνθρώ­πους. Ἄς προσπαθήσουμε νά ἐφαρ­μόσουμε τόν κανόνα τοῦ Χρι­στοῦ, πού δέν μᾶς ζητᾶ νά θυσια­σθοῦμε γιά τούς ἀνθρώπους, ὅπως ἔκανε Ἐκεῖνος γιά μᾶς, ἕνας ἀναμάρτητος Θεός, ἀλλά νά κάνουμε μόνο αὐτό πού θά θέλαμε νά μᾶς κάνουν καί ἐκεῖνοι.
Ἄς σκεφθοῦμε πόσο εὔκολο καί ἀσφαλές εἶναι αὐτό καί ἄς σκε­φθοῦμε ἀκόμη ὅτι ὁ Χριστός μᾶς τό ζητᾶ προσφέροντάς μας συγ­χρό­νως καί τή μεγαλύτερη ἀμοιβή πού μπορεῖ νά ἐπιθυμήσει κανείς. Μᾶς προσφέρει «μισθόν πολύν», ἀλλά καί τήν τιμή νά εἴμεθα «υἱοί ὑψίστου».
Καί ἄν κάνουμε τόσα πράγματα στή ζωή μας, παραβιάζοντας κά­ποιες φορές τίς ἀρχές καί τή συνείδησή μας, προκειμέ­νου νά ἀποκομίσουμε ἕνα μικρό καί πρόσκαιρο κέρδος, δέν ἀξίζει πολύ περισσότερο νά προσπα­θή­σου­με νά ἀκολουθήσουμε τόν χρυ­σό αὐτόν κανόνα πού μᾶς ἔδωσε ὁ Χριστός σήμερα, εὐαρεστώντας ὄχι σέ κάποιον ἄνθρωπο, ἀλλά στόν ἴδιο τόν Θεό στόν ὁποῖο ὀφεί­λουμε τά πάντα καί ὁ ὁποῖος ἐπιπλέον μᾶς ὑπόσχεται καί μία τόσο μεγάλη καί τιμητική ἀνταμοιβή;
Ἄς τό σκεφθοῦμε, ἄς ἀναλογι­σθο­ῦμε τήν προσφορά τοῦ Χριστοῦ καί ἄς σπεύσουμε νά ἐφαρμόσουμε τόν κανόνα πού μᾶς συστήνει στή ζωή μας, ὄχι ἀπό φόβο ἤ ἀπό ἀνάγκη, ἀλλά ἀπό ἀγάπη πρός τόν Θεό καί ἀπό τόν πόθο νά ἀπο­λαύ­σουμε τή μεγάλη τιμή πού μᾶς χα­ρίζει, νά γίνουμε «υἱοί ὑψί­στου», τέκνα ἀγαπημένα τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης.
 
 Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων
http://imverias.blogspot.com/

