Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026

Ο Εκκλησιασμός από μόνος του δεν σώζει




Πηγαίνω στον Ιερό Ναό ώστε να προβληματιστώ, να γυμνάσω τους πνευματικούς μυς, να συναντήσω τον Χριστό και τους αδερφούς μου, είτε είναι εχθροί είτε φίλοι
ή πηγαίνω απλά διότι δεν έχω κάτι άλλο να κάνω την Κυριακή το πρωί και το έχω συνδυάσει με το καφεδάκι που θα πιω μετά με την παρέα μου; Το χειρότερο το έχω ακούσει από γυναίκα μεγάλης ηλικίας, ότι η Εκκλησία είναι το γυναικείο καφενείο και ένας τρόπος να περνάει διαφορετικά το πρωί της Κυριακής. Με τέτοιο φρόνημα όχι μόνο δεν ωφελούμαστε αλλά σκανδαλίζουμε και πληγώνουμε το Σώμα της Εκκλησίας.
Οφείλουμε να αντιληφθούμε ότι έχουμε τον καμβά, τα χρώματα αλλά και τον βοηθό από πάνω μας (Τον Χριστό) για να σχεδιάζουμε και να ζήσουμε τον Παράδεισό μας.
Ένα Παράδεισο που δεν τελειώνει με τον θάνατο αλλά συνεχίζεται…….
Όλα ξεκινάνε από εδώ αλλά δεν τελειώνουν στην παρούσα ζωή, συνεχίζονται στην αιωνιότητα.
Ο τρόπος που ενεργούμε δείχνει τι πραγματικά θέλουμε. Θα γίνει τελικά αυτό που θέλουμε. Θέλεις σωτηρία; Θα έχεις σωτηρία. Θέλεις απώλεια ; Θα έχεις απώλεια. Αυτό που θέλεις θα γίνει.
Είναι τρομερό! Στη ζωή μας θα γίνει αυτό που θέλουμε ! Σαν να φωνάζει ο καμβάς στον ζωγράφο ότι θα σχηματιστεί ότι εικόνα επιθυμεί να ζωγραφίσει ! Φοβερό! Τα λάθη θα συμβούν αλλά δεν στεναχωριόμαστε διότι διορθώνονται και συγχωρούνται (Μυστήριο Ιεράς Εξομολογήσεως).
Ό Εκκλησιασμός από μόνος του δεν σώζει. Ο Εκκλησιασμός είναι η αρχή της σχέσης, ο διάλογος, το ξεκίνημα που καταλήγει κάπου. Σε εκείνο το τραπέζι που ο Θεός μας δίνει τον εαυτό Του, αλλά δυστυχώς Τον περιφρονούμε.
Δυστυχώς εκκλησιαζόμαστε ως άτομα, και όχι ως πρόσωπα σε κοινωνία. Θα πάω στον Ναό, θα εκκλησιαστώ και θα φύγω χωρίς ένα χαμόγελο, μια καλημέρα…Μπορεί κιόλας να κάνω πως δεν βλέπω κάποιους μέσα στον Ναό διότι δεν θέλω να τους μιλήσω!
Η Θεία Κοινωνία έχει μετατραπεί σε εισιτήριο σωτηρίας μόνο για τους ετοιμοθάνατους. Να φωνάξουμε τον Παπά να κοινωνήσει τον άρρωστο στο παρά πέντε για να κερδίσει ο άνθρωπος την καλύτερη θέση στο Παράδεισο. Γι’ αυτό αν ρωτήσεις έναν άνθρωπο τι του έρχεται στο μυαλό όταν βλέπει έναν Παπά, θα σου πεις δύο λέξεις: «Θάνατος και Κηδεία». Πολλοί όταν βλέπουν Παπά φτύνουν τον κόρφο τους ή το πιο τραγικό πιάνουν τα γεννητικά τους όργανα. Ο Παπάς δίνει Ζωή και Ανάσταση με τη Θεία κοινωνία. Κατεβάζει τον Χριστό , τον ίδιο προσωπικά. Φοράει λευκά ακόμα και στην κηδεία , διότι ο θάνατος απλά δεν υπάρχει.
Η λάθος θέαση των πραγμάτων μας εκτροχιάζει. Ο εγωϊσμός, μας έχει θαμπώσει τα μάτια της καρδιάς. Ο ασυνείδητος εκκλησιασμός καταλήγει να γίνεται όπως η κοινωνία του Ιούδα.
Πάμε στην Εκκλησία, ακούμε τα τροπάρια σαν στρατιωτάκια ακούνητα , αμίλητα, αγέλαστα και θεωρούμε ότι κάποιος Θεός που είναι εκεί ψηλά είναι υποχρεωμένος να με σώσει διότι έφαγα κάποιες ώρες από τη ζωή μου όρθιος σε ένα στασίδι.
