Πέμπτη 1 Αυγούστου 2013

Τι επιδιώκουμε με τη νηστεία.


Πρωταρχική επιδίωξη της νηστείας είναι η κάθαρση του πιστού, της ψυχής και του σώματός του. Ο Μέγας Βασίλειος ονομάζει τη νηστεία «φάρμακον ἁμαρτίας ἀναιρετικόν». Η νηστεία καθαίρει, κατ’ αρχάς, τις αισθήσεις του σώματος και θανατώνει τη φιληδονία. Ενώ η γαστριμαργία και κοιλιοδουλεία εξάπτει το σαρκικό φρόνημα και διεγείρει τις ορμές, η νηστεία αντίθετα, μαραίνει τις σαρκικές επιθυμίες και κοιμίζει τις επαναστάσεις του σώματος, όπως διδάσκει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Είναι χαρακτηριστικές οι παρομοιώσεις της νηστείας που ανευρίσκουμε σε πολλούς Πατέρες ή εκκλησιαστικούς ύμνους. Την παρομοιάζουν με μάχαιρα ή ξίφος, που αποκόπτει τα πάθη της σαρκός και με χαλινάρι που χαλιναγωγεί τις ορμές του σώματος. Η νηστεία δεν καταστέλλει μόνο τις άτακτες κινήσεις του σώματος˙ ελευθερώνει ταυτόχρονα τον άνθρωπο και από τα πάθη της ψυχής. Κατά τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο η μέθη και η αδηφαγία μάς υποδουλώνουν στην τυραννία των παθών, ενώ η νηστεία μάς ελευθερώνει από τα δεσμά, μάς απαλλάσσει από την τυραννία και μάς επαναφέρει στην προγενέστερη ελευθερία μας. Πολύ σωστά, λοιπόν, ονομάζεται η νηστεία «παθοκτόνος» και «φάρμακον παθῶν καθαρτήριον».
Μαζί με τα πάθη, η νηστεία μάς απαλλάσσει και από τους ρυπαρούς λογισμούς. Κατά τους Πατέρες μας ένα από τα πλέον αποτελεσματικά όπλα, με το οποίο μπορούμε να αποδιώξουμε τους πονηρούς λογισμούς είναι η νηστεία. Όπως παρατηρεί ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η νηστεία «πολλήν ἐν τοῖς λογισμοῖς ἡμῶν ποιεῖται τήν γαλήνην…».
Συχνά η νηστεία παρομοιάζεται με όπλο. Οι αγωνιζόμενοι πιστοί, λοιπόν, κρατώντας το όπλο τούτο αντιμάχονται το διάβολο και αποκρούουν τις εφόδους των πονηρών πνευμάτων. Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι «νηστεία ὃπλον ἐστί πρός τήν κατά τῶν δαιμόνων στρατιάν».

Από το βιβλίο «Η νηστεία της Εκκλησίας»
Εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας.

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 1ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ (Φώτο)

    Φωτογραφικά στιγμιότυπα από την σημερινή Θεία Λειτουργία. Λειτουργούν ο Ιερομόναχος Διονύσιος και ο Ιεροδιάκονος Ειρηναίος. Στο τέλος της Δοξολογίας έγινε κατά την τάξη η πρόοδος του Τιμίου Σταυρού, όπως ορίζει το Τυπικό. Ετέθη προς προσκύνηση εκ του σκευοφυλακίου ο Τίμιος Σταυρός με τεμάχιο Τιμίου Ξύλου.














ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ (31-7-2013) - Φώτο








Η ευλάβεια του Αγίου Μαξίμου του Γραικού στη Θεοτόκο.


πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των Αγίων είναι η Θεοτοκοφιλία. Κάθε Άγιος αγαπά και τιμά την Παναγία. Δε νοείται αγιότητα χωρίς αυτή τη Θεοτοκοφιλία. οι Άγιοι γευόμενοι της αγάπης του Θεού, κοινωνούντες του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, αισθάνονται την ανάγκη να ευχαριστήσουν και το πρόσωπο εκείνο που έγινε αιτία αυτής της μεγάλης χαράς.