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΜΕΛΩΔΟΣ

«Ο άγιος Ρωμανός ήταν από τη Συρία, από την πόλη των Εμεσηνών, κι έγινε διάκονος της αγίας Εκκλησίας στη Βηρυτό. Όταν έφτασε στην Κωνσταντινούπολη στους χρόνους Αναστασίου του βασιλιά έμενε στο ναό της υπεραγίας Θεοτόκου που βρισκόταν στην περιοχή της Κύρου, ζώντας με ευλάβεια και διανυκτερεύοντας στις αγρυπνίες των Βλαχερνών. Επιτελούσε λοιπόν εκεί την ολονύκτια προσευχή και πάλι επέστρεφε στην Κύρο, όπου έλαβε και το χάρισμα να συντάσσει τους ύμνους των κοντακίων. Το έλαβε δε ως εξής: του φανερώθηκε η υπεραγία Θεοτόκος στον ύπνο του και του έδωσε ένα κομμάτι από χαρτί, το οποίο τον διέταξε να το φάει. Του φάνηκε λοιπόν ότι άνοιξε το στόμα του και κατάπιε το χαρτί. Ήταν τότε η εορτή των Χριστουγέννων. Αμέσως ξύπνησε, ανέβηκε στον άμβωνα κι άρχισε να ψάλλει: «Ἡ Παρθένος σήμερον τόν ὑπερούσιον τίκτει». Στη συνέχεια έγραψε και τα κοντάκια των υπολοίπων εορτών, όπως και των επισήμων αγίων, ώστε το πλήθος των κοντακίων που έφτιαξε να υπερβαίνουν τα χίλια. Στο τέλος τελειώθηκε ειρηνικά».
Το κύριο γνώρισμα του αγίου Ρωμανού είναι του ποιητού των κοντακίων, του εκκλησιαστικού υμνολογικού είδους που σφράγισε κυρίως τους 6ο και 7ο αι. – στη συνέχεια μέχρι σήμερα κυριάρχησε το είδος που ονομάζεται κανόνας. Είναι γνωστό ότι ο όρος κοντάκιο (υπάρχουν διάφορες ερμηνείες του ονόματος) δεν χρησιμοποιείτο από τον άγιο Ρωμανό, επικράτησε όμως μετά τον 10ο αι., και το ποίημά του αυτό αποτελείτο από το προοίμιο και τους οίκους, οι οποίοι έχουν ως πρότυπο το προίμιο. Τελικώς επιβίωσε μόνον το προοίμιο και αυτό στην Εκκλησία πια ονομάζουμε κοντάκιο.
Ο άγιος υμνογράφος βεβαίως του οσίου Ρωμανού, Ιωάννης ο μοναχός, δεν ενδιαφέρεται για το είδος των ύμνων του, αν είναι κοντάκιο ή αν είναι κανόνας – ο ίδιος τον υμνολογεί μέσω του κανόνος. Εκείνο στο οποίο επικεντρώνει ως ποιητής της Εκκλησίας και ως πνευματικός άνθρωπος και θεολόγος είναι το περιεχόμενο των ύμνων του Ρωμανού. Και το περιεχόμενο αυτό, σημειώνει, είναι «τοῦ Πνεύματος λόγια» (στιχ. εσπ.), είναι «ἀγγελική ὑμνωδία» (δόξα αποστ. εσπ.), είναι «ἡ ἀληθής γνῶσις καί τά ἔνθεα διδάγματα» (ωδή γ΄), δηλαδή «ὁ δογματισμός τοῦ συνανάρχου Λόγου Πατρί καί Πνεύματι ὡς ὁμοουσίου» (δόξα καθίσμ. όρθρου). Ο άγιος Ρωμανός είναι ο δογματικότερος όλων των εκκλησιαστικών ποιητών, αὐτός πού μέ τή ρωμαλέα θεολογία του ήταν και ο πιο αγαπημένος του μεγάλου οσίου της εποχής μας, Γέροντος π. Πορφυρίου καυσοκαλυβίτου – κι είμαστε ευγνώμονες εν προκειμένω στον μακαριστό άγιο Γέροντα π. Ανανία (Κουστένη) (που ευρισκόμενος στην Εκκλησία των πρωτοτόκων άγει σήμερα την ονομαστική του εορτή), ο οποίος μετά από πολλά χρόνια πνευματικής εργασίας μετέστρεψε στη νεοελληνική ποιητικώ τω τρόπω τα κοντάκια του οσίου μελωδού.
Τι ήταν εκείνο που έκανε τον όσιο Ρωμανό να φτάσει σ’ αυτό το ύψος της αγγελικής υμνωδίας και «να διατρανώνει με θεόπνευστα άσματα την απόρρητη θεία οικονομία του Χριστού και με ύμνους να στέφει όλους τους αγίους;» (εξαποστ. όρθρου). Αφενός, κατά τον υμνογράφο του, η ίδια η Θεοτόκος Μαρία, την οποία αγάπησε υπερβαλλόντως – καθημερινώς, όπως είδαμε, στον ναό της ζούσε και στις παννυχίδες της Παναγίας των Βλαχερνών σύχναζε και προσευχόταν. «Η αειπάρθενος που γέννησε τον Υιό του Θεού ως άνθρωπο, κατεφώτισε την ψυχή σου και γέμισε τον νου σου από την ένθεη γνώση, όταν σου παρουσιάστηκε τη νύκτα» (ωδή ε΄). Και: «Θεόφρον Ρωμανέ, είχες δάσκαλο τη Θεοτόκο Μαρία που σου ’δινε τη σύνεση και σε μυούσε και σε προέτρεπε να ψάλλεις» (ωδή ζ΄).
Και αφετέρου, η χάρη του Αγίου Πνεύματος που «καταλάμπρυνε με φεγγοβόλες λάμψεις τόν νου του» (ωδή α΄) και «τον έκανε να έχει την ομορφιά του κάλλους Του» (ωδή α΄). Γιατί; Τι έλκυσε το Πνεύμα του Θεού για να προσφερθεί τόσο πλούσια εκ νεότητος στον Ρωμανό; Τίποτε άλλο από αυτό που ελκύει πάντοτε τον Θεό στον άνθρωπο: η ανταπόκριση στην κλήση Του, δηλαδή η αγάπη του σ’ Εκείνου την αγάπη. Όπως το λέει και πάλι ο άγιος Ιωάννης ο μοναχός: «Από τη νεότητά σου παρέθεσες όλο τον εαυτό σου στον Χριστό και τον ακολούθησες» (ωδή α΄). Και φαίνεται η ακολουθία αυτή από το κατεξοχήν αποδεικτικό γεγονός: την ύπαρξη των αρετών, τον καρπό του αγίου Πνεύματος! «Σαν φωτολαμπής αστέρας με την ομορφιά των αρετών αναδείχτηκες σ’ όλον τον κόσμο, σοφέ Ρωμανέ» (ωδή α΄).
Οι ύμνοι λοιπόν του οσίου μελωδού αποτελούν λόγια του Πνεύματος - ό,τι ο Θεός και η Παναγία ενέπνευσαν στην καθαρή καρδιά του. Κι εδώ αναφύεται βεβαίως άλλο «πρόβλημα»: ανταποκρίνεται στα λόγια αυτά μόνον όποιος διαπνέεται εξίσου από το Πνεύμα αυτό! Μόνον ο πιστός άνθρωπος, ο άνθρωπος της Εκκλησίας που θέλει να ζει ως πραγματικός χριστιανός με φρόνημα Χριστού, μπορεί να αναγνωρίσει το μεγαλείο των εμπνευσμένων λόγων του αγίου Ρωμανού. «Ἐν τῶ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς». Γι’ αυτό και σπεύδει απαρχής ο άγιος Ιωάννης ο μοναχός να τονίσει: «Ο Ρωμανός, η λύρα του θείου Πνεύματος, το αηδόνι, το τζιτζίκι, ο αυλός των θείων ασμάτων της Εκκλησίας, παραθέτει σε όλους μας τις μελωδικές του ευωχίες και μέσω αυτών κατευφραίνει τους θεόφρονες» (στιχ. εσπ.). Πρέπει να είναι κανείς θεόφρων, να έχει φρόνημα Θεού: πνεύμα υπακοής και ταπείνωσης όπως εξηγεί ο μέγας απόστολος Παύλος (Φιλ. 2, 5-8) για να ευφρανθεί από τα λόγια του Πνεύματος του Θεού.
Κι αυτό παραπέμπει στο ευρύτερο πρόβλημα γενικώς των εκκλησιαστικών λογίων, είτε της Γραφής είτε των Πατερικών έργων είτε της υμνολογίας και της λειτουργικής ζωής της Εκκλησίας! Τι θέλουμε να πούμε; Αν σήμερα υπάρχει μικρή ανταπόκριση των ανθρώπων για την πίστη του Χριστού και τη ζωή της Εκκλησίας, είναι ακριβώς γι’ αυτό: διαπνεόμαστε από το κοσμικό, αμαρτωλό, πνεύμα, και γι’ αυτό δεν «ευφραινόμαστε», δεν ελκυόμαστε, δεν ευχαριστιόμαστε από ό,τι το Πνεύμα του Θεού εμπνέει. Μπορεί κάποιος να «κατηγορεί» την Εκκλησία για παλαιολιθικές μεθόδους, για απηρχαιωμένες τάχα αντιλήψεις, μα η Εκκλησία δεν κάνει τίποτε άλλο από το να συνεχίζει την οδό του αρχηγού της Κυρίου Ιησού Χριστού. Οπότε, για να μπορεί κανείς να κατανοήσει τα της πίστεως και να ευφραίνεται γι’ αυτά, χρειάζεται το μοναδικό στοιχείο που τα αλλάζει όλα: τη μετάνοια. Μόλις κανείς ανταποκριθεί στις βαθύτερες εφέσεις της ψυχής του και θελήσει να αναζητήσει την αλήθεια, αμέσως θα δει τη φωτιά του Πνεύματος που περικλείουν τα λόγια του Θεού, θα δει τη νεότητα του Χριστού να ανακαινίζει πλήρως την ύπαρξή του. «Ἰδού καινά ποιῶ πάντα»!