Το τροπάριο δεν το ακούω για να φτιάξω μια εσωτερική συναισθηματική διάθεση αλλά στην ουσία είναι μια πρόσκληση και καλούμαστε να το κάνουμε πράξη. Τα τροπάρια στην Εκκλησία είναι καλέσματα, οδοδείκτες και προσκλήσεις θεραπείας και σωτηρίας και όχι κάτι όμορφο για κάποια ώρα της ημέρας.
Στην Εκκλησία ο Χριστός μας κάνει το τραπέζι για να μας προσφέρει τον εαυτό Του «Μεταλαμβάνει ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ σῶμα καί αἷμα Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καί ζωήν αἰώνιον».
Ρωτάνε πολλοί : «Γιατί ενώ Εκκλησιάζομαι 20 χρόνια παραμένω ίδιος ;». Η απάντηση είναι ίδια όπως και στο ερώτημα «Γιατί πηγαίνω γυμναστήριο 20 χρόνια ή κάνω αθλητισμό αλλά δεν βλέπω αποτέλεσμα»… Αδερφέ μου, κάπου κάνεις κάτι λάθος…
Πολύ απλά διότι δεν μπήκες ποτέ σε σχέση με τον Χριστό για να υπάρξει η καλή αλλοίωση που λένε οι Άγιοι Πατέρες. Δεν μπήκες ποτέ με μετάνοια στον δρόμο της θεραπείας. Το να χτυπάς κάρτα στην Εκκλησία δεν σε αλλάζει , πρέπει να χτυπήσεις την καρδιά σου και το γόνατο στο πάτωμα για να έρθουν αλλαγές.
 «Δώσε αίμα για να λάβεις πνεύμα» είναι η θέση των Αγίων Πατέρων. Σχέση σημαίνει κίνηση, όχι στάση. Έρχομαι στην Εκκλησία για να πάω κάπου τη σχέση και όχι για να μείνω εκεί που είμαι.
Όταν πας στην Εκκλησία και κατηγορείς τον παπά για αυτά που λέει στο κήρυγμα τα οποία όμως είναι λόγια των Αγίων Πατέρων και μάλιστα έχεις την απαίτηση να ακούσεις αυτό που βολεύει τον εγωϊσμό σου, τότε έχεις χάσει χρόνο από τη ζωή σου. Το ίδιο συμβαίνει αν πας στην Εκκλησία ,αυτοδικαιωμένος, τοποθετημένος, βολεμένος και αμετανόητος.
Πολλοί νέοι δεν θέλουν να έρθουν  στον Ναό εξαιτίας των κουτσομπολιών αλλά και της συμπεριφοράς μερικών επιτρόπων, εκκλησιαζομένων, ψαλτών ακόμα και κληρικών. Έχουν άδικο; Όταν το παιδί έρχεται στην Εκκλησία και αντί να βρει αγκαλιά βρίσκει χέρια να δικάζουν, τι θα κάνει αυτό το παιδί; Πώς θα νιώσει;
Ακούμε πολλές φορές τη φράση «Εγώ πάτερ μου είμαι άνθρωπος της Εκκλησίας» σαν να λέμε είμαι ο τάδε της τάδε σέκτας. Δεν λέει τίποτα απλά κάποιος να εκκλησιαζεται διότι μπορεί να το κάνει για χίλιους λόγους εκτός από το να συναντήσει τον Χριστό και να αγκαλιάσει και να συγχωρέσεις τους διπλανούς του . Το θέμα είναι να είσαι και άνθρωπος του Χριστού!
Πέρνα την πόρτα της Ενορίας σου και πες «Χριστέ μου ήρθα γιατί Σε θέλω , βοήθησε με να δω που φταίω, να δω τα χάλια μου. Άνοιξε μου τα μάτια της καρδιάς μου γιατί είμαι τυφλός. Βοήθησε με να Σε καταλάβω. Γι’ αυτό έρχομαι. Νιώθω ότι δεν μπορώ χωρίς εσένα και ξέρω ότι είσαι ο μόνος που μπορεί να με βοηθήσει. Θέλω να δω το θέλημα Σου στη ζωή μου. Βοήθησε όχι να πετάξω τον Σταυρό της ζωής μου αλλά να τον κουβαλήσω μέχρι τέλους.»