Έτσι  η  αγάπη των Αγίων προς τη Θεοτόκο ή  είναι καρπός της αγάπης τους προς τον εξ αυτής γεννηθέντα Χριστό ή  είναι προϋπόθεση για να φτάσουν στην αγάπη προς τον Υιόν της. Επομένως η αγάπη των Αγίων προς τη Παναγία συνδέεται στενότατα με την αγάπη προς τον Χριστό.

Σύμφωνα με την διδασκαλία του Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, οι Άγιοι κατά τρεις τρόπους είναι συγγενείς με τη Θεοτόκο.

Πρώτον, είναι συγγενείς λόγω της ανθρώπινης φύσης, αφού και αυτοί, όπως εκείνη, προέρχονται από τον ίδιο πηλό και την αυτή πνοή. Η Παναγία υπήρξε η Μητέρα του Θεού, αλλά συγχρόνως ήταν και άνθρωπος, όμοιος κατά πάντα με ημάς.

Δεύτερο, είναι συγγενείς «ότι εκ της προσληφθείσης σαρκός αυτής κοινωνίαν και μετουσίαν έχουσι μετ’ αυτής». Όταν κοινωνούμε των Αχράντων Μυστηρίων του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, κοινωνούμε «της τεθεωμένης Σαρκός του Λόγου» την οποία προσέλαβε από την Παναγία. Γι ΄αυτό κοινωνούντες του Σώματος του Χριστού, κοινωνούμε, σύμφωνα με τον Άγιο Συμεών και της σαρκός της Θεοτόκου.

Τρίτον, οι Άγιοι είναι συγγενείς με την Παναγία, διότι «δια την κατά πνεύμα εγγινομένην αγιωσύνην αυτοίς δι’ αυτής, εν εαυτώ έκαστος συλλαβάνων ομοίως έχει τον των απάντων Θεόν, καθάπερ κακείνη τουτον έσχεν εν εαυτή.».

Έτσι οι Άγιοι είναι δούλοι της Θεοτόκου, επειδή είναι Μητέρα του Θεού, συγχρόνως όμως είναι και παιδιά της «καθ’ο μεταλαμβάνουσιν εκ της παναχράντου Σαρκός του Υιού αυτής».

Οι Αγιορείτες Πατέρες αισθάνονται στενή επικοινωνία με την Παναγία και την αγαπούν ιδιαιτέρως .Όπως είναι γνωστό το Άγιο Όρος είναι το Περιβόλι της Παναγίας. Εκεί είναι η πανταχού Παρούσα ως Κυρία, Βασίλισσα,  Ηγουμένη. Κάθε Αγιορείτης μοναχός αισθάνεται κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο τέκνο της Παναγίας. Η προς την Παναγία ευλάβεια, χαρακτηριστικό όλων των Ορθοδόξων, στο Άγιο Όρος είναι ακόμα εντονότερη, χωρίς φυσικά να αποχωρίζεται από το Χριστοκεντρικό πνεύμα.

Μερικές από τις αναφορές του Αγίου Μαξίμου στην Παναγία αποδεικνύουν ότι ο Μάξιμος είναι γνήσιος Αγιορείτης .

Σε προσευχή του προς την Θεοτόκο γράφει: «….Σος ειμί Δέσποινα, αχρείος δούλος και σοι ελπίζων τον μοναχικόν ζυγόν εν χαρά αίρω, πάντων αποτάσσομαι…»(Τομος Β ).

Στον κλασσσικό λόγο του, την Ομολογία της Πίστεως, γράφει: «….Προς τούτοις ομολογώ και κηρύττω προς εμέ και προς κάθε ευσεβή την Υπερευλογημένη Δέσποινά μου Θεοτόκο, τη προστασία και αντίληψη όλων των ορθοδόξων Χριστιανών.(Τόμος Α)

Αφήνει τέλος να εκδηλωθεί ο πόθος του προς την Θεοτόκο λέγοντας.

“Παρακαλώ Σε,ω Πανάμωμε Μήτηρ του Υψίστου, της ψυχής μου η μόνη παράκλησις, η ελπίς, η γλυκύτης, η Θεία Σκέπη, το φως, η αντίληψις και σωτηρία, αξίωσόν με να λάβω αυτά δια των αγίων Σου πρεσβειών.

Συ Δέσποινα είσαι η αρχή της σωτηρίας μου,

Σύυδε πάλιν ευδόκησον να θέσεις και το γρήγορον τέλος και της  αφθάρτου δόξης του ηγαπημένου τόκου σου κληρονόμον  με ανάδειξον.Πανάχραντε, ίνα δια σου σεσωσμένος αξιωθώ του δοξάζειν τον μόνον εν μια ουσία τρισυπόστατον Θεόν, τον άναρχον Πατέρα και τον Συνάναρχον Υιόν και το παντοδύναμον Πνεύμα, ω πρέπει προσκύνησις, δόξα τε και τιμή και κράτος εις τους ατελευτήτους αιώνας.Αμήν». (Συγγραφαί Μαξίμου Γραικού .τομ.Β΄)

ΜΟΝΗ ΕΠΑΝΩΣΗΦΗ - Ιούλιος 2013 (Φώτο)












ΜΗΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ


Ο Αύγουστος είναι ο όγδοος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες.

Ο Αύγουστος στην αρχαιότητα

Στο αττικό ημερολόγιο ο Αύγουστος ήταν ο δεύτερος μήνας του έτους και ονομάζονταν Μεταγειτνιών διάρκειας 29 ημερών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 24 Ιουλίου έως τις 22 Αυγούστου. Ο Αύγουστος, κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, ήταν ο έκτος μήνας, γι' αυτό αρχικά στα Λατινικά ονομάζονταν Sextilis και είχε 31 ημέρες, ευθύς εξ αρχής από την εγκαθίδρυση του Ιουλιανού ημερολογίου το 45 π.Χ. (έτος 709 από κτίσεως Ρώμης). Το έτος 8 π.Χ. ο Αύγουστος Καίσαρας του έδωσε το όνομά του χωρίς την προσθήκη μίας ημέρας από τον Φεβρουάριο (όπως λανθασμένα αναγράφεται σε ορισμένες αναφορές). Λέγεται ότι ο Αύγουστος έβαλε τον μήνα σε αυτή την θέση, για να τιμήσει τον θάνατο της Κλεοπάτρας η οποία, όπως λέγεται, έθεσε τέλος στη ζωή της στις 12 Αυγούστου του 30 π.Χ. αν και ο ακριβής λόγος του θανάτου της καλύπτεται από μυστήριο. Κατά το Βυζαντινό ημερολόγιο που ακολουθεί ακόμη και σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία, και το οποίο αρχίζει τον Σεπτέμβριο, ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου κι έτσι η 31 Αυγούστου γιορτάζονταν ως παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Αστρονομικά, ο ήλιος βρίσκεται στην αρχή του μήνα στον αστερισμό του Καρκίνου (21 Ιουλίου έως 9 Αυγούστου) και στο τέλος στον αστερισμό του Λέοντα (10 Αυγούστου έως 15 Σεπτεμβρίου).

Η ανατολή του Σείριου

Ζωγραφική απεικόνιση του διπλού αστρικού συστήματος Σείριος Α και Β
Σε μερικές περιοχές θεωρούνταν ότι οι μέρες του Αυγούστου συμπίπτουν με την «εώα επιτολή» του Σείριου, την ανατολή δηλαδή του λαμπρότερου άστρου της νύχτας λίγο πριν από την ανατολή του Ήλιου. Όπως αναφέρουν οι Μάνος Δανέζης και Στράτος Θεοδοσίου:
    «Ο Σείριος είναι το λαμπρότερο άστρο του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός και η εώα επιτολή του σ’ αυτή τη χρονική περίοδο είχε συνδεθεί στην αρχαιότητα με τα κυνικά καύματα (τα dies caniculariae των Λατίνων), δηλαδή με τις θερμότερες ημέρες του έτους, τα οποία καύματα οι αρχαίοι απέδιδαν στην επί πλέον αύξηση της θερμοκρασίας από την υποτιθέμενη προσθήκη της ακτινοβολίας του Σείριου στην ακτινοβολία του Ήλιου».    

Εορτές τον Αύγουστο

H Κοίμηση της Θεοτόκου, ψηφιδωτό από τη Μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη
Ο Αύγουστος είναι φυσικά γνωστότερος για τον «δεκαπενταύγουστό» του, το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα πριν από την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου. Η Παναγία, άλλωστε, είναι το ιερό εκείνο πρόσωπο που ο λαός μας τιμά και σέβεται περισσότερο από κάθε άλλο. Αμέτρητες φαίνεται να είναι οι προσωνυμίες που αποδίδονται στο πρόσωπό της: Ελεούσα, Μεγαλόχαρη και Φανερωμένη, Χρυσοσπηλιώτισσα, Παντάνασσα και Κεχαριτωμένη, είναι μερικές μόνο από τις χαρακτηριστικές δοξασιολογίες που αποδίδει στην Παναγία ο λαός μας που τιμά την μνήμη της Κοίμησής της με νηστεία και παρακλήσεις δύο εβδομάδων. Ανήμερα, όμως, στη γιορτή της, καθώς και στα εννιάμερά της στις 23 Αυγούστου, «γιορτές και πανηγύρια» παντού. Σύμφωνα με την λαογράφο Ελένη Ψυχογιού:
    «Τα πανηγύρια της Παναγίας τελούνται παραδοσιακά στο απόγειο του καλοκαιριού, όταν έχει ολοκληρωθεί ο παραγωγικός κύκλος, αφήνοντας στους ανθρώπους χρόνο σχόλης και προσόδους για να καταναλώσουν σε μια ‘τελετουργική σπατάλη’… Πέρα από εκδηλώσεις πίστης, τα πανηγύρια αποτελούν συλλογικά πολυσύνθετα και ύψιστης σημασίας επικοινωνιακά γεγονότα, που λειτουργούν ως θεμέλια πολιτισμού για τις ανθρώπινες κοινότητες ακόμα και στις μέρες μας, με όποια μορφή επιτελούνται κατά τόπους».    

Οι εορτές της Παναγίας δεν είναι, φυσικά, οι μοναδικές του μήνα, αφού σπουδαία θέση στο χριστιανικό εορτολόγιο κατέχει και η 6 Αυγούστου όταν η Εκκλησία εορτάζει τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού, μία από τις δώδεκα δεσποτικές εορτές της Ορθοδοξίας. Γι' αυτό, άλλωστε, παρ' όλη την νηστεία του δεκαπενταύγουστου, αυτή την ημέρα επιτρέπεται να φάμε ψάρι. Επίσης την ημέρα αυτή, όπως αναφέρει ο Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης,
    «...έθιμο από τα πιο διαδεδομένα, με μορφή θρησκευτικού νομίμου, είναι η προσκομιδή στις εκκλησίες και ευλόγηση με ειδική ευχή των πρώτων σταφυλιών της χρονιάς… Σ’ αυτό το έθιμο επιζεί η αρχαία συνήθεια των απαρχών, της προσφοράς δηλαδή των πρώτων καρπών στους θεούς, όπως εκφραζόταν στην ιστορική αρχαιότητα ως συγκροτημένη λατρευτική εκδήλωση με τις εορτές των Θαργηλίων, των Θαλυσίων και των Πυανοψίων».    
— Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης
Στις 27 του μήνα γιορτάζεται επίσης και η ανακάλυψη μιας πανάρχαιας εκκλησίας στη Ρόδο, στα μέσα του 14ου αιώνα, με αρκετές φθαρμένες από την πολυκαιρία εικόνες. Μία απ' αυτές εικόνιζε τον Άγιο Φανούριο, έναν άγνωστο μέχρι τότε άγιο στου οποίου το όνομα ο μητροπολίτης του νησιού Νείλος αποφάσισε να αφιερώσει την ανακαινισμένη εκκλησία και του οποίου η μνήμη εορτάζεται έκτοτε την ημέρα ανακάλυψης της εικόνας του.
Γενικότερα, πάντως, τα των διαφόρων εορτών της Ορθόδοξης Εκκλησίας κανονίζονται ετησίως με βάση το Τυπικό της Εκκλησίας.

Ο Αύγουστος στην Ελληνική λαογραφία

Οι λαϊκές ονομασίες του μήνα (όπως Συκολόγος, Τραπεζοφόρος και Διπλοχέστης) αναφέρονται κυρίως στην αφθονία των καρπών του: «Αύγουστε καλέ μου μήνα να ‘σουν δυο φορές το χρόνο». Ενώ οι δώδεκα πρώτες ημέρες του Αυγούστου ονομάζονταν και «μερομήνια» γιατί έλεγαν ότι προλέγουν τον καιρό: «κάθε ημέρα κι ένας μήνας». Οι μέρες αυτές ήσαν επίσης γνωστές και ως «δρίμες». Τις μέρες αυτές δεν έπρεπε να πάει κάποιος στη θάλασσα για μπάνιο, ούτε να πλύνεις, ούτε να κόψεις σταφύλια και σύκα.
Παρ' όλα αυτά, όσο κι αν τον Ιούλιο «ο Αηλιάς κόβει σταφύλια και η Αγιά Μαρίνα σύκα», ο ερχομός του Αυγούστου δεν μας αφήνει να ξεχάσουμε ότι «από Μάρτη καλοκαίρι, κι από Αύγουστο χειμώνας»!

ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΗ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ (1)


῾᾽Απολαύοντες, πάναγνε, τῶν σῶν δωρημάτων εὐχαριστήριον ἀναμέλπομεν ἐφύμνιον, οἱ γινώσκοντές σε Θεομήτορα᾽
(᾽Απολαμβάνουμε, πάναγνη Παναγία, αὐτά πού μᾶς δίνεις ὡς δωρεές, γι᾽ αὐτό καί σοῦ ἀναπέμπουμε εὐχαριστήριο ὕμνο, ἐμεῖς πού σέ γνωρίζουμε ὡς Μητέρα τοῦ Θεοῦ).

Ὁ ἐκκλησιαστικός ποιητής τοῦ μικροῦ παρακλητικοῦ κανόνα, εἴτε εἶναι κατά τήν παράδοση τῆς ᾽Εκκλησίας μας ὁ μοναχός Θεοστήρικτος εἴτε ὁ ἅγιος Θεοφάνης, δίνει τό στίγμα τῆς ταυτότητας τοῦ ἀνθρώπου  πού στέκεται παρακλητικά ἔναντι τῆς Θεοτόκου: πρόκειται γιά τόν ὀρθόδοξο πιστό, ὁ ὁποῖος εἶναι μέλος τῆς ἁγίας ᾽Εκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, συνεπῶς ἀποδέχεται τίς ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων της καί εὑρίσκεται ἔτσι σέ εὐθεῖα σχέση πρός τούς Πατέρες αὐτῆς καί τούς ἁγίους ᾽Αποστόλους. Καί τό λέμε αὐτό, γιατί κανείς χωρίς νά εἶναι μέλος τῆς ᾽Εκκλησίας δέν μπορεῖ νά ἀναγνωρίσει στό πρόσωπο τῆς Παναγίας τήν Μητέρα τοῦ ἴδιου τοῦ Κυρίου, τήν Θεομήτορα καί Θεοτόκο Μαρία, σύμφωνα μέ τόν ὅρο τῆς Γ´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. ᾽Απαιτεῖται μέ ἄλλα λόγια ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ πού ἱκανώνει τόν πιστό νά δεῖ στό πάντιμο πρόσωπό της ὄχι μία ἁπλή γυναίκα, ὅπως λένε διάφοροι αἱρετικοί, ἀλλά τήν ἴδια τήν Μάνα τοῦ Θεοῦ ὡς ἀνθρώπου. Κι εἶναι ἡ ὁμολογία τῆς Παναγίας ὡς Θεομήτορος ὁμολογία στήν πραγματικότητα τοῦ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ ὡς τελείου Θεοῦ καί τελείου ἀνθρώπου.

Καί τί λέει ὁ ὑμνογράφος μετά τήν ὁμολογία αὐτή; Σοῦ τραγουδᾶμε, Παναγία, ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι πιστοί εὐχαριστήριο ὕμνο: ῾εὐχαριστήριον ἀναμέλπομεν ἐφύμνιον᾽.  Παράκληση φτιάχνει ὁ ποιητής καί τοῦ βγαίνει εὐχαριστία. Δέν κάνει λάθος. Εἶναι γνήσιος πιστός καί ξέρει ὅτι τότε μία παράκληση εἶναι γνήσια καί ἀληθινή, ὅταν σ᾽ αὐτήν συνυπάρχει καί τό στοιχεῖο τῆς εὐχαριστίας. Διότι πιστεύει ὅτι ἀπευθύνεται σέ ᾽Εκείνην πού ἔχει τήν δύναμη νά μεσιτεύσει στόν Κύριο καί νά τοῦ δώσει Αὐτός τό αἴτημα τῆς καρδιᾶς του πρός χάρη Της. ῾Πολύ ἰσχύει δέησις Μητρός πρός εὐμένειαν Δεσπότου᾽. Κι αὐτό θά πεῖ ὅτι στόν συγκεκριμένο ὕμνο, ὅπως καί σέ πολλούς ἀντίστοιχους ἄλλους βεβαίως καί τῶν δύο Παρακλήσεων, ἔχουμε τήν καθολική θεώρηση τοῦ κάθε παρακλητικοῦ κανόνα πρός τήν Παναγία: δέν εἶναι μόνο παράκληση, ἀλλά καί εὐχαριστία πρός Αὐτήν. Αὐτή εἶναι ἡ διπλή διάσταση κάθε ἱκετευτικῆς ἀναφορᾶς πρός τήν Μητέρα τοῦ Κυρίου: Τήν παρακαλοῦμε καί Τήν εὐχαριστοῦμε. Γι᾽ αὐτό καί εἴμαστε βέβαιοι γιά τήν προσφορά καί τήν δωρεά τοῦ Χριστοῦ ἀπέναντί μας:  βρισκόμαστε στήν θέση τοῦ λεπροῦ πού μετά τήν θεραπεία του ἀπό τόν Κύριο ἐπαινέθηκε ἀπό Αὐτόν γιά τήν στάση τῆς εὐχαριστίας του καί σώθηκε. ῾Οὐχί οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; Οἱ δέ ἐννέα ποῦ;᾽

Κι ὁ ὑμνογράφος κινεῖται πάνω σ᾽ αὐτό ἐμπειρικά: ἡ ἴδια ἡ ζωή του, ὅπως καί τῶν ἄλλων πιστῶν, ἀποτελεῖ ἀπόδειξη τῶν δωρεῶν τῆς Παναγίας γιά ὅ,τι ζήτησε εἴτε σέ σωματικό πειρασμό εἴτε σέ ψυχικό. Σέ εὐχαριστοῦμε, Παναγία, γιατί ἀπολαμβάνουμε τίς δωρεές σου. ῾᾽Απολαύοντες, πάναγνε, τῶν σῶν δωρημάτων᾽. ῾Ο ὑμνογράφος ἔρχεται νά βεβαιώσει αὐτό πού ζεῖ πάντοτε ἡ ᾽Εκκλησία μας: ἡ Παναγία εἶναι ζωντανή, μᾶς ἀκούει, μᾶς πονᾶ, ἐπεμβαίνει στήν ζωή μας, μᾶς καθοδηγεῖ. ῞Ο,τι ἡ ἴδια εἶπε κατά τήν Κοίμησή της γίνεται ἁπτή πραγματικότητα στήν ζωή τοῦ κάθε πιστοῦ: δέν μᾶς ἔχει ἐγκαταλείψει καί εἶναι συνεχῶς μαζί μας. ῾᾽Εν τῇ Κοιμήσει τόν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε᾽. ῾Υπεραγία Θεοτόκε, σῶσον ἡμᾶς.