https://pgdorbas.blogspot.com/2021/10/blog-post.html

Το Αποστολικό και Ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής

† Κυριακῇ 1 ᾽Οκτωβρίου 2023 (Β' Λουκᾶν)

Τὸ Εὐαγγέλιον

Ἐκ τοῦ κατά Λουκᾶν

Κεφ. στ' : 31-36

Εἶπεν ὁ Κύριος· Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. Καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσι. Καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσι. Καὶ ἐὰν δανείζητε παρ᾿ ὧν ἐλπίζετε ἀπολαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανείζουσιν, ἵνα ἀπολάβωσι τὰ ἴσα. Πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανείζετε, μηδὲν ἀπελπίζοντες· καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ τοῦ Ὑψίστου· ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί.

Ὁ Ἀπόστολος

Πρὸς Κορινθίους Β’ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ Ἀνάγνωσμα

Κεφ. στ' : 16-18, ζ' : 1

Ἀδελφοί, ὑμεῖς ἐστε ναὸς Θεοῦ ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς «ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός. Διὸ ἐξέλθατε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ». Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Ακούς πολλούς να λένε: Μεγάλο σταυρό έχω, δεν τον μπορώ άλλο, δεν έχω άλλο υπομονή, δεν έχω νεύρα πλέον, έσπασαν τα νεύρα μου.... Αγωνίζονται μοναχοί τους αυτοί οι άνθρωποι, δίχως την βοήθεια του Θεού, γι' αυτό και δεν έχουν πλέον υπομονή, ούτε νεύρα, τίποτα δεν έχουν. Και αυτό θα τους ξετινάξει. Ο Θεός δεν φορτώνει τον άνθρωπο τόσο, αλλά δυστυχώς οι άνθρωποι είναι φορτωμένοι από μόνοι τους. 

~ Δημήτριος Παναγόπουλος ~