π.Σπυρίδων Σκουτής – euxh. gr
https://proskynitis.blogspot.com/

Ένα από τα πιο δύσκολα μυστήρια της πίστης




  Ο Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα έλεγε πως κανένας Άγιος δεν πέρασε από τη ζωή χωρίς θλίψεις και δοκιμασίες.
 Κι ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο δύσκολα μυστήρια της πίστης· να πονάς και να μη νομίζεις πως ο Θεός σε ξέχασε. 
 Γιατί ο Σταυρός δεν είναι η απουσία Του. Είναι η σιωπηλή παρουσία Του μέσα στη δοκιμασία. 
 Ο Χριστός δεν μας υποσχέθηκε δρόμο χωρίς αγκάθια. Μας έδειξε πρώτος τον δρόμο του Σταυρού. 
Κι όταν η ζωή βαραίνει στους ώμους μας, ας μη ρωτάμε μόνο «γιατί;». 
Ας ψιθυρίζουμε μέσα από τα δάκρυά μας: 
«Κύριε, αφού Εσύ περπάτησες πρώτος αυτόν τον δρόμο, κράτησέ με κι εμένα να μη λυγίσω.»
 Γιατί κάποτε θα καταλάβουμε πως πίσω από κάθε σταύρωμα που αντέξαμε με πίστη, κρυβόταν μια Ανάσταση που ακόμη δεν είχαμε δει.

https://proskynitis.blogspot.com/

Όλα μπορεί να τα κάνει κανείς, άμα θέλει.




Όλα μπορεί να τα κάνει κανείς, άμα θέλει.
Κι άμα είναι λίγο ερωτευμένος με τα ουράνια, κάνει.
Κι άμα είναι ερωτευμένος, και χίλιες δουλείες να ‘χει, φροντίζει και τον ερωτά του.
Έ, όταν είμαστε ερωτευμένοι με τα Θεία, να μην κάνομε κάτι; Αφού είμαστε γι’ αυτό φτιαγμένοι.Είμαστε για τον Κύριο φτιαγμένοι.Και χωρίς Αυτόν δεν μπορούμε να ζήσουμε. 
Το ‘πε και ο ίδιος.«Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδεν».
Τι να κάνουμε, ρε παιδιά. Η αγάπη είναι «κραταιά ως ο θάνατος», τι θέλετε να κάνουμε, λέει το ''Άσμα Ασμάτων''.

Φθινοπωρινό Συναξάρι τόμος Α΄, του π. Ανανία Κουστένη.
https://proskynitis.blogspot.com/

Ὅσιος Πορφύριος - Ἡ ὅραση τῆς ἀγάπης




Γιὰ τὸν ὅσιο Πορφύριο μπορεῖ νὰ εἰπωθεῖ τοῦτο:
Ἐκπυρωθεὶς ἀπὸ τὴν ἕνωσή του μὲ τὸ ἄστεκτον πῦρ, ἔγινε γιὰ μᾶς ζωτικὴ δύναμις.
Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐμπειρία ὅλων, ὅσοι τὸν γνωρίσαμε, ἀλλὰ καὶ πολλῶν ποὺ δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν γνωρίσουν κατὰ τὴν ἐπίγεια ζωή του. Ἦταν, καὶ εἶναι ἀκόμη, ἡ παράκλησις τοῦ κόσμου. Ἔχοντας τὴν ἁγία εὐαισθησία τῶν Ἁγίων, εἶχε ἀπὸ τὸν Θεὸ ἕνα ἰδιαίτερο χάρισμα: νὰ βλέπει. Κι ὅταν δυσκολευόταν νὰ βλέπει στὸ φυσικὸ φῶς, εἶχε τὸ χάρισμα νὰ βλέπει ὅσα συνέβαιναν μακριὰ ἢ κοντά, σὰν μέσα σὲ μιὰ ἀχτίδα φωτός.
Οἱ έμπειρίες ποὺ μοῦ χάρισε ὁ Θεὸς κοντά του εἶναι θαυμαστές. Ὅμως ὁ ἴδιος δὲν θεωροῦσε τὰ θαυμαστὰ σημεῖα ὡς τεκμήρια ἁγιότητας. Ἐκεῖνο ποὺ ἦταν ἀναμφισβήτητα τεκμήριο ἁγιότητας ἦταν ὅτι οἱ παρεμβάσεις του ἔσωζαν ἀνθρώπους. Ἐξίσου ἀδιαμφισβήτητο τεκμήριο ἦταν καὶ ἡ σωστικὴ καὶ ζωντανὴ παρουσία του μετὰ τὴν ὁσία του κοίμηση.
Ἀναφέρω μόνο ἐνδεικτικά αὐτὸ ποὺ μοῦ συνέβη ἕνα χρόνο περίπου μετὰ τὴν κοίμησή του. Ἦταν ἕνα τηλεφώνημα. Καλοῦσα ἐπανειλημμένως τὴν γερόντισσα τῆς μονῆς στὸν Ὠρωπό, γιὰ ἕνα θέμα ποὺ ἀφοροῦσε καὶ στὴ δική μας μονή. Κάποια στιγμή, τὸ τηλέφωνο ἀπάντησε, κι ἄκουσα στὴν ἄλλη γραμμή, άπότομη, ὡς συνήθως, τὴν φωνὴ τοῦ γέροντος: “Ἐμπρός, ἔλα.” Στὴν ἀρχὴ δὲν κατάλαβα τί συνέβαινε, καὶ μετὰ ἀπὸ λίγο συνεχίζει, “Ἔλα, ἐγὼ εἶμαι, ὁ Πορφύριος.” Τοῦ εἶπα, ὅταν συνῆλθα, “Γέροντα, δὲν ἔχεις φύγει πρὸς τὴν ἄλλη ζωή;” Μοῦ λέει “Ναί. Ἀλλὰ ἐφόσον θέλεις ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα αὐτό, καὶ ἡ γερόντισσα ἀπουσιάζει, ὁ Θεὸς παραχώρησε νὰ σοῦ ἀπαντήσω.”
Ὁ γέρων Πορφύριος ἔμεινε πάντα νέος. Ἀγαποῦσε τὴ ζωή, ἀγαποῦσε τὴ φύση, τὴ δημιουργία, ἀλλὰ καὶ τὸν πολιτισμό. Δὲν ἀπέρριπτε τίποτε, γνώριζε νὰ δοκιμάζει καὶ νὰ κατέχει τὸ καλό. 
Ἦταν ἔξω ἀπὸ τὶς συμβάσεις τοῦ καθωσπρέπει, κοινωνικοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἦταν ὅλος φωτιά, ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἦταν ἡ φωτιὰ στὴν ὁποία ζοῦσε, καὶ μὲ τὴν ὁποία φώτιζε τὸν κόσμο.
Γι αὐτὸ καὶ συνιστοῦσε τὴν ὁδὸ τῆς ἀγάπης. Μὴν πολεμᾶτε τὸ κακό, ἔλεγε. Ἀνοῖξτε τὴν ἀγκαλιά σας στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, δοθεῖτε σ’ Αὐτὸν μὲ οὐράνιο ἔρωτα, χωρὶς νὰ ξέρει ἡ δεξιά σας τί ποιεῖ ἡ ἀριστερά σας, δηλ. χωρὶς ὑπολογισμούς, ὅτι θὰ κάνω αὐτὸ καὶ θὰ κερδίσω ἐκεῖνο.
Ὁ ἅγιος δὲν χρειάζεται οὔτε τὴν τιμή μας, οὔτε κἄν τὴν ἀναγνώριση. Εἶναι πάντα κοντά μας, γιατὶ ζεῖ μέσα στὸν Θεό, ποὺ εἶναι ὁ τόπος τῶν ὅλων. Ὁ λόγος του εἶναι πάντοτε ζωντανός, παρηγορητικὸς ὅσο καὶ κοφτερός.
Ἐὰν συναζόμεθα γιὰ νὰ μιλήσουμε γιὰ ἕναν ἅγιο, εἶναι γιὰ νὰ βρεθοῦμε κάπου στὰ ἴχνη του. Νὰ σπουδάσουμε τὸν τρόπο του, ποὺ εἶναι τὸ ἐφαρμοσμένο Εὐαγγέλιο. Νὰ καθρεφτίσουμε στὴν εἰκόνα του τὸν ἑαυτό μας, νὰ πάρουμε στὰ σοβαρὰ τὴ σχέση μας μὲ τὸν Θεό, καὶ ἐν τέλει, νὰ χαράξουμε ἀπὸ κοινοῦ μιὰ πορεία, ὄχι μὲ βάση τὴν ἰδιοτέλεια καὶ τὶς φιλοδοξίες μας, ἀλλὰ μὲ βάση αὐτὸ ποὺ ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸ τῶν ἁγίων: τὴν ταπείνωση καὶ τὴν ἀγάπη.
Ποιὸς μπορεῖ νὰ φθάσει σ’ αὐτὴ τὴν ἀγάπη;
Ὡστόσο, αὐτὴ ἦταν ἡ συμβουλὴ τοῦ ἁγίου Πορφυρίου: νὰ μελετᾶμε τοὺς βίους τῶν ἁγίων, γιὰ νὰ βροῦμε τοὺς τρόπους ποὺ μεταχειρίσθηκαν. Καθώς ἔλεγε, “ Καλὸ εἶναι νὰ κάνομε αὐτὴ τὴν κλοπή. Νὰ κάνομε κι ἐμεῖς ὅ,τι ἔκαναν ἐκεῖνοι. Αὐτοὶ ρίχθηκαν στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Ἔδωσαν ὅλη τὴν καρδιά τους. Νὰ κλέψομε λοιπὸν τὸν τρόπο τους.”

Ἀρχιμανδρίτης Χριστόδουλος, Καθηγούμενος Ἱ. Μονῆς Κουτλουμουσίου
(Χαιρετισμὸς σὲ ἐκδήλωση στὸν Ἱ. Ναὸ Ἁγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης)
https://inpantanassis.blogspot.com/

Πρέπει να ασκηθεί




Ο άνθρωπος πρέπει να ασκηθεί, ώστε να αναγνωρίζει αμέσως με την αίσθηση της καρδιάς, τι τον προσεγγίζει, καλό ή κακό, με τον ίδιο τρόπο που διακρίνει με τη γλώσσα του το αλμυρό και το ανάλατο, το γλυκό ή το πικρό.

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
https://inpantanassis.blogspot.com/

Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ὁ ψάλτης ὁ καλούμενος Κουκουζέλης




Ἄριστος μουσικὸς καὶ καλλικέλαδος.
Καταγόταν ἀπὸ τὸ Δυρράχιο καὶ ὑπῆρξε στὰ χρόνια τῶν Κομνηνῶν, καὶ ἦταν ὀρφανὸς ἀπὸ πατέρα. Ἡ εὐσεβὴς μητέρα του ὅμως, ἔδωσε τὴν εὐκαιρία στὸ παιδί της νὰ μάθει τὰ ἱερὰ γράμματα, τὸ ὁποῖο, ἐπειδὴ ἦταν πολὺ ἔξυπνο καὶ πολὺ καλλίφωνο, ὅλοι τὸ φώναζαν ἀγγελόφωνο.
Σὲ κατάλληλη ἡλικία κατέφυγε στὸ Ἅγιον Ὄρος, ὅπου μόνασε στὸ κελὶ τῶν Ἀρχαγγέλων τῆς Μεγίστης Λαύρας. Ἔψαλε στὴν Μεγίστη Λαύρα μαζὶ μὲ τὸν Γρηγόριο Δομέστικο, ποὺ τιμᾶται τὴν ἴδια ἡμέρα.
Ἔτσι ὁσιακὰ ἀφοῦ ἔζησε ὁ Ἰωάννης, ψάλλοντας θεσπέσιους ὕμνους πρὸς τὸν Θεό, ἀπεβίωσε εἰρηνικὰ στὶς ἀρχὲς τοῦ 15ου αἰῶνα καὶ τάφηκε στὸ κελὶ ποὺ μόναζε.

Σύναξις Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Γοργοϋπηκόου




Η θαυματουργή εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου της Γοργοϋπηκόου βρίσκεται στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου του Αγίου Όρους.
Η γνωστότερη μετά την «Πορταΐτισσα» θαυματουργή εικόνα του Αγίου Όρους είναι αρχαία τοιχογραφία της Παναγίας που βρίσκεται εξωτερικά στον ανατολικό τοίχο της τράπεζας και προς τα δεξιά της εισόδου της. 
Το 1664 μ.Χ. ο τραπεζάρης Νείλος, που περνούσε τακτικά μπροστά από την εικόνα κρατώντας στο χέρι αναμμένα δαδιά για την υπηρεσία του στην τράπεζα, άκουσε μια φωνή να του λέει τα εξής: «Να μην ξαναπεράσεις από εδώ με δαδιά καπνίζοντας την εικόνα μου». 
Ο Νείλος δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία στη φωνή, η οποία όμως σύντομα ξανακούστηκε επιτιμώντας τον μοναχό και αφήνοντάς τον τυφλό.
Οι αδελφοί άρχισαν να περνούν με πολύ ευλάβεια μπροστά από την εικόνα, της κρέμασαν ακοίμητο καντήλι και διέταξαν το νέο τραπεζάρη να τη θυμιάζει καθημερινά.
Ο τυφλός Νείλος περνούσε όλο τον καιρό του σε ένα στασίδι μπροστά στην εικόνα παρακαλώντας την Παναγία να τον συγχωρέσει και να τον θεραπεύσει, πράγμα το οποίο και έγινε, όταν, για τρίτη πλέον φορά, ακούστηκε φωνή από την εικόνα, που πληροφορούσε τον Νείλο ότι η δέησή του εισακούστηκε και ότι στη δική Της μετά Θεόν προστασία και σκέπη θα έπρεπε στο εξής να καταφεύγουν για κάθε τους ανάγκη οι μοναχοί. 
Αυτή θα τους ακούει γρήγορα γιατί το όνομά της είναι «Γοργοϋπήκοος» (εορτάζει την 1ην Οκτωβρίου). 

Πολύ σύντομα το θαύμα αυτό και η υπόσχεση της Θεοτόκου έγιναν γνωστά σε όλο το Όρος και η εικόνα της αυτή έγινε παναγιορειτικό προσκύνημα.
Ο διάδρομος κλείστηκε και η εικόνα συμπεριλήφθηκε σε παρεκκλήσι που κτίστηκε προς τα δεξιά της.
Τα θαύματά της είναι άπειρα και ειδικός «προσμονάριος» ιερομόναχος εξυπηρετεί τις ανάγκες των πολλών προσκυνητών.

https://inpantanassis.blogspot.com/

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΜΕΛΩΔΟΣ



«Ο άγιος Ρωμανός ήταν από τη Συρία, από την πόλη των Εμεσηνών, κι έγινε διάκονος της αγίας Εκκλησίας στη Βηρυτό. Όταν έφτασε στην Κωνσταντινούπολη στους χρόνους Αναστασίου του βασιλιά έμενε στο ναό της υπεραγίας Θεοτόκου που βρισκόταν στην περιοχή της Κύρου, ζώντας με ευλάβεια και διανυκτερεύοντας στις αγρυπνίες των Βλαχερνών. Επιτελούσε λοιπόν εκεί την ολονύκτια προσευχή και πάλι επέστρεφε στην Κύρο, όπου έλαβε και το χάρισμα να συντάσσει τους ύμνους των κοντακίων. Το έλαβε δε ως εξής: του φανερώθηκε η υπεραγία Θεοτόκος στον ύπνο του και του έδωσε ένα κομμάτι από χαρτί, το οποίο τον διέταξε να το φάει. Του φάνηκε λοιπόν ότι άνοιξε το στόμα του και κατάπιε το χαρτί. Ήταν τότε η εορτή των Χριστουγέννων. Αμέσως ξύπνησε, ανέβηκε στον άμβωνα κι άρχισε να ψάλλει: «Ἡ Παρθένος σήμερον τόν ὑπερούσιον τίκτει». Στη συνέχεια έγραψε και τα κοντάκια των υπολοίπων εορτών, όπως και των επισήμων αγίων, ώστε το πλήθος των κοντακίων που έφτιαξε να υπερβαίνουν τα χίλια. Στο τέλος τελειώθηκε ειρηνικά».
Το κύριο γνώρισμα του αγίου Ρωμανού είναι του ποιητού των κοντακίων, του εκκλησιαστικού υμνολογικού είδους που σφράγισε κυρίως τους 6ο και 7ο αι. – στη συνέχεια μέχρι σήμερα κυριάρχησε το είδος που ονομάζεται κανόνας. Είναι γνωστό ότι ο όρος κοντάκιο (υπάρχουν διάφορες ερμηνείες του ονόματος) δεν χρησιμοποιείτο από τον άγιο Ρωμανό, επικράτησε όμως μετά τον 10ο αι., και το ποίημά του αυτό αποτελείτο από το προοίμιο και τους οίκους, οι οποίοι έχουν ως πρότυπο το προίμιο. Τελικώς επιβίωσε μόνον το προοίμιο και αυτό στην Εκκλησία πια ονομάζουμε κοντάκιο.
Ο άγιος υμνογράφος βεβαίως του οσίου Ρωμανού, Ιωάννης ο μοναχός, δεν ενδιαφέρεται για το είδος των ύμνων του, αν είναι κοντάκιο ή αν είναι κανόνας – ο ίδιος τον υμνολογεί μέσω του κανόνος. Εκείνο στο οποίο επικεντρώνει ως ποιητής της Εκκλησίας και ως πνευματικός άνθρωπος και θεολόγος είναι το περιεχόμενο των ύμνων του Ρωμανού. Και το περιεχόμενο αυτό, σημειώνει, είναι «τοῦ Πνεύματος λόγια» (στιχ. εσπ.), είναι «ἀγγελική ὑμνωδία» (δόξα αποστ. εσπ.), είναι «ἡ ἀληθής γνῶσις καί τά ἔνθεα διδάγματα» (ωδή γ΄), δηλαδή «ὁ δογματισμός τοῦ συνανάρχου Λόγου Πατρί καί Πνεύματι ὡς ὁμοουσίου» (δόξα καθίσμ. όρθρου). Ο άγιος Ρωμανός είναι ο δογματικότερος όλων των εκκλησιαστικών ποιητών, αὐτός πού μέ τή ρωμαλέα θεολογία του ήταν και ο πιο αγαπημένος του μεγάλου οσίου της εποχής μας, Γέροντος π. Πορφυρίου καυσοκαλυβίτου – κι είμαστε ευγνώμονες εν προκειμένω στον μακαριστό άγιο Γέροντα π. Ανανία (Κουστένη) (που ευρισκόμενος στην Εκκλησία των πρωτοτόκων άγει σήμερα την ονομαστική του εορτή), ο οποίος μετά από πολλά χρόνια πνευματικής εργασίας μετέστρεψε στη νεοελληνική ποιητικώ τω τρόπω τα κοντάκια του οσίου μελωδού.
Τι ήταν εκείνο που έκανε τον όσιο Ρωμανό να φτάσει σ’ αυτό το ύψος της αγγελικής υμνωδίας και «να διατρανώνει με θεόπνευστα άσματα την απόρρητη θεία οικονομία του Χριστού και με ύμνους να στέφει όλους τους αγίους;» (εξαποστ. όρθρου). Αφενός, κατά τον υμνογράφο του, η ίδια η Θεοτόκος Μαρία, την οποία αγάπησε υπερβαλλόντως – καθημερινώς, όπως είδαμε, στον ναό της ζούσε και στις παννυχίδες της Παναγίας των Βλαχερνών σύχναζε και προσευχόταν. «Η αειπάρθενος που γέννησε τον Υιό του Θεού ως άνθρωπο, κατεφώτισε την ψυχή σου και γέμισε τον νου σου από την ένθεη γνώση, όταν σου παρουσιάστηκε τη νύκτα» (ωδή ε΄). Και: «Θεόφρον Ρωμανέ, είχες δάσκαλο τη Θεοτόκο Μαρία που σου ’δινε τη σύνεση και σε μυούσε και σε προέτρεπε να ψάλλεις» (ωδή ζ΄).
Και αφετέρου, η χάρη του Αγίου Πνεύματος που «καταλάμπρυνε με φεγγοβόλες λάμψεις τόν νου του» (ωδή α΄) και «τον έκανε να έχει την ομορφιά του κάλλους Του» (ωδή α΄). Γιατί; Τι έλκυσε το Πνεύμα του Θεού για να προσφερθεί τόσο πλούσια εκ νεότητος στον Ρωμανό; Τίποτε άλλο από αυτό που ελκύει πάντοτε τον Θεό στον άνθρωπο: η ανταπόκριση στην κλήση Του, δηλαδή η αγάπη του σ’ Εκείνου την αγάπη. Όπως το λέει και πάλι ο άγιος Ιωάννης ο μοναχός: «Από τη νεότητά σου παρέθεσες όλο τον εαυτό σου στον Χριστό και τον ακολούθησες» (ωδή α΄). Και φαίνεται η ακολουθία αυτή από το κατεξοχήν αποδεικτικό γεγονός: την ύπαρξη των αρετών, τον καρπό του αγίου Πνεύματος! «Σαν φωτολαμπής αστέρας με την ομορφιά των αρετών αναδείχτηκες σ’ όλον τον κόσμο, σοφέ Ρωμανέ» (ωδή α΄).
Οι ύμνοι λοιπόν του οσίου μελωδού αποτελούν λόγια του Πνεύματος - ό,τι ο Θεός και η Παναγία ενέπνευσαν στην καθαρή καρδιά του. Κι εδώ αναφύεται βεβαίως άλλο «πρόβλημα»: ανταποκρίνεται στα λόγια αυτά μόνον όποιος διαπνέεται εξίσου από το Πνεύμα αυτό! Μόνον ο πιστός άνθρωπος, ο άνθρωπος της Εκκλησίας που θέλει να ζει ως πραγματικός χριστιανός με φρόνημα Χριστού, μπορεί να αναγνωρίσει το μεγαλείο των εμπνευσμένων λόγων του αγίου Ρωμανού. «Ἐν τῶ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς». Γι’ αυτό και σπεύδει απαρχής ο άγιος Ιωάννης ο μοναχός να τονίσει: «Ο Ρωμανός, η λύρα του θείου Πνεύματος, το αηδόνι, το τζιτζίκι, ο αυλός των θείων ασμάτων της Εκκλησίας, παραθέτει σε όλους μας τις μελωδικές του ευωχίες και μέσω αυτών κατευφραίνει τους θεόφρονες» (στιχ. εσπ.). Πρέπει να είναι κανείς θεόφρων, να έχει φρόνημα Θεού: πνεύμα υπακοής και ταπείνωσης όπως εξηγεί ο μέγας απόστολος Παύλος (Φιλ. 2, 5-8) για να ευφρανθεί από τα λόγια του Πνεύματος του Θεού.
Κι αυτό παραπέμπει στο ευρύτερο πρόβλημα γενικώς των εκκλησιαστικών λογίων, είτε της Γραφής είτε των Πατερικών έργων είτε της υμνολογίας και της λειτουργικής ζωής της Εκκλησίας! Τι θέλουμε να πούμε; Αν σήμερα υπάρχει μικρή ανταπόκριση των ανθρώπων για την πίστη του Χριστού και τη ζωή της Εκκλησίας, είναι ακριβώς γι’ αυτό: διαπνεόμαστε από το κοσμικό, αμαρτωλό, πνεύμα, και γι’ αυτό δεν «ευφραινόμαστε», δεν ελκυόμαστε, δεν ευχαριστιόμαστε από ό,τι το Πνεύμα του Θεού εμπνέει. Μπορεί κάποιος να «κατηγορεί» την Εκκλησία για παλαιολιθικές μεθόδους, για απηρχαιωμένες τάχα αντιλήψεις, μα η Εκκλησία δεν κάνει τίποτε άλλο από το να συνεχίζει την οδό του αρχηγού της Κυρίου Ιησού Χριστού. Οπότε, για να μπορεί κανείς να κατανοήσει τα της πίστεως και να ευφραίνεται γι’ αυτά, χρειάζεται το μοναδικό στοιχείο που τα αλλάζει όλα: τη μετάνοια. Μόλις κανείς ανταποκριθεί στις βαθύτερες εφέσεις της ψυχής του και θελήσει να αναζητήσει την αλήθεια, αμέσως θα δει τη φωτιά του Πνεύματος που περικλείουν τα λόγια του Θεού, θα δει τη νεότητα του Χριστού να ανακαινίζει πλήρως την ύπαρξή του. «Ἰδού καινά ποιῶ πάντα»!

https://pgdorbas.blogspot.com/

Αγιογραφικό ανάγνωσμα



ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ Ϛ´ 12 - 19
12 Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ. 13 καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐκλεξάμενος ἀπ’ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασε, 14 Σίμωνα, ὃν καὶ ὠνόμασε Πέτρον, καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον, 15 Ματθαῖον καὶ Θωμᾶν, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ἁλφαίου καὶ Σίμωνα τὸν καλούμενον Ζηλωτὴν, 16 Ἰούδαν Ἰακώβου καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς καὶ ἐγένετο προδότης, 17 καὶ καταβὰς μετ’ αὐτῶν ἔστη ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν, 18 καὶ οἱ ὀχλούμενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, καὶ ἐθεραπεύοντο· 19 καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτει ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ’ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας.

Ερμηνευτική απόδοση:
ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ Ϛ´ 12 - 19
12 Συνέβη δὲ κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας νὰ βγῆ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ὅρος διὰ νὰ προσευχηθῇ. Καὶ ἐπέρασε τὴν νύκτα ὁλόκληρον ἐν τῇ προσευχῇ πρὸς τὸν Θεόν. 13 Καὶ ὅταν ἔγινεν ἡμέρα, ἐφώναξε πλησίον του τοὺς μαθητάς του καὶ ἐξέλεξεν ἀπὸ αὐτοὺς δώδεκα, τοὺς ὁποίους καὶ ὠνόμασεν Ἀποστόλους. 14 Ἐξέλεξε δηλαδὴ τὸν Σίμωνα, εἰς τὸν ὁποῖον ἔδωσε τὸ ὄνομα Πέτρος, καὶ τὸν Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφόν του· τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν Ἰωάννην, τὸν Φίλιππον καὶ τὸν Βαρθολομαῖον· 15 τὸν Ματθαῖον καὶ τὸν Θωμᾶν, τὸν Ἰάκωβον τὸν υἱὸν τοῦ Ἀλφαίου καὶ τὸν Σίμωνα, ποὺ τὸν ἔλεγαν ζηλωτήν· 16 τὸν Ἰούδαν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰακώβου καὶ τὸν Ἰούδαν τὸν Ἰσκαριώτην, ὁ ὁποῖος καὶ ἔγινε εἰς τὸ τέλος προδότης. 17 Καὶ ὅταν κατέβη μαζὶ μὲ αὐτοὺς ἀπὸ τὸ ὅρος, ἐστάθη εἰς κάποιαν πεδιάδα. Καὶ εἶχε μαζευθῆ ἐκεῖ πλῆθος ἀπὸ μαθητάς του καὶ λαὸς πολὺς ἀπὸ ὅλην τὴν Ἰουδαίαν καὶ ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἀπὸ τὴν παραλίαν τῆς Τύρου καὶ τῆς Σιδῶνος, οἱ ὁποῖοι ἦλθον διὰ νὰ ἀκούσουν τὴν διδασκαλίαν του καὶ διὰ νὰ ἰατρευθοῦν ἀπὸ τὰς ἀσθενείας των. 18 Ἦσαν δὲ ἐκεῖ καὶ πολλοί, ποὺ ἠνοχλοῦντο ἀπὸ πνεύματα ἀκάθαρτα. Καὶ ἐθεραπεύοντο. 19 Καὶ ὅλος ὁ λαὸς ἐζήτει νὰ τὸν ἐγγίσῃ· διότι ὡς Θεάνθρωπος ἦτο πηγὴ χάριτος καὶ δυνάμεως καὶ δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ δανεισθῇ ἀπὸ ἄλλον ταῦτα καὶ ἡ δύναμις αύτή, ποὺ ἔβγαινεν ἀπὸ ἐπάνω του, ἰάτρευεν ὅλους.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ



Ο Κύ­ριός σου σταυ­ρώ­θη­κε, κι εσύ ανα­ζη­τάς την άνε­ση και να ζεις με πο­λυ­τέ­λεια;
Αν αγα­πάς τον Κύ­ριό σου, πέ­θα­νε όπως Εκεί­νος. Σταύ­ρω­σε τον εαυ­τό σου, έστω κι αν κα­νείς δεν σε σταυ­ρώ­νει. Και σταυ­ρός εί­ναι ο αγώ­νας ενάν­τια στην κα­κία και τη ζή­λεια σου.
Σταυ­ρώ­νεις το «εγώ» σου όταν αρ­νεί­σαι να ικα­νο­ποι­ή­σεις τις κα­κές επι­θυ­μί­ες σου.
Κρε­μάς τον εαυ­τό σου στον σταυ­ρό όταν αφή­νεις τον Θεό να κα­τευ­θύ­νει τη ζωή σου χω­ρίς τις δι­κές σου λο­γι­κές πα­ρεμ­βά­σεις.
Πε­θαί­νεις όπως ο Κύ­ριός σου όταν υπο­τάσ­σε­σαι στο θέ­λη­μά Του χω­ρίς τα ατέ­λειω­τα «για­τί».
Ο Κύ­ριος ζή­τη­σε και ζητά να Τον ακο­λου­θή­σουν όσοι εί­ναι απο­φα­σι­σμέ­νοι να ση­κώ­σουν τον σταυ­ρό τους, όσοι εί­ναι έτοι­μοι να πε­θά­νουν, να αρ­νη­θούν τις απο­λαύ­σεις και την πο­λυ­τέ­λεια.
Όποιος αγα­πά την ασφά­λεια και τις ηδο­νές αυ­τής της ζωής εί­ναι εχθρός του σταυ­ρού. Αυ­τού του σταυ­ρού που ο χρι­στια­νός αγα­πά και ση­κώ­νει με υπο­μο­νή για χάρη του Εσταυ­ρω­μέ­νου Κυ­ρί­ου του!

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος