Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας
Οι ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής, στις οποίες έχουμε ήδη εισέλθει, λογίζονται από την ορθόδοξη πνευματικότητα ως ημέρες βαθιάς κατανύξεως, εσωτερικής περισυλλογής και ιερής εγρήγορσης. Είναι μια χρονική περίοδος αυξημένης νηστείας και περισσότερων ακολουθιών, αλλά και ένας ιδιαίτερος πνευματικός καιρός, κατά τον οποίο η Εκκλησία μάς καλεί να κατεβούμε στα ενδότερα της υπάρξεώς μας. Έχουμε όμως ποτέ σταθεί πραγματικά να εμβαθύνουμε στον όρο «κατάνυξη»; Έχουμε αναλογισθεί τι σημαίνει και τι απαιτεί από εμάς;
Ετυμολογικά, η λέξη προέρχεται από το ρήμα «νύσσω» ή «νύττω», που σημαίνει τρυπώ, κεντώ, τσιμπώ. Με την πρόθεση «κατά-» η έννοια εντείνεται και θα μπορούσε να αποδοθεί, σε απλουστευμένη νεοελληνική διατύπωση, ως «κατατρύπημα» ή «κατατσίμπημα». Πρόκειται για ένα μυστικό και βαθύ γεγονός που συντελείται στον εσωτερικό άνθρωπο. Περί τίνος πρόκειται, λοιπόν;
Επιτρέψατέ μου, να υπογραμμίσω ότι η κατάνυξη αφορά στο λεπτό αλλά αποφασιστικό τρύπημα της ανθρώπινης καρδιάς, το οποίο επιτελεί το Άγιο Πνεύμα, εφόσον και μόνον εφόσον Του το επιτρέψει η ελεύθερη βούληση του ανθρώπου. Ο Θεός εισέρχεται ως πρόσκληση και δωρεά. Όταν η καρδιά ανοίξει έστω και ελάχιστα, τότε το θείο άγγιγμα γίνεται κέντημα αφυπνιστικό, ελεγκτικό, τυπτικό, παιδευτικό και συγχρόνως ιαματικό — εντέλει δε αναστατικό, δηλαδή ικανό να εγείρει τον άνθρωπο από τον πνευματικό του λήθαργο.
Η κατάνυξη αποτελεί εσωτερική ρωγμή στο περίβλημα της αυτάρκειας και της σκληρότητάς μας. Το Άγιο Πνεύμα «τσιμπά» ενοχλητικά την, πολλές φορές, τσιμεντωμένη ραθυμία μας και προχωρεί βαθύτερα, κατατρυπώντας σύγκορμη την ύπαρξή μας, ώστε να την αναπλάσει. Μας εκπαιδεύει, πρωτίστως, στην ανάμνηση των Εσχάτων, δηλαδή στη συνειδητοποίηση ότι η ζωή μας έχει προορισμό, κρίση και αιωνιότητα.
Άλλωστε, όλα όσα θα βιώσουμε κατά τις μεγάλες και άγιες ημέρες που προβάλλουν ενώπιόν μας οφείλουν να εκλαμβάνονται ως μυστική είσοδος στα κορυφαία γεγονότα της σωτηρίας. Η Εκκλησία αναπαριστά τα Πάθη του Χριστού και ταυτοχρόνως μας εισάγει σε αυτά. Ανακαλεί το παρελθόν και συγχρόνως προγεύεται το μέλλον. Κάθε ακολουθία, κάθε ύμνος, κάθε μετάνοια συνιστά πρόσκληση σε βίωση των Μελλόντων, σε εμπειρία της μακαριότητας που απορρέει από τη μετοχή στη θεία Δόξα. Αυτή η πραγματικότητα είναι εγγύς και αφορά ήδη στο παρόν, για όποιον τολμά να ζήσει εν Χριστώ.
Πολλές φορές συγκινούμαστε έντονα κατά τη λειτουργική βίωση των Παθών του Κυρίου, ίσως και μέχρι δακρύων. Συγκλονιζόμαστε από την αδικία, τη σιωπή, τον Σταυρό. Αρκεί όμως αυτό; Η συγκίνηση χρειάζεται να μετατραπεί σε μετάνοια. Μπορεί να μαλακώσει στιγμιαία την καρδιά· η κατάνυξη, όμως, τη μεταμορφώνει και τη μεταπλάθει σε τόπο παρουσίας Θεού.
Σκοπός μας, λοιπόν, είναι να αισθανθούμε και να αφεθούμε. Να αφεθούμε ολόκληροι — νους, καρδιά και θέληση — στο τόξο του θείου Έρωτος. Να παραδοθούμε στην ακρίβεια και τη γλυκύτητα του βέλους Του, ώστε, όταν Εκείνος θελήσει, να βρει μέσα στην «ετοίμη καρδία» μας (Ψαλμ. 56, 8) προσδοκία και διάθεση. Και τότε, μαζί με το βέλος, εισέρχεται και ο εράσμιος Τοξότης, ο Χριστός, ο Οποίος πληγώνει για να θεραπεύσει, ανασταίνει για να χαρίσει και χαρίζει ζωή αιώνια.
https://www.nyxthimeron.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου